Adhyaya 6
Shukla YajurvedaAdhyaya 636 Mantras

Adhyaya 6

Diksha (consecration) and Pravargya.

← Adhyaya 5Adhyaya 7

Mantras

Mantra 1

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । आ द॑दे॒ नार्य॑सी॒दम॒हᳪ रक्ष॑सां ग्री॒वा अपि॑ कृन्तामि । यवो॑ऽसि य॒वया॒स्मद् द्वेषो॑ य॒वयारा॑तीर्दि॒वे त्वा॒ऽन्तरि॑क्षाय त्वा पृथि॒व्यै त्वा॒ शुन्ध॑न्ताँल्लो॒काः पि॑तृ॒षद॑नाः । पि॑तृ॒षद॑नमसि

દેવ સવિતૃના પ્રેરણાથી, અશ્વિનોના બાહુઓથી, પૂષણના હાથોથી, હું તને ગ્રહણ કરું છું; (આ) હાનિકારક ન થાઓ. આ દ્વારા હું રાક્ષસોના ગળા કાપી નાખું છું. તું યવ છે; અમારાથી દ્વેષ દૂર કર, અરાતિ (દુર્ભાવ/દુર્ભાગ્ય) દૂર કર. દ્યૌ માટે તને, અંતરિક્ષ માટે તને, પૃથ્વી માટે તને—પિતૃસદન એવા લોકોએ તને શુદ્ધ કરે. તું પિતૃસદન છે.

Mantra 2

अ॒ग्रे॒णीर॑सि स्वावे॒श उ॑न्नेतॄ॒णामे॒तस्य॑ वित्ता॒दधि॑ त्वा स्थास्यति दे॒वस्त्वा॑ सवि॒ता मध्वा॑नक्तु सु॑पिप्प॒लाभ्य॒स्त्वौष॑धीभ्यः । द्यामग्रे॑णास्पृक्ष॒ आन्तरि॑क्षं॒ मध्ये॑नाप्राः पृथि॒वीमुप॑रेणादृᳪहीः

તું અગ્રણી છે; સુસ્થાપનવાળો છે; ઉન્નેતાઓ (ઉઠાવનારાઓ)માં તું શ્રેષ્ઠ છે. આ માપેલા વિસ્તાર પર તું સ્થિર રહીશ. દેવ સવિતા તને મધુરતા વડે અભિષેક કરે; સુપિપ્પલા (સારા ફળવાળી) ઔષધિઓના રસથી તને અનુલેપ કરે. તારા અગ્રભાગથી તું દ્યૌને સ્પર્શ કર; મધ્યભાગથી અંતરિક્ષને પરિપૂર્ણ કર; ઉપરના ભાગથી પૃથ્વીને દૃઢ કર.

Mantra 4

विष्णो॒: कर्मा॑णि पश्यत॒ यतो॑ व्र॒तानि॑ पस्प॒शे । इन्द्र॑स्य॒ युज्य॒: सखा॑

વિષ્ણુના કર્મો જુઓ—જેનાથી તેણે વ્રતો (પવિત્ર નિયમો) ઉપર નજર રાખી છે; ઇન્દ્રનો યોગ્ય રીતે જોડાયેલ સાથી, મિત્ર.

Mantra 5

तद्विष्णो॑: पर॒मं प॒दᳪ सदा॑ पश्यन्ति सू॒रयो॑ ।दि॒वी॒व॒ चक्षु॒रात॑तम्

વિષ્ણુનું તે પરમ પદ જ્ઞાનીજન સદા નિહાળે છે—આકાશમાં વિસ્તરેલા નેત્ર સમાન.

