Adhyaya 122

Verse 1

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोस्मि द्विजोत्तमाः । यथा स निहतो देव्या महिषाख्यो दनूत्तमः

સૂત બોલ્યા—હે દ્વિજોત્તમો, તમે જે પૂછ્યું હતું તે સર્વ મેં કહ્યુ—દેવીએ મહિષ નામના દાનવશ્રેષ્ઠને કેવી રીતે સંહાર્યો તે।

Verse 2

सांप्रतं कीर्तयिष्यामि कथां पातकनाशिनीम् । केदारसंभवां पुण्यां तां शृणुध्वं समाहिताः

હવે હું પાપનાશિની કથા કીર્તન કરીશ—કેદારથી ઉત્પન્ન થયેલી તે પુણ્યકથા; તમે સૌ એકાગ્રચિત્તે તેને સાંભળો।

Verse 3

ऋषय ऊचुः । केदारः श्रूयते सूत गंगाद्वारे हिमाचले । स कथं चेह संप्राप्तः सर्वं विस्तरतो वद

ઋષિઓ બોલ્યા—હે સૂત, કેદાર તો હિમાચલમાં ગંગાદ્વારે છે એમ સાંભળીએ છીએ; તો તે અહીં કેવી રીતે આવ્યું? સર્વ વિગતે કહો।

Verse 4

सूत उवाच । एतत्सत्यं गिरौ तस्मिन्स्वयंभूः संस्थितः प्रभुः । परं तत्र वसेद्देवो यावन्मासाष्टकं द्विजाः

સૂત બોલ્યા—આ સત્ય છે; તે પર્વત પર સ્વયંભૂ પ્રભુ સ્વયં સ્થિત છે. પરંતુ હે દ્વિજોઃ ત્યાં દેવ માત્ર આઠ માસ સુધી જ નિવાસ કરે છે.

Verse 5

यावद्घर्मश्च वर्षा च तावत्तत्र वसेत्प्रभुः । शीतकाले पुनश्चात्र क्षेत्रे संतिष्ठते सदा

જ્યાં સુધી ઉષ્ણ ઋતુ અને વર્ષા ઋતુ રહે, ત્યાં સુધી પ્રભુ ત્યાં વસે છે; અને શીતકાળમાં પણ આ ક્ષેત્રમાં તેઓ સદા પ્રતિષ્ઠિત રહે છે.

Verse 6

ऋषय ऊचुः । किं तत्कार्यं वसेद्येन क्षेत्रे मासचतुष्टयम् । हिमाचले यथैवाष्टौ सूतपुत्र वदस्व नः

ઋષિઓએ કહ્યું—કયા હેતુથી આ પવિત્ર ક્ષેત્રમાં ચાર માસ નિવાસ કરવો જોઈએ, અને તેવી જ રીતે હિમાચલમાં આઠ માસ? હે સૂતપુત્ર, અમને કહો.

Verse 7

सूत उवाच । पूर्वं स्वायंभुवस्यादौ मनोर्दैत्यो महाबलः । हिरण्याक्षो महातेजास्तपोवीर्यसमन्वितः

સૂત બોલ્યા—પૂર્વે, સ્વાયંભુવ મન્વંતરના આરંભમાં, મનુના કાળમાં એક મહાબળવાન દૈત્ય હતો—હિરણ્યાક્ષ; મહાતેજસ્વી અને તપોબળથી યુક્ત.

Verse 8

तैर्व्याप्तं जगदेतद्धि निरस्य त्रिदशाधिपम् । यज्ञ भागाश्चदेवानां हृता वीर्यप्रभावतः

તેમણે આ જગત વ્યાપી નાખ્યું; ત્રિદશાધિપતિ (ઇન્દ્ર)ને પણ હાંકી કાઢ્યો. અને પોતાના પરાક્રમ-પ્રભાવથી દેવોના યજ્ઞભાગો પણ હરી લીધા.

Verse 9

अथ शक्रः सुरैः सार्धं गंगाद्वारं समाश्रितः । तपस्तेपे सुदुःखार्तो राज्यश्रीपरिवर्जितः

ત્યારે શક્ર (ઇન્દ્ર) દેવતાઓ સાથે ગંગાદ્વારનું આશ્રય લીધું. અતિ દુઃખથી પીડિત અને રાજ્યશ્રીથી વંચિત થઈ તેણે તપ કર્યું.

