Adhyaya 23

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ शुक्लतीर्थमनुत्तमम् । यत्ख्यातिमगमत्पूर्वं सकाशाद्दाशवर्गतः

પુલસ્ત્ય બોલ્યા—હે નૃપશ્રેષ્ઠ! ત્યારબાદ અનુત્તમ શુક્લતીર્થમાં જવું જોઈએ; જેના યશનો પ્રસાર પૂર્વે માછીમારવર્ગના એક પુરુષના સંબંધથી થયો હતો।

Verse 2

पुराऽसीद्रजको नाम्ना शमिलाक्षो महीपते । नीलीमध्ये तु वस्त्राणि प्रक्षिप्तानि महीपते

હે મહીપતે! પ્રાચીનકાળે શમિલાક્ષ નામનો એક રજક હતો; અને હે રાજા, વસ્ત્રો નીલીના કુંડમાં નાખવામાં આવ્યા હતા।

Verse 3

अथासौ भयमापन्नो ज्ञात्वा वस्त्रविडंबनम् । देशांतरं प्रस्थितोऽसौ स्वकुटुम्बसमावृतः

ત્યારે વસ્ત્રોની વિટંબના જાણીને તે ભયગ્રસ્ત થયો અને પોતાના કુટુંબসহ અન્ય દેશમાં પ્રસ્થાન કર્યો।

Verse 4

अथ तस्य सुता राजन्दाशकन्यासखी शुभा । दुःखेन महताविष्टा दाश्यंतिकमुपाद्रवत्

પછી, હે રાજન, તેની પુત્રી—શુભા, માછીમાર કન્યાની સખી—મહા દુઃખથી વ્યાકુળ થઈ તરત જ માછીમાર કન્યાના નિવાસે દોડી ગઈ।

Verse 5

तस्यै निवेदयामास भयं वस्त्रसमुद्भवम् । विदेशचलनं चैव बाष्पगद्गदया गिरा

તેણે આંસુઓથી ગદગદ વાણીમાં વસ્ત્રોથી ઉપજેલો ભય અને પરદેશ જવાની નજીક આવેલી વાત પણ તેને કહી સંભળાવી।

Verse 6

दाशकन्यापि दुःखेन तस्या दुःखसमन्विता । अब्रवीद्वाष्संक्लिन्नां निश्वसंती मुहुर्मुहुः

માછીમાર કન્યા પણ તેના દુઃખમાં સહભાગી બની, આંસુઓથી ભીંજાયેલી, વારંવાર નિશ્વાસ લેતી બોલી।

Verse 7

दाशकन्योवाच । अस्त्युपायो महानत्र विदितो मम शोभने । ध्रुवं तेन कृतेनैव निर्भयं ते च ते पितुः

માછીમાર કન્યા બોલી—હે શોભને, અહીં એક મહાન ઉપાય છે, જે મને જાણીતો છે; તે કરી લેવાથી નિશ્ચયે તું અને તારો પિતા ભયમુક્ત થશો।

Verse 8

अत्रास्ति निर्झरं सुभ्रूरर्बुदे वरवर्णिनि । तत्र मे भ्रातरश्चैव तथान्ये मत्स्यजीविनः

હે સુભ્રૂ, હે વરવર્ણિની! અહીં અર્બુદમાં એક પવિત્ર ઝરણું છે. ત્યાં મારા ભાઈઓ તથા અન્ય માછીમારીથી જીવતા લોકો પણ વસે છે.

Verse 9

यच्चान्यदपि तत्रैव क्षिप्यते सलिले शुभे । तत्सर्वं शुक्लतामेति पश्य मे वपुरीदृशम्

અને તે શુભ જળમાં જે કંઈ પણ નાખવામાં આવે, તે બધું શ્વેત થઈ જાય છે. જુઓ—મારું શરીર પણ એ જળથી જ ઉજળું બન્યું છે.

Verse 10

सर्वेषामेव दाशानां तस्य तोयस्य मज्जनात् । तानि वस्त्राणि तत्रैव तातस्तव सुमध्यमे । जले प्रक्षालयेत्क्षिप्रं प्रयास्यंति सुशुक्लताम्

તે જળમાં ડૂબકી માત્રથી સર્વ માછીમારોનાં વસ્ત્રો શ્વેત થઈ જાય છે. હે સુમધ્યમા! તારા પિતાનાં તે વસ્ત્રો ત્યાં જ તે જળમાં ધોઈ દે; તે ઝડપથી અતિ ઉજ્જ્વલ શ્વેતતા પામશે.