Mantra 6

प॒रि॒वीर॑सि॒ परि॑ त्वा॒ दैवी॒र्विशो॑ व्ययन्तां॒ परी॒मं यज॑मान॒j रायो॑ मनु॒ष्या॒णाम् । दि॒वः सू॒नुर॑स्ये॒ष ते॑ पृथि॒व्याँल्लो॒क आ॑र॒ण्यस्ते॑ प॒शुः

તું પરિ-વીર છે—ચારે તરફ રક્ષકરૂપે ઊભો. દૈવી વિશો તારી આસપાસ વ્યાપે; આ યજમાનની આસપાસ મનુષ્યોનું ધન વ્યાપે. તું દિવ્યનો પુત્ર છે; અહીં પૃથ્વી પર તારો લોક છે; તારો પશુ આ અરણ્યચર (વન્ય પ્રાણી) છે.

Mantra 7

उ॒पा॒वीर॒स्युप॑ दे॒वान्दैवी॒र्विश॒: प्रागु॑रु॒शिजो॒ वह्नि॑तमान् । देव॑ त्वष्ट॒र्वसु॑ रम ह॒व्या ते॑ स्वदन्ताम्

ઉપાવીરનાં (સમીપ-રક્ષકનાં) અગ્રે દેવો તરફ દૈવી વિશો જાય—વિસ્તૃત વ્યાપનારા, વહન કરનારમાં શ્રેષ્ઠ. હે દેવ ત્વષ્ટૃ, હે વસુ, રમ; તારા હવ્ય તને મધુર લાગે.

Mantra 8

रेव॑ती॒ रम॑ध्वं॒ बृह॑स्पते धा॒रया॒ वसू॑नि । ऋ॒तस्य॑ त्वा देवहविः॒ पाशे॑न॒ प्रति॑ मुञ्चामि॒ धर्षा॒ मानु॑षः

હે રેવતી, આનંદિત થા; હે બૃહસ્પતિ, ધારા દ્વારા વસુઓ (ધન-સંપત્તિ) ધારણ કર. હે દેવહવિ, ઋતના પાશે વડે હું તને માનવની હિંસાથી ફરી મુક્ત કરું છું.

Mantra 9

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । अ॒ग्नीषोमा॑भ्यां॒ जुष्टं॒ नि यु॑नज्मि । अ॒द्भ्यस्त्वौ॑षधी॒भ्योऽनु॑ त्वा मा॒ता म॑न्यता॒मनु॑ पि॒ताऽनु॒ भ्राता॒ सग॒र्भ्योऽनु॒ सखा॒ सयू॑थ्यः । अ॒ग्नीषोमा॑भ्यां त्वा॒ जुष्टं॒ प्रोक्षा॑मि

દેવ સવિતૃના પ્રેરણાથી, અશ્વિનોના બાહુઓથી, પૂષણના હસ્તોથી—અગ્નિ અને સોમને પ્રિય (જુષ્ત) એવા તને હું નિયુક્ત કરું છું. જળોમાંથી, ઔષધિઓમાંથી—માતા તને અનુમોદે; પિતા અનુમોદે; એક જ ગર્ભનો ભાઈ અનુમોદે; એક જ યુથનો સખા અનુમોદે. અગ્નિ અને સોમને પ્રિય એવા તને હું પ્રોક્ષણ કરું છું.

Mantra 10

अ॒पां पे॒रुर॒स्यापो॑ दे॒वीः स्व॑दन्तु स्वा॒त्तं चि॒त्सद्दे॑वह॒विः । सं ते॑ प्रा॒णो वाते॑न गच्छता॒jसमङ्गा॑नि॒ यज॑त्रै॒: सं य॒ज्ञप॑तिरा॒शिषा॑

તું અપાંનો પ્રવાહક છે; દેવીઓ આપઃ આ દેવહવિને મધુર બનાવે—માત્ર મૂકેલું હોય તોય સ્વાહુતિરૂપે સુપ્રતિષ્ઠિત થાય. તારો પ્રાણ વાયુ સાથે સંયુક્ત થઈ ગમન કરે; યજનીય શક્તિઓ સાથે તારા અંગો સંયોજિત થાય; આશીર્વાદ સાથે યજ્ઞપતિ સંયુક્ત થાય.