Verse 10

तस्यैवं तप्यमानस्य तपस्तीव्रं महात्मनः । माहिषं रूपमास्थाय निश्चक्राम धरातलात्

તે મહાત્મા આમ તીવ્ર તપ કરતા હતા ત્યારે (ભગવાન) મહિષરૂપ ધારણ કરીને ધરાતલમાંથી પ્રગટ થયા.

Verse 11

स्वयमेव महादेवस्ततः शक्रमुवाच ह । केदारयामि मे शीघ्रं ब्रूहि सर्वं सुरोत्तम । दैत्यानामथ सर्वेषां रूपेणानेन वासव

ત્યારે સ્વયં મહાદેવે શક્રને કહ્યું—“હે સુરોત્તમ, મને તુરંત બધું કહો. હે વાસવ, આ જ રૂપે હું સર્વ દૈત્યોનું વિદારણ કરી દઈશ.”

Verse 12

इन्द्र उवाच । हिरण्याक्षो महादैत्यः सुबाहुर्वक्र कन्धरः । त्रिशृंगो लोहिताक्षश्च पंचैतान्दारय प्रभो । हतैरेतैर्हतं सर्वं दानवानामसंशयम्

ઇન્દ્રે કહ્યું—“હિરણ્યાક્ષ મહાદૈત્ય છે; તેમજ સુબાહુ, વક્રકંધર, ત્રિશૃંગ અને લોહિતાક્ષ—હે પ્રભો, આ પાંચને વિદારણ કરીને સંહાર કરો. એ હણાય તો નિઃસંદેહ સર્વ દાનવો હણાયા સમાન છે.”

Verse 13

किमन्यैः कृपणैर्ध्वस्तैर्यैः किंचिन्नात्र सिध्यति । तस्य तद्वचनश्रुत्वा भगवांस्तूर्णमभ्यगात् । यत्र दानवमुख्योऽसौ हिरण्याक्षो महाबलः

“અહીં જેઓથી કશું સિદ્ધ થતું નથી એવા દયનીય અને ધ્વસ્ત શત્રુઓથી બીજું શું કામ?” તેનું વચન સાંભળી ભગવાન તુરંત ત્યાં ગયા, જ્યાં દાનવોનો મુખ્ય મહાબલી હિરણ્યાક્ષ હતો.

Verse 14

अथ तं दूरतो दृष्ट्वा महिषं पर्वतोपमम् । आयातं रौद्ररूपेण दानवाः सर्वतश्च ते

ત્યારે દૂરથી પર્વતસમાન તે મહિષને રૌદ્રરૂપે નજીક આવતો જોઈ, તે દાનવો સર્વ દિશાઓથી એકત્ર થયા।

Verse 15

ततो जघ्नुश्च पाषाणैर्लगुडैश्च तथापरे । क्ष्वेडितास्फोटितांश्चक्रुस्तथान्ये बलगर्विताः

પછી કેટલાકે પથ્થરો અને લાકડાંથી પ્રહાર કર્યો; અન્યોએ બળના ગર્વથી ગર્જના કરી, તાળી પાડી અને આંગળીઓ ચટકાવી દંભ દર્શાવ્યો।

Verse 16

अथवमन्य तान्देवः प्रहारं लीलया ददौ । यत्रास्ते दानवेन्द्रोऽसौ चतुर्भिः सचिवैः सह

ત્યારે પ્રભુએ તેમને અવગણીને લીલામાત્રે પ્રહાર કર્યો અને જ્યાં તે દાનવરાજ ચાર સચિવો સાથે ઊભો હતો ત્યાં આગળ વધ્યા।

Verse 17

ततः शस्त्रं समुद्यम्य यावद्धावति सम्मुखः । तावच्छृंगप्रहारेण सोनयद्यमसादनम्

પછી શત્રુ શસ્ત્ર ઉઠાવી સામેથી દોડ્યો તેટલામાં, પ્રભુએ શૃંગપ્રહારથી તેને યમના ધામે મોકલી દીધો।

Verse 18

हत्वा तं सचिवान्पश्चात्सुबाहुप्रमुखांश्च तान् । जघान हन्यमानोऽपि समन्ताद्दानवैः परैः

