Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

देयानि पीतवस्त्राणि तथा धेनुः पयस्विनी । तत्र विष्णुं समुद्दिश्य सम्यग्यात्राफलाप्तये

Transliteration

deyāni pītavastrāṇi tathā dhenuḥ payasvinī | tatra viṣṇuṃ samuddiśya samyagyātrāphalāptaye

Translation

યાત્રાનું પૂર્ણ ફળ મેળવવા માટે ત્યાં વિષ્ણુને અર્પણ કરીને પીળાં વસ્ત્રો તથા દૂધ આપતી ધેનુનું દાન કરવું જોઈએ.

Word by Word

• देयानि: to be given, should be donated
• देयानि: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: देय (कृदन्त; √दा + यत्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचनम् (plural); विधेय-विशेषण (predicative: 'to be given')

• पीतवस्त्राणि: yellow garments
• पीतवस्त्राणि: Karta (Grammatical subject of passive sense/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पीत (कृदन्त; √पा + क्त) + वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचनम् (plural); समासः—कर्मधारयः (पीतानि वस्त्राणि)

• तथा: also, likewise
• तथा: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चय/उपमानार्थक-अव्यय (also/likewise)

• धेनुः: a cow
• धेनुः: Karta (Grammatical subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचनम् (singular)

• पयस्विनी: milk-giving, yielding milk
• पयस्विनी: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पयस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचनम् (singular); विशेषणम् (qualifying 'धेनुः')

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-अव्यय (there)

• विष्णुम्: Viṣṇu
• विष्णुम्: Karma (Object of absolutive action/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचनम् (singular)

• समुद्दिश्य: having dedicated/aimed (it) to
• समुद्दिश्य: Kriyāviśeṣaṇa (Prior action/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्-उद्-√दिश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव (indeclinable); 'having indicated/aimed at'

• सम्यक्: properly, duly
• सम्यक्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषण (adverb: properly)

• यात्राफलाप्तये: for obtaining the fruit of the pilgrimage
• यात्राफलाप्तये: Sampradāna (Purpose/recipient—dative/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + आप्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), चतुर्थी (Dative/4th), एकवचनम् (singular); समासः—षष्ठी/तत्पुरुषः (यात्रायाः फलम् → यात्राफलम्; तस्य आप्तिः → यात्राफलाप्तिः)

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī/Devī

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim offers folded yellow cloth and leads a gentle milk-cow to a worthy recipient near the Prabhāsa shrine precinct; Viṣṇu is invoked with śaṅkha-cakra symbols, and the scene conveys completion of yātrā.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• dāna (charity)
• Ratnakuṇḍa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage merit is stabilized by generosity offered in devotion, aligning wealth with dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Ratnakuṇḍa tīrtha-region in Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Vastra-dāna (yellow garments) and dhenu-dāna (a milk-giving cow), offered with dedication to Viṣṇu.