Adhyaya 74

Verse 1

। सूत उवाच । धृतराष्ट्रेण भूपेन शतपुत्रान्वितेन च । लिंगानां स्थापितं तत्र शतमेकोत्तरं द्विजाः

સૂત બોલ્યા—હે દ્વિજોઃ ત્યાં રાજા ધૃતરાષ્ટ્રે પોતાના સો પુત્રો સહિત એકસો એક શિવલિંગોની સ્થાપના કરી.

Verse 2

तथा च पांडवैः सर्वैः स्थापितं लिंगपंचकम् । द्रौपद्या चाऽथ कुन्त्याऽथ गांधार्याऽथ यदृच्छया

એ જ રીતે સર્વ પાંડવોએ પાંચ લિંગોનો સમૂહ સ્થાપ્યો; અને દ્રૌપદી, પછી કુંતી, તેમજ ગાંધારીએ પણ પોતાની પ્રેરણાનુસાર સ્થાપના કરી.

Verse 3

भानुमत्या च गौरीणां स्थापितं च चतुष्टयम् । विदुरेणाथ शल्येन कलिं गेन युयुत्सुना

ભાનુમતીએ પણ ગૌરીદેવીઓના ચાર લિંગ સ્થાપ્યા; તેમજ વિદુર, શલ્ય, કલિંગ અને યુયુત્સુએ પણ (લિંગ) સ્થાપ્યા.

Verse 4

बाह्लीकेन सपुत्रेण कर्णेनाथ ससूनुना । तथा शकुनिना तत्र द्रोणेन च कृपेण च

ત્યાં બાહ્લીક પોતાના પુત્ર સહિત, અને કર્ણ પોતાના પુત્ર સહિત; તેમજ શકુની, અને દ્રોણ તથા કૃપે પણ (લિંગ) સ્થાપ્યા.

Verse 5

अश्वत्थाम्ना पृथक्त्वेन लिङ्गमेकैकमुत्तमम् । स्थापितं परया भक्त्या वरप्रासादमाश्रितम्

અશ્વત્થામાએ અલગ અલગ એક એક ઉત્તમ લિંગ પરમ ભક્તિથી સ્થાપ્યું; તે શ્રેષ્ઠ પ્રાસાદ (મંદિર)માં પ્રતિષ્ઠિત હતું.

Verse 6

तथा संस्थापितं तत्र विष्णुना प्रभविष्णुना । लिंगं प्रासादमाधाय प्रोत्तुंगशिखरान्वितम्

એ જ રીતે ત્યાં પરાક્રમી સર્વશક્તિમાન વિષ્ણુએ એક લિંગ સ્થાપ્યું અને અત્યંત ઊંચા શિખરવાળા પ્રાસાદમાં તેને પ્રતિષ્ઠિત કર્યું।

Verse 7

सात्वतेनापि सांबेन बलभद्रेण धीमता । प्रद्युमेनानिरुद्धेन तथान्यैर्मुख्ययादवैः

સાત્વત, સાંબ, ધીમાન બલભદ્ર, પ્રદ્યુમ્ન, અનિરુદ્ધ તથા અન્ય મુખ્ય યાદવો પણ તે પવિત્ર ક્ષેત્ર-માહાત્મ્યસંબંધિત પુણ્યકાર્યમાં જોડાયા।

Verse 8

चारुदेष्णादिभिः पुत्रै रुक्मिण्या दशभिः सुतैः । लिंगानां दशकं मुख्यं स्थापितं श्रद्धयान्वितैः

ચારુદેષ્ણ વગેરે પુત્રો સહિત રુક્મિણીના દસ પુત્રોએ શ્રદ્ધાસહિત મુખ્ય એવા દસ શિવલિંગોની સ્થાપના કરી।

Verse 9

एवं संस्थाप्य लिङ्गानि ते सर्वे कुरुपांडवाः । यादवाश्च सुसंहृष्टा कृतकृत्यास्तदा ।ऽभवन्