પછી સુબાહુ વગેરે સચિવોને મારીને, બાકી દાનવો ચારેય તરફથી હુમલો કરતા હોવા છતાં, તેમને પણ તેણે સંહાર્યા।

Verse 19

न तस्य लगते क्वापि शस्त्रं गात्रे कथंचन । यत्नतोऽपि विसृष्टं च लब्धलक्षैः प्रहारिभिः

તેના શરીર પર ક્યાંય પણ કોઈ રીતે શસ્ત્ર લાગતું નહોતું; નિશાન સાધી પ્રહાર કરનારોએ પૂરાં પ્રયત્નથી ફેંક્યું તોય તે લાગ્યું નહીં।

Verse 20

एवं पंच प्रधानास्तान्हत्वा दैत्यान्महेश्वरः । भूयो जगाम तं देशं यत्र शक्रो व्यवस्थितः । अब्रवीच्च प्रहष्टात्मा ततः शक्रं तपोन्वितम्

આ રીતે પાંચ મુખ્ય દૈત્યોને મારી મહેશ્વર ફરી તે સ્થળે ગયા જ્યાં શક્ર (ઇન્દ્ર) સ્થિત હતા; પછી પ્રસન્ન હૃદયે તપસ્વી શક્રને કહ્યું।

Verse 22

मत्तोऽन्यदपि देवेश वरं प्रार्थय वांछितम् । कैलासशिखरं येन गच्छामि त्वरयाऽन्वितः

હે દેવેશ! મારી પાસે તારી ઇચ્છા મુજબ બીજો પણ વર માગ; જેના દ્વારા હું ત્વરાથી કૈલાસશિખરે જઈ શકું।

Verse 23

इन्द्र उवाच । अनेनैव हि रूपेण तिष्ठ त्वं चात्र शंकर । त्रैलोक्यरक्षणार्थाय धर्माय च शिवाय च

ઇન્દ્ર બોલ્યા—હે શંકર! આ જ રૂપે અહીં જ સ્થિર રહો; ત્રિલોકની રક્ષા માટે, ધર્મ માટે અને કલ્યાણ માટે।

Verse 24

श्रीभगवानुवाच । एतद्रूपं मया शक्र कृतं तस्य वधाय वै । अवध्यः सर्वभूतानां यतोन्येषां मया हतः

શ્રીભગવાન બોલ્યા—હે શક્ર! તેના વધ માટે જ મેં આ રૂપ ધારણ કર્યું; તે સર્વ ભૂતો માટે અવધ્ય હતો, તેથી બીજાઓ નહીં—મેં જ તેને વધ કર્યો।

Verse 25

तस्मादत्रैव ते वाक्यात्स्थास्यामि सुर सत्तम । अनेनैव तु रूपेण मोक्षदः सर्वदेहिनाम्

અતએવ, હે દેવશ્રેષ્ઠ! તારા વચનથી હું અહીં જ નિવાસ કરીશ; અને આ જ રૂપે સર્વ દેહધારી જીવોને મોક્ષ પ્રદાન કરીશ.

Verse 26

एवमुक्त्वा विरूपाक्षश्चक्रे कुंडं ततः परम् । शुद्धस्फटिकसंकाशं सुस्वादुक्षीरवत्प्रियम्

આ રીતે કહીને વિરূপાક્ષ (શિવ) એ ત્યારપછી એક પવિત્ર કુંડ રચ્યું. તે શુદ્ધ સ્ફટિક સમાન ઝળહળતું હતું, અને તેનું જળ દૂધ સમાન મધુર—સર્વને પ્રિય હતું.

Verse 27

ततः प्रोवाच देवेन्द्रं मेघगंभीरया गिरा । शृण्वतां सर्वदेवानां भगवांस्त्रिपुरातकः

પછી ભગવાન ત્રિપુરાંતકે, સર્વ દેવતાઓ સાંભળતા હોય તેમ, મેઘગંભીર વાણીથી દેવેન્દ્રને સંબોધીને કહ્યું.

