Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

Devanagari script

तस्मिन्दृष्टे लभेन्मर्त्यो वाजिमेधफलं प्रिये । मुच्यते पातकैः सर्वैः पूर्व जन्मार्ज्जितैरपि

Transliteration

tasmindṛṣṭe labhenmartyo vājimedhaphalaṃ priye | mucyate pātakaiḥ sarvaiḥ pūrva janmārjjitairapi

Translation

હે પ્રિયે! માત્ર તેનું દર્શન કરવાથી મનુષ્ય અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ પામે છે અને પૂર્વજન્માર્જિત સહિત સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.

Word by Word

• तस्मिन्: in that (place/thing)
• तस्मिन्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे (सन्दर्भानुसार), सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम् (Singular)

• दृष्टे: when (it is) seen / upon seeing
• दृष्टे: Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (Past passive participle); सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गे (Locative absolute-प्रयोगे)

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular); परस्मैपदम्

• मर्त्यः: a mortal (man)
• मर्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः (Masculine), प्रथमा-विभक्तिः (1st/Nominative), एकवचनम् (Singular)

• वाजिमेधफलम्: the fruit of the Aśvamedha sacrifice
• वाजिमेधफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाजि + मेध + फल (प्रातिपदिकानि)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (Genitive determinative: वाजिमेधस्य फलम्); नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (2nd/Accusative), एकवचनम्

• प्रिये: O beloved (lady)
• प्रिये: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधन-प्रयोगः (Vocative); स्त्रीलिङ्गः (Feminine), सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

• मुच्यते: is freed
• मुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि-प्रयोगः (Passive)

• पातकैः: by sins
• पातकैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम् (सामान्यतः), तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), बहुवचनम् (Plural)

• सर्वैः: all
• सर्वैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषणम्; तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), बहुवचनम्; नपुंसकलिङ्गे (पातकैः इति पदेन सह)

• पूर्व: previous
• पूर्व: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषणम्/अव्ययीभावार्थेऽपि; अत्र विशेषणम्; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (समासपूर्वपदत्वेन)

• जन्मार्जितैः: acquired in (a) former birth
• जन्मार्जितैः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जन्म + अर्जित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (जन्मना/जन्मस्य अर्जिताः); भूतकर्मणि कृदन्तः (PPP: अर्जित); तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; नपुंसकलिङ्गे (पातकैः सह)

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha/Emphasis (Nipata/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपातः (particle/emphatic)

Speaker

Narrator (addressing 'priye')

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kapāleśvara darśana at Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: ‘Priye’ addressed (female interlocutor within narrative)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim beholds the liṅga; a luminous aura suggests karmic burdens dissolving; in the background, symbolic imagery of an Aśvamedha horse and yajña paraphernalia appears as a metaphoric overlay.

Characters & Entities

• Aśvamedha (Vājimedha)
• Kapāleśvara (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred darśana at a powerful tīrtha can confer immense merit and cleanse deep karmic burdens.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kapāleśvara in Prabhāsakṣetra, whose darśana is equated with great Vedic-sacrificial merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new rite is prescribed; the verse highlights darśana as the key act yielding Aśvamedha-like fruit.