Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

तत्र स्नात्वा महादेवि विधिदृष्टेन कर्मणा । प्राप्नुयादश्वमेधस्य फलं शतगुणोत्तरम्

Transliteration

tatra snātvā mahādevi vidhidṛṣṭena karmaṇā | prāpnuyādaśvamedhasya phalaṃ śataguṇottaram

Translation

હે મહાદેવી! ત્યાં શાસ્ત્રોક્ત વિધિ પ્રમાણે સ્નાન કરવાથી અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ સોગણું વધીને પ્રાપ્ત થાય છે.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: स्ना (धातु) + त्वा (प्रत्यय)
• Form: त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)

• महादेवि: O great goddess
• महादेवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महादेवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; समास: महा + देवी (कर्मधारय)

• विधिदृष्टेन: as prescribed by rule; seen/ordained by injunction
• विधिदृष्टेन: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विधि + दृष्ट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन; समास: विधिना दृष्टम् (तृतीया-तत्पुरुष); कर्मणा-विशेषण

• कर्मणा: by the rite/act
• कर्मणा: Karana (Means/करण)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)

• प्राप्नुयात्: would obtain; should obtain
• प्राप्नुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• अश्वमेधस्य: of the Aśvamedha sacrifice
• अश्वमेधस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अश्व + मेध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; समास: अश्वस्य मेधः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• फलम्: fruit; result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• शतगुणोत्तरम्: exceeding by a hundredfold
• शतगुणोत्तरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शत + गुण + उत्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; समास: शतगुणेन उत्तरम् (तृतीया-तत्पुरुष/उपमानार्थ) ; फलम्-विशेषण

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kuṇḍa (contextual)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī/Devī

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim performs a formal bath at the Prabhāsa kuṇḍa with a priest reciting mantras; the water glows as if infused with yajña-fire, and unseen devas witness the rite.

Characters & Entities

• Ratnakuṇḍa
• Aśvamedha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-snāna performed with proper observance can equal or surpass great Vedic sacrificial merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Ratnakuṇḍa in Prabhāsakṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (sacred bathing) performed according to prescribed rite (vidhi).