Verse 28

यो मां दृष्ट्वा शुचिर्भूत्वा कुंडमेतत्प्रपश्यति । त्रिः पीत्वा वामसव्येन द्वाभ्यां चैव ततो जलम्

જે મને દર્શન કરીને શુદ્ધ બની આ કુંડનું દર્શન કરે—અને તેનું જળ ત્રણ વાર આચમન કરીને, પછી ડાબા અને જમણા (હાથથી) તે જળ ગ્રહણ કરે…

Verse 30

वामेन मातृकं पक्षं दक्षिणेनाथ पैतृकम् । उभाभ्यामथ चात्मानं कराभ्यां मद्वचो यथा

ડાબા હાથથી માતૃપક્ષને અને જમણા હાથથી પિતૃપક્ષને (પવિત્ર કરવો); પછી બંને હાથથી પોતાને પવિત્ર કરવો—મારા વચન મુજબ.

Verse 31

इन्द्र उवाच । अहमागत्य नित्यं त्वां स्वर्गाद्वृषभवाहन । अत्रस्थं पूजयिष्यामि पास्यामि च तथोदकम्

ઇન્દ્રે કહ્યું—હે વૃષભધ્વજ પ્રભુ! હું સ્વર્ગમાંથી દરરોજ અહીં આવી, આ સ્થાને સ્થિત આપની પૂજા કરીશ અને આ પવિત્ર જળનું પાન પણ કરીશ।

Verse 32

के दारयामि यत्प्रोक्तं त्वया महिषरूपिणा । केदार इति नाम्ना त्वं ततः ख्यातो भविष्यसि

મહિષરૂપે આપે જે કહ્યું છે તે હું ધારણ કરીશ અને નિભાવિશ. તેથી ‘કેદાર’ નામથી તમે ત્યારપછી પ્રસિદ્ધ થશો।

Verse 33

श्रीभगवानुवाच । यद्येवं कुरुषे शक्र ततो दैत्यभयं न ते । भविष्यति परं तेजो गात्रे संपत्स्यतेऽखिलम्

ભગવાને કહ્યું—હે શક્ર! જો તું આમ કરેશ, તો તને દાનવોનો ભય નહીં રહે. પરમ તેજ તારા શરીરમાં સર્વત્ર વ્યાપી જશે।

Verse 34

एवमुक्तः सहस्राक्षस्ततः प्रासादमुत्तमम् । तदर्थं निर्मयामास साध्वालोकं मनोहरम्

આ રીતે ઉપદેશ પામીને સહસ્રાક્ષ (ઇન્દ્ર) એ તે હેતુ માટે એક ઉત્તમ પ્રાસાદ (મંદિર) બનાવડાવ્યો—મનોહર, રમણીય અને સાધુજનને દર્શનયોગ્ય।

Verse 35

ततः प्रणम्य तं देवमनुमन्त्र्य ततः परम् । जगाम निजमावासं मेरुशृंगाग्रसंस्थितम्

પછી તેણે તે દેવને પ્રણામ કરીને, ભક્તિપૂર્વક વિદાય-અનુમતિ લઈને, મેરુશિખરના શિખરાગ્રે સ્થિત પોતાના નિવાસે ગયો।

Verse 36

ततश्चागत्य नित्यं स स्वर्गाद्देवस्य शूलिनः । केदारस्य सुभक्त्याढ्यां पूजां चक्रे समाहितः

ત્યારબાદ તે સ્વર્ગમાંથી દરરોજ આવી, ત્રિશૂલધારી દેવ કેદારની પરમ ભક્તિથી ભરપૂર પૂજા એકાગ્રચિત્તે કરતો રહ્યો।

Verse 37

मन्त्रोदकं च त्रिः पीत्वा ययौ ब्राह्मणसत्तमाः । कस्यचित्त्वथ कालस्य यावत्तत्र समाययौ

મંત્રથી પવિત્ર કરેલું જળ ત્રણ વાર પીીને તે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ પ્રસ્થાન કર્યો; થોડો સમય વીતી ગયા પછી તે ફરી એ જ સ્થળે આવ્યો।

Verse 38

तावद्धिमेन तत्सर्वं गिरेः शृंगं प्रपूरितम् । तच्च कुण्डं स देवश्च प्रासादेन समन्वितः

એ સમય સુધી હિમથી પર્વતશિખર સર્વત્ર ભરાઈ ગયું હતું; અને તે કુંડ તથા તે દેવ પણ ભવ્ય પ્રાસાદ સાથે પ્રગટ થયા।