Mantra 11

घृ॒तेना॒क्तौ प॒शूँस्त्रा॑येथा॒j रेव॑ति॒ यज॑माने प्रि॒यं धा आ वि॑श । उ॒रोर॒न्तरि॑क्षात्स॒जूर्दे॒वेन॒ वाते॑ना॒स्य ह॒विष॒स्त्मना॑ यज॒ सम॑स्य त॒न्वा॒ भव । वर्षो॒ वर्षी॑यसि य॒ज्ञे य॒ज्ञप॑तिं धा॒: स्वाहा॑ दे॒वेभ्यो॑ दे॒वेभ्य॒: स्वाहा॑

ઘૃતથી લિપ્ત થઈ, હે રેવતી, પશુઓનું રક્ષણ કર; યજમાનમાં પ્રવેશ કરી પ્રિય તત્ત્વ સ્થાપ. વિશાળ અંતરિક્ષમાંથી, દેવ વાયુ સાથે સંયુક્ત થઈ, આ હવિના સ્વ-તત્ત્વથી યજન કર; તે પોતાના તનુમાં પૂર્ણ રહે. તું વર્ષા છે; તું વધુ વરસે છે; યજ્ઞમાં યજ્ઞપતિને સ્થાપ—સ્વાહા. દેવોને સ્વાહા; દેવોને સ્વાહા.

Mantra 12

माहि॑र्भू॒र्मा पृदा॑कु॒र्नम॑स्त आतानान॒र्वा प्रेहि॑ । घृ॒तस्य॑ कु॒ल्या उप॑ ऋ॒तस्य॒ पथ्या॒ अनु॑

તું સર્પ ન થા; ચિતરડો સર્પ પણ ન થા. તને નમસ્કાર; વિસ્તરેલો થઈ દૂર જા. ઘૃતની નાળીઓ તરફ—ઋતના માર્ગો અનુસાર—તેમ જ (જા).

Mantra 13

देवी॑रापः शु॒द्धा वो॑ढ्व॒ज सुप॑रिविष्टा दे॒वेषु॒ सुप॑रिविष्टा व॒यं प॑रिवे॒ष्टारो॑ भूयास्म ।

હે દેવીઓ આપઃ! શુદ્ધ થયેલી તમે આ યજ્ઞને આગળ વહન કરો; દેવોમાં સુપરિવિષ્ટા (સુસ્થાપિત) થાઓ, દેવોમાં સુપરિવિષ્ટા થાઓ—અમે પણ તેના પરિવેષ્ટાર (આવરણ/પરિઘ બાંધનાર, સંરક્ષક) બનીએ.

Mantra 14

वाचं॑ ते शुन्धामि प्रा॒णं ते॑ शुन्धामि चक्षु॑स्ते शुन्धामि श्रोत्रं॑ ते शुन्धामि नाभिं॑ ते शुन्धामि मेढ्रं॑ ते शुन्धामि पा॒युं ते॑ शुन्धामि च॒रित्राँ॑स्ते शुन्धामि ।

તું જે વાણી છે તેને હું શુદ્ધ કરું છું; તારો પ્રાણ હું શુદ્ધ કરું છું; તારી આંખ હું શુદ્ધ કરું છું; તારો કાન હું શુદ્ધ કરું છું; તારી નાભિ હું શુદ્ધ કરું છું; તારો મેઢ્ર (જનનશક્તિ) હું શુદ્ધ કરું છું; તારો પાયુ હું શુદ્ધ કરું છું; તારા ચરિત્રાં (ગતિઓ/આચરણ) હું શુદ્ધ કરું છું.

