Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 39

Devanagari script

एष प्रभावो राजर्षे कुलसंतारणस्य च । मया ते वर्णितः सम्यग्भूयः किं परिपृच्छसि

Transliteration

eṣa prabhāvo rājarṣe kulasaṃtāraṇasya ca | mayā te varṇitaḥ samyagbhūyaḥ kiṃ paripṛcchasi

Translation

હે રાજર્ષિ, કુલસંતારણ તીર્થનો આ જ પ્રભાવ છે. મેં તને યોગ્ય રીતે વર્ણવી દીધો; હવે વધુ શું પૂછવા ઇચ્છે છે?

Word by Word

• एषः: this
• एषः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषणम् ‘प्रभावः’

• प्रभावः: power, efficacy
• प्रभावः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• राजर्षे: O royal sage
• राजर्षे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘राज्ञः ऋषिः’)

• कुलसंतारणस्य: of the saving of the lineage
• कुलसंतारणस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कुल (प्रातिपदिक) + संतारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘कुलस्य संतारणम्’)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (and)

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन (enclitic)

• वर्णितः: has been described
• वर्णितः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वर्ण् (धातु) + त (क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ‘प्रभावः’ इत्यस्य विशेषणम्, कर्मणि प्रयोगः

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: रीतिवाचक-अव्यय (properly, completely)

• भूयः: further, again
• भूयः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस्/भूयः (अव्यय)
• Form: पुनरर्थक-अव्यय (again/further)

• किम्: what
• किम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; प्रश्नार्थक

• परिपृच्छसि: do you ask
• परिपृच्छसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु) + परि (उपसर्ग)
• Form: लट् (Present/वर्तमान), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन

Speaker

Pulastya

Characters & Entities

• Pulastya
• rājarṣi
• Kulasaṃtāraṇa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha’s prabhāva is authoritative in Purāṇic dharma, capable of granting far-reaching benefit, including support to one’s lineage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kulasaṃtāraṇa-tīrtha, praised within Prabhāsa Khaṇḍa’s Arbuda Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No new rite is prescribed here; it is a concluding prompt inviting further questions after the māhātmya exposition.