Verse 39

ततो दुःखपरीतात्मा भक्त्या परमया युतः । तां दिशं प्रणिपत्योच्चैर्जगाम निजमंदिरम्

પછી દુઃખથી વ્યાકુળ હૃદય હોવા છતાં પરમ ભક્તિથી યુક્ત થઈ, તે દિશાને નમસ્કાર કરીને પોતાના નિવાસસ્થાને ગયો।

Verse 40

एवमागच्छतस्तस्य गतं मासचतुष्टयम् । अपश्यतो महादेवं दिदृक्षागतचेतसः

આ રીતે આવતાં-જતાં તેના ચાર મહિના વીતી ગયા; દર્શનની તીવ્ર ઇચ્છામાં ચિત્ત સ્થિર હોવા છતાં તે મહાદેવને જોઈ શક્યો નહીં।

Verse 41

ततः प्राप्ते पुनर्विप्रा घर्मकाले हिमालये । संयातो दृक्पथं देवः स तथारूपसंस्थितः

પછી, હે વિપ્રો, હિમાલયમાં ઘર્મકાળ ફરી આવ્યો ત્યારે, તે દેવ એ જ સ્વરૂપે સ્થિત રહી દૃષ્ટિપથમાં પ્રગટ થયો।

Verse 42

ततः पूजां विधायोच्चैश्चातुर्मास्यसमुद्भवाम् । गीतवाद्यादिकं चक्रे तत्पुरः श्रद्धयान्वितः

પછી તેણે ચાતુર્માસ્ય વ્રતસંબંધિત પૂજા વિધિપૂર્વક ઉત્તમ રીતે કરી અને શ્રદ્ધાયુક્ત થઈને તેમના સમક્ષ ગીત, વાદ્ય વગેરે અર્પણ કર્યા।

Verse 43

अथ देवः समालोक्य तां श्रद्धां तस्य गोपतेः । प्रोवाच दर्शनं गत्वा भगवांस्त्रिपुरांतकः

ત્યારે દેવ—ભગવાન ત્રિપુરાંતક—તે ગોપતિની શ્રદ્ધા જોઈ, દર્શન આપવા તેની સમક્ષ આવી તેને કહ્યું।

Verse 44

परितुष्टोऽस्मि देवेश भक्त्या चानन्ययाऽनया । तस्मात्प्रार्थय दास्यामि यं कामं हृदिसंस्थितम्

‘હે દેવેશ! તારી આ અનન્ય ભક્તિથી હું સંપૂર્ણ પ્રસન્ન છું. તેથી હૃદયમાં રહેલી જે ઇચ્છા હોય તે માગ; હું તે આપું છું.’

Verse 45

शक्र उवाच । तव प्रसादात्संजातं ममैश्वर्यमनुत्तमम् । यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु तत्सर्वं गृहसंस्थितम्

શક્ર બોલ્યો—‘તમારા પ્રસાદથી મને અનુત્તમ ઐશ્વર્ય પ્રાપ્ત થયું છે. ત્રિલોકમાં જે કંઈ છે તે સર્વ મારા ગૃહાધિકારમાં સુરક્ષિત રીતે સ્થિત છે.’

Verse 46

तस्माद्यदि प्रसादं मे करोषि वृषभध्वज । वरं वा यच्छसि प्रीतस्तत्कुरुष्व वचो मम

અતએવ, હે વૃષભધ્વજ! જો તમે મને પ્રસન્ન થઈ કૃપા કરો, અથવા પ્રીત થઈ વર આપો, તો મારી આ વિનંતી પૂર્ણ કરો।

Verse 47

पर्वतोऽयं भवेद्गम्यो मासानष्टौ सुरेश्वर । यावन्मीनस्थितो भानुः प्रगच्छति श्रुतं मया

હે સુરેશ્વર! મેં સાંભળ્યું છે કે સૂર્ય મીનરાશિમાં સ્થિત રહી ગમન કરે ત્યાં સુધી આ પર્વત આઠ માસ સુધી ગમ્ય કહેવાય છે।

Verse 48

ततः परमगम्यश्च हिमपूरेण संवृतः । यदा स्याच्चतुरो मासान्यावत्कुम्भगतो रविः

ત્યારબાદ ઘન હિમથી ઢંકાઈ તે અત્યંત દુર્ગમ બની જાય છે; સૂર્ય કુંભરાશિમાં જાય ત્યાં સુધી ચાર માસ આ સ્થિતિ રહે છે।

Verse 49

संजायतेऽप्यगम्यश्च ममापि त्रिपुरांतक । किं पुनः स्वल्पसत्त्वानां नरादीनां सुरेश्वर

હે ત્રિપુરાંતક! આ તો મારા માટે પણ અગમ્ય બની જાય છે; તો પછી અલ્પબળ પ્રાણીઓ—માનવ વગેરે—વિશે શું કહેવું, હે સુરેશ્વર!