Mantra 15

मन॑स्त॒ आ प्या॑यतां वाक्त॒ आ प्या॑यतां प्रा॒णस्त॒ आ प्या॑यतां चक्षु॑स्त॒ आ प्या॑यतां श्रोत्रं॑ त॒ आ प्या॑यताम् । यत्ते॑ क्रू॒रं यदास्थि॑तं तत्त॒ आ प्या॑यतां निष्ट्यायतां तत्ते॑ शुध्यतु शमहो॑भ्यः । ओष॑धे॒ त्राय॑स्व॒ स्वधि॑ते॒ मैन॑ᳪ हिᳪसीः ।

તારું મન પુષ્ટ થાઓ; તારી વાણી પુષ્ટ થાઓ; તારો પ્રાણ પુષ્ટ થાઓ; તારું ચક્ષુ પુષ્ટ થાઓ; તારું શ્રોત્ર પુષ્ટ થાઓ. તારા અંદર જે કંઈ ક્રૂર છે, જે કંઈ સ્થિર થઈ બેઠું છે—તે પુષ્ટ થાઓ; તે બહાર હંકળાઈ જાય; તે તારા શમ (શાંતિ) માટે શુદ્ધ થાઓ. હે ઔષધિ, રક્ષા કર; હે સ્વધિતિ (કુહાડી), મને હિંસા ન કર.

Mantra 16

रक्ष॑सां भा॒गो॒ऽसि॒ निर॑स्त॒ज रक्ष॑ इ॒दम॒हᳪ रक्षो॒ऽभि ति॑ष्ठामी॒दम॒हᳪ रक्षोऽव॑ बाध इ॒दम॒हᳪ रक्षो॑ऽध॒मं तमो॑ नयामि । घृ॒तेन॑ द्यावापृथिवी॒ प्रोर्णु॑वाथां वायो॒ वे स्तो॒काना॑मग्निराज्य॑स्य वेतु॒ स्वाहा॒ स्वाहा॑कृते ऊ॒र्ध्वन॑भसं मारु॒तं ग॑च्छतम् ।

તું રાક્ષસોનો ભાગ છે; તું દૂર ફેંકાઈ જા! આથી હું રક્ષસ પર ચઢું છું; આથી હું રક્ષસને દબાવું છું; આથી હું રક્ષસને અધમ અંધકારમાં લઈ જાઉં છું. ઘીથી, હે દ્યાવા-પૃથિવી, અમને આવરી લો; વાયુ, ઘીના બિંદુઓને વહન કર; અગ્નિ, ઘી (આજ્ય)ને વહન કર—સ્વાહા! સ્વાહાકૃત અર્પણ માટે, ઊર્ધ્વ નભસવાળા મારુત લોકમાં જાઓ.

Mantra 17

इ॒दमा॑पः प्र व॑हताव॒द्यं च॒ मलं॑ च॒ यत् । यच्चा॑भिदु॒द्रोहानृ॑तं यच्च॑ शे॒पे अ॑भी॒रुण॑म् । आपो॑ मा॒ तस्मा॒देन॑सः पव॑मानश्च मुञ्चतु ।

હે આપઃ (જળો), અહીંથી જે કંઈ દોષ છે અને જે કંઈ મલિનતા છે તે વહાવી લઈ જાઓ; અને જે કંઈ દ્રોહ તથા અસત્ય છે, અને અંગમાં જે કંઈ વ્યાકુલ કરનાર દાગ છે તે પણ. તે પાપથી આપઃ મને મુક્ત કરે; અને પવમાન (શુદ્ધિકર્તા) પણ મને છોડાવે.

Mantra 18

सं ते॒ मनो॒ मन॑सा॒ सं प्रा॒णः प्रा॒णेन॑ गच्छताम् । रेड॑स्य॒ग्निष्ट्वा॑ श्रीणा॒त्वाप॑स्त्वा॒ सम॑रिण॒न्वात॑स्य त्वा॒ ध्राज्यै॑ पू॒ष्णो रᳪह्या॑ ऊ॒ष्मणो॑ व्यथिष॒त् प्रयु॑तं॒ द्वेष॑ः

તારું મન મન સાથે સંયુક્ત થાઓ; પ્રાણ પ્રાણ સાથે સુસંગત રીતે આગળ વધે. લાલ તેજવાળા અગ્નિ તને યોગ્ય રીતે પરિપક્વ/સંસ્કૃત કરે; આપઃ (જળો) તને સંઘટિત કરે; વાયુ માટે તે તને યોગ્ય માર્ગે સ્થાપે; પૂષણના ઝડપી માર્ગ માટે તે તને વેગ આપે. ઉષ્માએ દ્વેષને દૂર હચમચાવી નાખ્યું છે.

