Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 31

Devanagari script

चकार स्तवनं चापि परिहृष्टेंद्रियेश्वरः । निर्व्याजं स समाधिं च विसृज्य ब्रध्ननंदनः

Transliteration

cakāra stavanaṃ cāpi parihṛṣṭeṃdriyeśvaraḥ | nirvyājaṃ sa samādhiṃ ca visṛjya bradhnanaṃdanaḥ

Translation

ઇન્દ્રિયોમાં પરમ હર્ષથી પરિપૂર્ણ બ્રધ્નનંદન (સૂર્યપુત્ર) એ સ્તવન કર્યું; અને પોતાની નિર્વ્યાજ, અખંડ સમાધિ છોડીને ધ્યાનાવસ્થામાંથી ઊભો થયો।

Word by Word

• चकार: did; performed
• चकार: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

• स्तवनम्: praise; hymn
• स्तवनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्तवन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• अपि: also; indeed
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle; also/indeed)

• परिहृष्टेन्द्रियेश्वरः: the lord of the senses, delighted
• परिहृष्टेन्द्रियेश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: परिहृष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक) + इन्द्रिय + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (इन्द्रियाणाम् ईश्वरः) विशेषणपूर्वपद (परिहृष्ट-)

• निर्व्याजम्: unfeigned; without pretext
• निर्व्याजम्: Karma (Object-Qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निर्व्याज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying samādhiṃ)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• समाधिम्: meditative absorption; samādhi
• समाधिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: समाधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• विसृज्य: having released; abandoning
• विसृज्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: वि + सृज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable participle); ‘having released/abandoned’

• ब्रध्ननन्दनः: son of Bradhna
• ब्रध्ननन्दनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रध्न + नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular); समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रध्नस्य नन्दनः)

Speaker

Skanda (deduced, narrative continuation)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A radiant solar-descended sage (Bradhna-nandana) rises from deep samādhi, senses bright with joy, hands folded, beginning a hymn before an unseen yet felt Śiva-presence in Kāśī.

Characters & Entities

• Bradhna (Sūrya epithet)
• Dharma/Yama

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Samādhi and devotion are complementary: inner absorption naturally flowers into stotra (praise) when grace is encountered.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī’s Mahātmya backdrop sanctifies both yogic samādhi and devotional praise as pathways honored in the city of Śiva.

What ritualistic prescription is mentioned?

Stavana/stotra (hymnic praise) is exemplified; no formal external ritual is specified.