Verse 50

तस्मात्स्वर्गेऽथ पाताले मर्त्ये वा त्रिदशेश्वर । कुरुष्वानेनरूपेण स्थितिं मासचतुष्टयम् । येन न स्यात्प्रतिज्ञाया हानिर्मम सुरेश्वर

અતએવ, હે ત્રિદશેશ્વર! સ્વર્ગમાં, પાતાળમાં અથવા મર્ત્યલોકમાં—આ જ રૂપે ચાર માસ સુધી સ્થિત રહો, જેથી મારી પ્રતિજ્ઞાનો ભંગ ન થાય, હે સુરેશ્વર।

Verse 51

सूत उवाच । ततो देवश्चिरं ध्यात्वा प्रोवाच बलसूदनम् । परं संतोषमापन्नो मेघनिर्घोषनिःस्वनम्

સૂત બોલ્યા—પછી દેવે લાંબો સમય ધ્યાન કરીને બલસૂદનને સંબોધ્યો; પરમ સંતોષ પામી તેની વાણી મેઘગર્જના સમી ગુંજી ઊઠી।

Verse 52

आनर्तविषये क्षेत्रं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । अस्मदीयं सहस्राक्ष विद्यते धरणीतले

આનર્ત પ્રદેશમાં હાટકેશ્વર નામનું એક પવિત્ર ક્ષેત્ર છે; હે સહસ્રાક્ષ, તે આપણું જ છે અને ધરતી પર વિદ્યમાન છે।

Verse 53

तत्राहं वृश्चिकस्थेऽर्के सदा स्थास्यामि वासव । यावत्कुम्भस्य पर्यंतं तव वाक्यादसंशयम्

હે વાસવ! ત્યાં હું સદા નિવાસ કરીશ—સૂર્ય વૃશ્ચિકમાં હોય તે સમયથી કુંભના અંત સુધી; તારા વચનથી તેમાં કોઈ સંશય નથી।

Verse 54

तस्मात्तत्र द्रुतं गत्वा कृत्वा प्रासादमुत्तमम् । मम रूपं प्रतिष्ठाप्य कुरुपूजा यथोचिताम् । येन तत्र निजं तेजो धारयामि तवार्थतः

અતએવ ત્યાં ત્વરિત જઈ ઉત્તમ પ્રાસાદ (મંદિર) બાંધ, મારી મૂર્તિની પ્રતિષ્ઠા કર અને યથોચિત પૂજા કર; જેથી તારા હિતાર્થે હું ત્યાં મારું દિવ્ય તેજ ધારણ કરું।

Verse 55

सूत उवाच । एतच्छ्रुत्वा सहस्राक्षो देवदेवस्य शूलिनः । गत्वा तत्र ततश्चक्रे यद्देवेनेरितं वचः

સૂત બોલ્યા—આ સાંભળી સહસ્રાક્ષે દેવોના દેવ શૂલિનના આદેશને માની ત્યાં જઈ, દેવે કહેલું વચન જેમ હતું તેમ જ કર્યું।

Verse 56

प्रासादं निर्मयित्वाथ रूपं संस्थाप्य शूलिनः । कुण्डं चक्रे च तद्रूपं स्वच्छोदकसमावृतम्

પ્રાસાદનું નિર્માણ કરીને પછી શૂલિન (શિવ)નું રૂપ પ્રતિષ્ઠિત કર્યું; અને તે રૂપને અનુરૂપ એક કુંડ બનાવ્યું, જે ચારે તરફ સ્વચ્છ જળથી પરિપૂર્ણ હતું.

