Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

Devanagari script

एतस्मिन्नंतरे बुद्ध्वा मद्यमत्तास्ततः स्त्रियः । उवाच नारदः सांबमस्मिंस्तिष्ठ कुमारक

Transliteration

etasminnaṃtare buddhvā madyamattāstataḥ striyaḥ | uvāca nāradaḥ sāṃbamasmiṃstiṣṭha kumāraka

Translation

એ સમયે સ્ત્રીઓ મદ્યથી મત્ત થઈ ગઈ છે એમ જાણી નારદે સાંબને કહ્યું—“કુમારક, અહીં જ રહેજે.”

Word by Word

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikaraṇa (Location/Time frame)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम

• अन्तरे: in the meantime
• अन्तरे: Kāla (Time)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; ‘in the interval/meanwhile’

• बुद्ध्वा: having understood
• बुद्ध्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Prior action)
• Type: Verb
• Root: बुध् (धातु) → बुद्ध्वा (क्त्वान्त)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): ‘having understood/knowing’

• मद्यमत्ताः: wine-intoxicated
• मद्यमत्ताः: Karta (Subject)
• Type: Adjective
• Root: मद्य + मत्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष: ‘intoxicated with wine’

• ततः: then
• ततः: Kāla (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रम/हेतुवाचक (then/thereupon)

• स्त्रियः: women
• स्त्रियः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (Action)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• साम्बम्: Sāmba
• साम्बम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: साम्ब (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

• अस्मिन्: in this (place)
• अस्मिन्: Adhikaraṇa (Location)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम

• तिष्ठ: stay/stand
• तिष्ठ: Kriyā (Imperative)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• कुमारक: O boy
• कुमारक: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: कुमारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/आमन्त्रण), एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: (Not specified in provided excerpt)

Visual Art Cues

Scene: Women, now visibly intoxicated, sway and laugh with loosened decorum; Nārada, composed and luminous, turns to Sāmba and instructs him to remain, his gesture firm and protective.

Characters & Entities

• Nārada
• Sāmba
• striyaḥ

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The text signals a dharmic caution: intoxication clouds judgment, and a sage intervenes to avert impropriety.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode unfolds within Prabhāsa-kṣetra’s māhātmya narrative setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it functions as ethical narrative guidance rather than ritual instruction.