Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 46
Devanagari script
घटोत्कच उवाच । यद्येवं तर्हि मुक्तासि भूयो दर्शय यद्बलम् । एवमुक्त्वा मुमोचैनां मुक्ता चाह प्रणम्य सा
Transliteration
ghaṭotkaca uvāca | yadyevaṃ tarhi muktāsi bhūyo darśaya yadbalam | evamuktvā mumocaināṃ muktā cāha praṇamya sā
Translation
ઘટોત્કચે કહ્યું—“જો એમ જ હોય તો તું મુક્ત છે; ફરી તારો બળ દર્શાવ.” એમ કહી તેણે તેણીને છોડીને મુક્ત કરી; મુક્ત થઈ તે નમસ્કાર કરીને બોલી.
Word by Word
घटोत्कचःGhaṭotkaca
घटोत्कचः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootघटोत्कच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; समासः घट + उत्कच (तत्पुरुष)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
यदिif
यदि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (conditional particle)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
तर्हिthen
तर्हि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतर्हि (अव्यय)
Formनिगमनार्थक-अव्यय (then/therefore)
मुक्ताfreed
मुक्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुक्त (कृदन्त; मुच् धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
असिyou are
असि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
भूयःagain
भूयः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभूयस् (अव्यय)
Formपुनरर्थक-अव्यय (again/further)
दर्शयshow
दर्शय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (बलम् इति)
बलम्strength
बलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
मुमोचreleased
मुमोच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एनाम्her
एनाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
मुक्ताfreed
मुक्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुक्त (कृदन्त; मुच् धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सा इति)
चand
च:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु; आह इति)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootनम् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
Speaker
Ghaṭotkaca (explicit)
Visual Art Cues
Scene: A formidable rākṣasa-hero releases a restrained woman; she steps forward, freed, folds hands in reverence, and begins to speak while the hero watches, demanding a display of power.
Characters & Entities
G
GhaṭotkacaM
MaurvīFAQs
Authority tempered with mercy is dharmic; power may be tested, but surrender can earn release.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None.