Verse 57

ततश्चाराधयामास पुष्पधूपानुलेपनैः । स्नात्वा कुण्डेऽपिबत्तोयं त्रिःकृत्वा च यथापुरा

પછી તેણે પુષ્પ, ધૂપ અને સુગંધિત અનુલેપનોથી ભગવાનની આરાધના કરી. કુંડમાં સ્નાન કરીને પ્રાચીન રીત મુજબ ત્રણ વાર તેનું જળ પાન કર્યું.

Verse 58

एवं स भगवांस्तत्र शक्रेणाराधितः पुरा । समायातोऽत्र विप्रेंद्राः सुरम्यात्तु हिमाचलात्

આ રીતે તે ભગવાન પૂર્વકાળે ત્યાં શક્ર (ઇન્દ્ર) દ્વારા આરાધિત થયા હતા. હે વિપ્રેન્દ્રો, રમ્ય હિમાચલથી તેઓ અહીં આ સ્થાને આવ્યા.

Verse 59

यस्तमाराधयेत्सम्यक्सदा मासचतुष्टयम् । हिमपातोद्भवे मर्त्यः स शिवाय प्रपद्यते

હિમપાતથી ઉત્પન્ન થયેલા તે તીર્થમાં જે મનુષ્ય ચાર માસ સતત યોગ્ય રીતે તેમની આરાધના કરે છે, તે શિવની શરણ પ્રાપ્ત કરે છે.

Verse 60

शेषकालेऽपि यः पूजां करोत्येव सुभक्तितः । स पापं क्षालयेत्प्राज्ञ आजन्ममरणांतिकम्

તે સમય સિવાય પણ જે સચ્ચી ભક્તિથી પૂજા કરે છે, હે પ્રાજ્ઞો, તે જન્મથી મૃત્યુપર્યંતના પાપોને ધોઈ નાંખે છે.

Verse 61

तत्र गीतं प्रशंसंति नृत्यं चैव पृथग्विधम् । देवस्य पुरतः प्राज्ञाः सर्वशास्त्रविशारदाः

ત્યાં દેવના સમક્ષ, સર્વ શાસ્ત્રોમાં નિપુણ પ્રાજ્ઞો પવિત્ર ગાનની પ્રશંસા કરે છે અને નાનાવિધ નૃત્યો કરે છે।

Verse 62

अत्र श्लोकः पुरा गीतो नारदेन सुरर्षिणा । तद्वोऽहं कीर्तयिष्यामि श्रूयतां ब्राह्मणोत्तमाः

અહીં પૂર્વે દેવર્ષિ નારદે એક શ્લોક ગાયો હતો। તે જ હું હવે તમને કીર્તન કરીને કહું છું—હે બ્રાહ્મણોત્તમો, સાંભળો।

Verse 63

केदारे सलिलं पीत्वा गयापिडं प्रदाय च । ब्रह्मज्ञानमथासाद्य पुनर्जन्म न विद्यते

કેદારમાં જળ પીને અને ગયામાં પિંડદાન કરીને, પછી બ્રહ્મજ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય તો પુનર્જન્મ રહેતો નથી।

Verse 64

एतद्वः सर्वमाख्यातं केदारस्य च संभवम् । आख्यानं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

હે બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠો, કેદારના ઉદ્ભવ અને પ્રાકટ્ય સહિત આ બધું તમને કહેલું છે। આ આખ્યાન સર્વ પાપોનો નાશ કરનાર છે।

Verse 65

यश्चैतत्छृणुयात्सम्यक्पठेद्वा तस्य चाग्रतः । श्रावयेद्वापि वा विप्राः सर्वपातकनानम् । केदारस्य स पापौघैर्मुच्यते तत्क्षणान्नरः

હે વિપ્રો, જે આને યોગ્ય રીતે સાંભળે, અથવા બીજાની સામે વાંચે, અથવા સાંભળાવડાવે—આ આખ્યાન સર્વ પાપોનો નાશ કરે છે। કેદાર સંબંધિત પાપોના ઢગલાથી તે મનુષ્ય તે જ ક્ષણે મુક્ત થાય છે।

Verse 294

कराभ्यां स पुमान्नूनं तारयेच्च कुलत्रयम् । अपि पापसमाचारं नरकेऽपि व्यव स्थितम्

એ પુરુષ પોતાના જ હાથોથી નિશ્ચયે પોતાના કુળની ત્રણ પેઢીઓને તારવે છે—પાપાચારવાળો હોય તોય, નરકમાં સ્થિત હોય તોય।