Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखंडे मनुष्यतीर्थप्रभाव वर्णनंनामाष्टाविंशोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe tṛtīye'rbudakhaṃḍe manuṣyatīrthaprabhāva varṇanaṃnāmāṣṭāviṃśo'dhyāyaḥ

Translation

આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતાના સાતમા પ્રભાસખંડના ત્રીજા અર્બુદખંડમાં ‘મનુષ્યતીર્થ-પ્રભાવ-વર્ણન’ નામનો અઠ્ઠાવીસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इति-शब्दः (quotative particle)

• श्रीस्कांदे: in the Śrī Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्रीस्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन; समासः—श्री + स्कन्द (विशेषण-विशेष्यभावः)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महापुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative); एकवचन; समासः—महा + पुराण

• एकाशीतिसाहस्र्यां: in the eighty-one-thousand (verses)
• एकाशीतिसाहस्र्यां: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीतिसाहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (Locative); एकवचन; संख्याविशेषण; समासः—एकाशीतिः + साहस्री (81-thousand)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (Locative); एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (Locative); एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: प्रभासखण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (Locative); एकवचन; समासः—प्रभासस्य खण्डः

• तृतीये: in the third
• तृतीये: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तृतीय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (Locative); एकवचन; क्रमवाचक (ordinal)

• अर्बुदखण्डे: in the Arbuda section
• अर्बुदखण्डे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अर्बुदखण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (Locative); एकवचन; समासः—अर्बुदस्य खण्डः

• मनुष्यतीर्थप्रभाव: the greatness of the Manuṣya-tīrtha
• मनुष्यतीर्थप्रभाव: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनुष्य + तीर्थ + प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative); एकवचन; समासः—मनुष्यतीर्थस्य प्रभावः

• वर्णनम्: description
• वर्णनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (Nominative); एकवचन

• नाम: named
• नाम: Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: अव्यय; नाम-शब्दः (designation marker)

• अष्टाविंशः: twenty-eighth
• अष्टाविंशः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्टाविंश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative); एकवचन; संख्यावाचक; समासः—अष्टा + विंशतिः (28th)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (Nominative); एकवचन

Speaker

Redactor/Colophon (textual closing formula; not a narrative speaker)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Manuṣya Tīrtha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: a scribe concludes the chapter title 'Manuṣya Tīrtha-prabhāva' with decorative flourishes; in the background, a faint vignette of the tīrtha as a seal of completion.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Arbuda Khaṇḍa
• Manuṣya Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It is a colophon marking completion of a tīrtha-māhātmya section, emphasizing that the preceding teaching is a formal, preserved Purāṇic account.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Manuṣya Tīrtha (the chapter title explicitly names it).

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it functions as a textual closure identifying the chapter and its subject.