Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

श्रीदेव्युवाच । किमर्थं सा परित्यक्ता सावित्री ब्रह्मणा पुरा । गायत्री च कथं प्राप्ता केन चास्य निवेदिता

śrīdevyuvāca | kimarthaṃ sā parityaktā sāvitrī brahmaṇā purā | gāyatrī ca kathaṃ prāptā kena cāsya niveditā

શ્રીદેવીએ કહ્યું—પૂર્વે બ્રહ્માએ સાવિત્રીને કયા કારણે પરિત્યાગ કરી? અને ગાયત્રી તેમને કેવી રીતે પ્રાપ્ત થઈ, તથા કોણે તેને તેમને નિવેદિત કરી?

śrīdevīthe revered Goddess
śrīdevī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī-devī (प्रातिपदिक; कर्मधारय-समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; संबोधनार्थे वक्तृ-निर्देशः (speaker tag)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
kimarthamfor what reason?
kimartham:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootkim-artha (प्रातिपदिक; तत्पुरुष-समास)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
she
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
parityaktāwas abandoned
parityaktā:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpari-tyaj (धातु) + kta (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे ‘त्यक्ता’
sāvitrīSāvitrī
sāvitrī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsāvitrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
brahmaṇāby Brahmā
brahmaṇā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (शब्दः ‘ब्रह्मन्’), तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
purāformerly
purā:
Adhikarana (Location/Time)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (temporal adverb)
gāyatrīGāyatrī
gāyatrī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgāyatrī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
kathamhow?
katham:
Prakara (Manner)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
prāptāwas obtained/attained
prāptā:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-āp (धातु) + kta (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kenaby whom?
kena:
Karana (Instrument/Agent)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; प्रश्न-सर्वनाम
caand
ca:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
asyato him/of him
asya:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
niveditāwas presented/introduced
niveditā:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootni-vid (धातु) + ita (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त/इत), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Śrīdevī (the Goddess; questioner)

Tirtha: Prabhāsa (contextual)

Type: kshetra

Listener: Śrī Devī

Scene: Śrī Devī, poised and luminous, asks pointed questions about Sāvitrī’s abandonment and Gāyatrī’s arrival—an intimate council scene that signals an impending revelation.

Ś
Śrīdevī
S
Sāvitrī
B
Brahmā
G
Gāyatrī

FAQs

Scriptural dialogue models dhārmic inquiry: understanding causes and consequences in divine narratives is itself a path to discernment.

Implicitly Prabhāsa-kṣetra, since the surrounding narrative situates Sāvitrī’s tapas and presence there.

None; this verse frames a theological question to be answered in the ensuing narration.