આ રીતે લિંગોની વિધિવત સ્થાપના કરીને તે બધા કૌરવ-પાંડવ અને યાદવો અત્યંત પ્રસન્ન થયા અને પોતાને કૃતકૃત્ય માન્યા।

Verse 10

तत्र स्थित्वा चिरं कालं दत्त्वा दानान्यनेकशः । धनाढ्यान्ब्राह्मणान्कृत्वा चमत्कारपुरोद्भवान्

ત્યાં લાંબા સમય સુધી રહી તેમણે અનેક પ્રકારનાં દાન આપ્યાં; અને બ્રાહ્મણોને ધનાઢ્ય બનાવી તે પવિત્ર નગરમાં અદ્ભુત સમૃદ્ધિ પ્રગટાવી।

Verse 11

दत्त्वा तेभ्यो वरान्नागान्ह याञ्जात्याननेकशः । सद्ग्रामाणि विचित्राणि क्षेत्राणि च सुधेनवः

તેમણે તેમને ઉત્તમ ગજ અને અનેક સુકુલજાત અશ્વો દાનમાં આપ્યા; તેમજ સારા ગામો, વિવિધ ભૂમિ-ક્ષેત્રો અને ઉત્તમ દૂધાળ ગાયો પણ અર્પણ કરી।

Verse 12

महोक्षांश्च सुवस्त्राणि भूस्थानान्याश्रयांस्तथा । दासीदासांस्तथा भृत्यान्दानानि विविधानि च

તેમણે મહાબળવાન બળદો, ઉત્તમ વસ્ત્રો, ભૂમિ-સ્થાનો અને નિવાસસ્થાનો પણ આપ્યા; તેમજ દાસી, દાસ, ભૃત્ય-પરિચારકો—આ રીતે નાનાવિધ દાન અર્પણ કર્યા।

Verse 13

तत आमन्त्र्य तान्सर्वान्प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः । स्वस्थानं प्रति संहृष्टाः प्रजग्मुः सर्व एव ते

પછી સૌને વિદાય લઈને અને વારંવાર પ્રણામ કરીને, તેઓ બધા હર્ષપૂર્વક પોતાના-પોતાના સ્થાને પ્રસ્થાન કર્યા।

Verse 14

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं स्थापितं तेन भूभुजा । तथा तद्धृतराष्ट्रेण लिंगं पातकनाशनम्

સૂત બોલ્યા—આ બધું તમને કહેલું છે કે તે રાજાએ કેવી રીતે સ્થાપના કરી; તેમજ ધૃતરાષ્ટ્રે સ્થાપિત કરેલું પાપનાશક લિંગ પણ।

Verse 16

यस्तानि पुरुषः सम्यक्पूजयेद्भक्तिभावितः । स लभेच्चाखिलान्कामान्वांछितान्स्वेन चेतसा

જે પુરુષ ભક્તિભાવથી તે (લિંગો)ની યોગ્ય રીતે પૂજા કરે છે, તે પોતાના ચિત્તે ઇચ્છેલા સર્વ કામનાઓ પ્રાપ્ત કરે છે।

Verse 74

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठेनागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कौरवपाण्डवयादवकृतलिंग प्रतिष्ठावृत्तांतवर्णनंनाम चतुःसप्ततितमोऽध्यायः

આ રીતે શ્રી સ્કંદ મહાપુરાણની એકાશી સહસ્ર શ્લોકોની સંહિતાના ષષ્ઠ (નાગર) ખંડમાં આવેલા હાટકેશ્વર-ક્ષેત્રમાહાત્મ્યમાં “કૌરવ, પાંડવ અને યાદવો દ્વારા કરાયેલ લિંગ-પ્રતિષ્ઠાના વર્તાંતનું વર્ણન” નામનો ચોત્તેરમો અધ્યાય સમાપ્ત થયો।