Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 45

Devanagari script

फलानि तु समादाय प्रयाता ब्रह्मणोऽन्तिकम् । आढकीश्चैव निष्पावान्राजमाषांस्तथाऽपराः

Transliteration

phalāni tu samādāya prayātā brahmaṇo'ntikam | āḍhakīścaiva niṣpāvānrājamāṣāṃstathā'parāḥ

Translation

ફળો લઈને તેઓ બ્રહ્માના સાન્નિધ્યે ગયા. કેટલાંક આઢકી (દાળ), કેટલાંક નિષ્પાવ (શીમ), અને કેટલાંક રાજમાષ (ઉત્તમ શીમ) લાવ્યા.

Word by Word

• फलानि: fruits
• फलानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• तु: but/indeed
• तु: Avadhāraṇa/Contrast
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; विरोध/अन्वयार्थक-निपात (but/indeed)

• समादाय: having taken
• समादाय: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Verb
• Root: सम् + आ + दा (धातु)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त कृदन्त (absolutive/gerund); (having taken)

• प्रयाताः: went forth
• प्रयाताः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + या (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (they went)

• ब्रह्मणः: of Brahmā
• ब्रह्मणः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• अन्तिकम्: near (to the presence)
• अन्तिकम्: Gati/Karma (Goal as object)
• Type: Noun
• Root: अन्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (अन्तिकम् = near vicinity)

• आढकीः: āḍhakī beans (a pulse)
• आढकीः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आढकी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• एव: indeed/also
• एव: Avadhāraṇa (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात (emphatic particle)

• निष्पावान्: niṣpāva beans (a pulse)
• निष्पावान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: निष्पाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन (पाठे निष्पावान् → निष्पावान्/निष्पावान्; वस्तुतः निष्पावान् = निष्पावान्-शब्दस्य द्वितीया बहुवचनः निष्पावान्)

• राजमाषान्: rājamāṣa beans (a pulse)
• राजमाषान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राजमाष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्मधारयः (राजा इव माषः)

• तथा: also/likewise
• तथा: Sambandha/Avadhāraṇa (linking/also)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• अपराः: others (women)
• अपराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devī attendants carry baskets of fruits and sacks/bowls of pulses and beans, walking in orderly lines toward Brahmā’s abode; the scene emphasizes abundance, simplicity, and service.

Characters & Entities

• Brahmā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In tīrthas, generosity through basic sustenance—fruits and pulses—is treated as a sacred act supporting dharma and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra (Prabhāsa) within the Prabhāsakṣetra Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied anna/naivedya preparation: bringing fruits and legumes for offering or distribution, aligning with dāna and hospitality.