Verse 11

त्वयाऽत्र न भयं कार्यं गत्वा तातं निवारय । प्रस्थितं परदेशाय नात्र कार्या विचारणा

તારે અહીં ભય કરવાની જરૂર નથી. જઈને પરદેશ જવા નીકળેલા તારા પિતાને રોક. આ વિષયમાં વિચાર-વિલંબ કરવો નહીં.

Verse 12

पुलस्त्य उवाच । सा तस्या वचनं श्रुत्वा गत्वा सर्वं न्यवेदयत् । जनकाय सुता तूर्णं ततोऽसौ तुष्टिमाप्तवान्

પુલસ્ત્ય બોલ્યા—તેના વચન સાંભળી તે ગઈ અને સર્વ વાત ત્વરિત પિતાને કહી સંભળાવી. ત્યારબાદ તે પિતા સંતોષ પામ્યા.

Verse 13

प्रातरुत्थाय तूर्णं स निर्झरं तमुपाद्रवत् । क्षिप्तमात्राणि राजेन्द्र तानि वस्त्राणि तेन वै

પ્રાતઃ ઊઠીને તે તુરંત તે નિર્ઝર પાસે દોડી ગયો. હે રાજેન્દ્ર, તેણે જેમ જ તે વસ્ત્રો તેમાં નાંખ્યા તેમ જ…

Verse 14

तस्मिंस्तोयेतिशुक्लत्वं गतानि बहुलां ततः । कांतिमापुश्च परमां तथा दृष्ट्वांबराणि च

તે જળમાં તે વસ્ત્રો અતિશય શ્વેત થઈ ગયા; પછી તેમને બહુજ, પરમ કાંતિ પ્રાપ્ત થઈ. એવા રૂપાંતરિત વસ્ત્રો જોઈ તે આશ્ચર્યચકિત થયો.

Verse 15

अथासौ विस्मयाविष्टस्तानि चादाय सत्वरः । राज्ञे निवेदयामास वृत्तांतं च तदुद्भवम्

પછી તે આશ્ચર્યમાં મગ્ન થઈ, તે વસ્ત્રો તુરંત લઈને રાજા પાસે ગયો અને સમગ્ર વર્તાંત તથા તેનું કારણ નિવેદન કર્યું.

Verse 16

ततो विस्मयमापन्नः स राजा तत्र निर्झरे । अन्यानि नीलीरक्तानि वस्त्राणि चाक्षिपज्जले

પછી રાજા પણ આશ્ચર્યમાં પડી, ત્યાં નિર્ઝર પાસે અન્ય નીલા અને લાલ વસ્ત્રો પણ જળમાં ફેંકી દીધા.

Verse 17

सर्वाणि शुक्लतां यांति विशिष्टानि भवंति च । ज्ञात्वा ततः परं तीर्थं स्नानं चक्रे यथाविधि

તે બધાં શ્વેત થઈ ગયા અને વિશિષ્ટ પણ બન્યા. ત્યારબાદ તે તીર્થની પરમ મહિમા જાણી, તેણે વિધિપૂર્વક ત્યાં સ્નાન કર્યું.

Verse 18

त्यक्त्वा राज्यं स तत्रैव तपस्तेपे महीपतिः । ततः सिद्धिं परां प्राप्तस्तीर्थस्यास्य प्रभावतः

તે મહીપતિએ રાજ્ય ત્યજી ત્યાં જ કઠોર તપ કર્યું. આ તીર્થના પ્રભાવથી તેણે પરમ સિદ્ધિ અને ઉત્તમ ગતિ પ્રાપ્ત કરી.

Verse 19

एकादश्यां नरस्तत्र यः श्राद्धं कुरुते नृप । स कुलानि समुद्धृत्य दश याति दिवं ततः । स्नानेनव विपापत्वं तत्क्षणादेव जायते

હે રાજન! જે પુરુષ ત્યાં એકાદશીએ શ્રાદ્ધ કરે છે, તે પોતાના વંશની દસ પેઢીઓનો ઉદ્ધાર કરીને પછી તેમને સ્વર્ગગામી કરે છે. અને ત્યાં સ્નાન કરતાં જ ક્ષણમાત્રમાં પાપમુક્તિ થાય છે.

Verse 23

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखंडे शुक्लतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोविंशोऽध्यायः

આ રીતે શ્રીસ્કંદ મહાપુરાણની એકાશીતિસાહસ્રી સંહિતામાં, પ્રભાસખંડ (સપ્તમ) ના તૃતીય અર્બુદખંડમાં ‘શુક્લતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણન’ નામનો ત્રેવીસમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો.