Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

एवं संस्थाप्य लिङ्गानि ते सर्वे कुरुपांडवाः । यादवाश्च सुसंहृष्टा कृतकृत्यास्तदा ।ऽभवन्

Transliteration

evaṃ saṃsthāpya liṅgāni te sarve kurupāṃḍavāḥ | yādavāśca susaṃhṛṣṭā kṛtakṛtyāstadā |'bhavan

Translation

આ રીતે લિંગોની વિધિવત સ્થાપના કરીને તે બધા કૌરવ-પાંડવ અને યાદવો અત્યંત પ્રસન્ન થયા અને પોતાને કૃતકૃત્ય માન્યા।

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus)

• संस्थाप्य: having installed
• संस्थाप्य: Kriya (Non-finite verbal action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-स्था (धातु) + णिच्
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund); “having installed/established”

• लिङ्गानि: liṅgas
• लिङ्गानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (कर्म), बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम, प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन (Pronoun: “they”)

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् ते (all)

• कुरुपाण्डवाः: the Kurus and the Pāṇḍavas
• कुरुपाण्डवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुरु (प्रातिपदिक) + पाण्डव (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास (समाहार/इतरेतर: “Kurūs and Pāṇḍavas”); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• यादवाः: the Yādavas
• यादवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यादव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction: “and”)

• सुसंहृष्टाः: very delighted
• सुसंहृष्टाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सु- (उपसर्ग) + सम्-हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि/भावे कृदन्त (past participle used adjectivally); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; “very delighted”

• कृतकृत्याः: having fulfilled their task
• कृतकृत्याः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृदन्त) + कृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; “having accomplished what had to be done”

• तदा: then
• तदा: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (temporal adverb: “then”)

• अभवन्: became, were
• अभवन्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/past); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

Speaker

Narrator (contextually Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: After the installations, Kauravas, Pāṇḍavas, and Yādavas stand together in a temple courtyard, smiling with calm satisfaction; priests conclude rites; lamps burn steadily, and the newly installed liṅgas gleam with fresh abhiṣeka water.

Characters & Entities

• Kauravas
• Pāṇḍavas
• Yādavas
• Śiva-liṅga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred works done in a tīrtha spirit—especially Śiva worship—bring inner completion (kṛtakṛtyatā) and joy.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Hāṭakeśvara-kṣetra, the setting of this liṅga-pratiṣṭhā account.

What ritualistic prescription is mentioned?

Completion of liṅga installation (saṁsthāpana/pratiṣṭhā) and the implied worship that follows.