Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

दितिरुवाच । तवोच्छेदाय देवेश याचितः प्राङ्मया हरः । एकं देव सुतं देहि सर्वदेवनिबर्हणम्

Transliteration

ditiruvāca | tavocchedāya deveśa yācitaḥ prāṅmayā haraḥ | ekaṃ deva sutaṃ dehi sarvadevanibarhaṇam

Translation

દિતિ બોલી— હે દેવેશ! અગાઉ મેં હર પાસે તારા ઉચ્છેદ માટે યાચના કરી હતી. હે દેવ! મને એક એવો પુત્ર આપ, જે સર્વ દેવોને દમન કરી શકે.

Word by Word

• दितिः: Diti
• दितिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दिति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• उच्छेदाय: for destruction
• उच्छेदाय: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: उच्छेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन

• देवेश: O lord of the gods
• देवेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)

• याचितः: requested
• याचितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: याचित (कृदन्त; याच्-धातु, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (requested)

• प्राक्: formerly
• प्राक्: Avyaya (Temporal/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: प्राक् (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (formerly/before)

• मया: by me
• मया: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)
• Form: तृतीया, एकवचन

• हरः: Hara (Śiva)
• हरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हर (प्रातिपदिक; शिवनाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• एकम्: one
• एकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (सुतम्)

• देव: O god
• देव: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• सुतम्: a son
• सुतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• देहि: give
• देहि: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपदम्

• सर्वदेवनिबर्हणम्: one who subdues all the gods
• सर्वदेवनिबर्हणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-देव-निबर्हण (प्रातिपदिक; निबर्हण = ‘subduing/repelling’)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्वेषां देवानां निबर्हणम्) विशेषणम् ‘सुतम्’

Speaker

Diti

Visual Art Cues

Scene: Diti, solemn and intense, addresses the lord of gods with folded hands yet fierce resolve; a divine court setting with Indra-like regalia implied; shadow of impending conflict between devas and asuras.

Characters & Entities

• Diti
• Hara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Desire-driven boons aimed at harming others reflect adharma and set the stage for karmic consequence and divine reordering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is part of the Adhyāya 22 tīrtha-māhātmya narration, using mythic history to explain the tīrtha’s sanctity.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is prescribed here; it introduces a boon-request narrative involving Śiva.