Adhyaya 15

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततः शुक्रेश्वरं गच्छेच्छुक्रेण स्थापितं पुरा । यं दृष्ट्वा मानवः सद्यः सर्वपापैः प्रमुच्यते

પુલસ્ત્યએ કહ્યું—પછી શુક્રે પ્રાચીનકાળે સ્થાપિત કરેલા શુક્રેશ્વર પાસે જવું જોઈએ. તેનું દર્શન કરતાં જ મનુષ્ય તરત સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે.

Verse 2

दृष्ट्वा दैत्यान्पुरा देवैर्निर्जितान्नृपसत्तम । चिन्तयामास मेधावी भार्गवस्तान्प्रति द्विजः

હે નૃપસત્તમ! પ્રાચીનકાળે દેવોએ દૈત્યોને પરાજિત કર્યા તે જોઈ, મেধાવી ભાર్గવ બ્રાહ્મણે તેમની બાબતે વિચાર શરૂ કર્યો.

Verse 3

कथं दैत्याः सुराञ्जित्वा प्राप्स्यंति च महायशः । आराध्य शंकरं सिद्धिं गच्छामि मनसेप्सितम्

‘દૈત્યો દેવોને જીતીને મહાયશ કેવી રીતે મેળવે? શંકરની આરાધના કરીને હું મનગમતી સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરીશ’—એવું તેણે મનમાં વિચાર્યું.

Verse 4

एवं स निश्चयं कृत्वा गतोऽर्बुदमथाचलम् । भूमे विवरमासाद्य तपस्तेपे सुदारुणम्

આ રીતે નિશ્ચય કરીને તે અર્બુદ પર્વત પર ગયો. ભૂમિના એક વિવરને પામી તેણે અતિ કઠોર તપ કર્યું.

Verse 5

शिवलिंगं प्रतिष्ठाप्य धूपगंधानुलेपनैः । अनिशं पूजयामास श्रद्धया परयान्वितः

શિવલિંગની પ્રતિષ્ઠા કરીને તેણે ધૂપ, સુગંધિત દ્રવ્યો અને અનુલેપનથી પરમ શ્રદ્ધાસહિત સતત પૂજા કરી.

Verse 6

ततो वर्षसहस्रांते तुतोष भगवाञ्छिवः । तस्य संदर्शनं दत्त्वा वाक्यमेतदुवाच ह

પછી હજાર વર્ષના અંતે ભગવાન શિવ પ્રસન્ન થયા. તેને દર્શન આપી તેમણે આ વચન કહ્યું.

Verse 7

श्रीमहादेव उवाच । परितुष्टोऽस्मि ते विप्र भक्त्या तव द्विजोत्तम । वरं वरय भद्रं ते यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

શ્રીમહાદેવ બોલ્યા— હે વિપ્ર, હે દ્વિજોત્તમ! તારી ભક્તિથી હું પૂર્ણ પ્રસન્ન છું. તને મંગળ થાઓ; અતિ દુર્લભ હોય તો પણ એક વર માગ.

Verse 8

शुक्र उवाच । यदि तुष्टो महादेव विद्यां देहि महेश्वर । यया जीवंति संप्राप्ता मृत्युं संख्येपि जंतवः

શુક્ર બોલ્યા— હે મહાદેવ, હે મહેશ્વર! જો તમે પ્રસન્ન હો તો મને તે વિદ્યા આપો, જેના દ્વારા મૃત્યુ પામેલા જીવો પણ ફરી જીવંત થઈ શકે.

Verse 9

पुलस्त्य उवाच । प्रदाय वै शिवस्तस्मै तां विद्यां नृपसत्तम । अब्रवीच्च पुनः शुक्रं वरमन्यं वृणीष्व मे

પુલસ્ત્ય બોલ્યા—હે નૃપશ્રેષ્ઠ! તેને તે વિદ્યા અર્પણ કરીને શિવે ફરી શુક્રને કહ્યું—‘મારી પાસેથી બીજો એક વર પણ પસંદ કર.’

Verse 10

शुक्र उवाच । एतत्कार्तिकमासस्य शुक्लाष्टम्यां तु यः स्पृशेत् । ततो लिंगं पूजयेच्च यः पुमाञ्छ्रद्धयान्वितः

શુક્ર બોલ્યા—કાર્તિક માસની શુક્લ અષ્ટમીના દિવસે જે પુરુષ (આ તીર્થ/જળને) સ્પર્શ કરે અને પછી શ્રદ્ધાપૂર્વક લિંગની પૂજા કરે—

Verse 11

अल्पमृत्युभयं तस्य मा भूत्तव प्रसादतः । इष्टान्कामानवाप्नोतु इहलोके परत्र च

તમારા પ્રસાદથી તેને અકાળ મૃત્યુનો ભય ન રહે; અને તે ઇહલોકમાં તથા પરલોકમાં પણ ઇચ્છિત કામનાઓ પ્રાપ્ત કરે.

Verse 12

पुलस्त्य उवाच । एवमस्त्विति स प्रोच्य तत्रैवांतरधीयत । शुक्रोपि दानवान्संख्ये हतान्देवैरनेकशः

પુલસ્ત્ય બોલ્યા—‘એવમસ્તુ’ કહીને તેઓ ત્યાં જ અંતર્ધાન થયા. અને શુક્રે પણ યુદ્ધમાં દેવતાઓ દ્વારા અનેક રીતે હત થયેલા દાનવોને જોયા.

Verse 13

विद्यायाश्च प्रभावेन जीवयामास तान्मुनिः । तस्याग्रेऽस्मिन्महाकुण्डं निर्मलं पापनाशनम्

તે વિદ્યાના પ્રભાવથી મુનિએ તેમને ફરી જીવિત કર્યા. તેની સામે અહીં આ મહાકુંડ છે—નિર્મળ અને પાપનાશક.

Verse 14

तत्र स्नातो नरः सम्यक्पातकैश्च प्रमुच्यते । तत्र श्राद्धेन राजेंद्र तुष्टा यांति पितामहाः

જે મનુષ્ય ત્યાં વિધિપૂર્વક સ્નાન કરે છે તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થાય છે. અને હે રાજેન્દ્ર, ત્યાં શ્રાદ્ધ કરવાથી પિતૃગણ તૃપ્ત થઈ સંતોષપૂર્વક પ્રસ્થાન કરે છે.

Verse 15

तर्पिताः सलिलेनैव किं पुनः पिंडदानतः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत्

જો માત્ર જળ-તર્પણથી જ પિતૃગણ તૃપ્ત થાય છે, તો પિંડદાનથી કેટલા વધુ તૃપ્ત થશે! તેથી સર્વ પ્રયત્નથી તે તીર્થમાં સ્નાન અવશ્ય કરવું જોઈએ.