Mantra 19

घृ॒तं घृ॑तपावानः पिबत॒ वसां॑ वसापावानः पिबता॒न्तरि॑क्षस्य ह॒विर॑सि॒ स्वाहा॑ । दिश॑: प्र॒दिश॑: आ॒दिशो॑ वि॒दिश॑ उ॒द्दिशो॑ दि॒ग्भ्यः स्वाहा॑

ઘૃતને પીવો—હે ઘૃત-પાવન કરનારાઓ; વસાને પીવો—હે વસા-પાવન કરનારાઓ. તું અંતરિક્ષનું હવિષ છે—સ્વાહા! દિશાઓને, પ્રદિશાઓને, આદિશાઓને, વિદિશાઓને, ઉદ્દિશાઓને—દિગ્ભ્યો સ્વાહા!

Mantra 20

ऐ॒न्द्रः प्रा॒णो अङ्गे॑ अङ्गे॒ नि दी॑ध्यदै॒न्द्र उ॑दा॒नो अङ्गे॑ अङ्गे॒ निधी॑तः । देव॑ त्वष्ट॒र्भूरि॑ ते॒ सᳪ स॑मेतु॒ सल॑क्ष्मा॒ यद्विषु॑रूपं॒ भवा॑ति । दे॑व॒त्रा यन्त॒मव॑से॒ सखा॒योऽनु॑ त्वा मा॒ता पि॒तरो॑ मदन्तु

ઇન્દ્રનો પ્રાણ દરેક અંગમાં પ્રજ્વલિત થયો છે; ઇન્દ્રનો ઉદાન દરેક અંગમાં સ્થાપિત થયો છે. હે દેવ ત્વષ્ટૃ, તારા માટે બહુવિધ શક્તિ એકત્રિત થાઓ; શુભ લક્ષણો સાથે, ભલે તે અનેક રૂપ ધરાવે. દેવમાર્ગે સહાય માટે જતા તારી પાછળ સખાઓ અનુસરે; માતા અને પિતરો તારા વિષે આનંદિત થાય.

Mantra 21

स॒मु॒द्रं ग॑च्छ॒ स्वाहा॑ ऽन्तरि॑क्षं गच्छ॒ स्वाहा॑ दे॒वᳪ स॑वि॒तारं॑ गच्छ॒ स्वाहा॑ मि॒त्रावरु॑णौ गच्छ॒ स्वाहा॑ ऽहोरा॒त्रे ग॑च्छ॒ स्वाहा॑ छन्दा॑ᳪसि गच्छ॒ स्वाहा॒ द्यावा॑पृथि॒वी ग॑च्छ॒ स्वाहा॑ य॒ज्ञं ग॑च्छ॒ स्वाहा॒ सोमं॑ गच्छ॒ स्वाहा॑ दि॒व्यं नभो॑ गच्छ॒ स्वाहा॒ ऽग्निं वै॑श्वान॒रं ग॑च्छ॒ स्वाहा॒ मनो॑ मे॒ हार्दि॑ यच्छ॒ दिवं॑ ते धू॒मो ग॑च्छतु॒ स्वर्ज्योति॑: पृथि॒वीं भस्म॒नाऽऽपृ॑ण॒ स्वाहा॑

સમુદ્રને જા—સ્વાહા! અંતરિક્ષને જા—સ્વાહા! દેવ સવિતાને જા—સ્વાહા! મિત્ર-વરুণને જા—સ્વાહા! અહોરાત્રને જા—સ્વાહા! છંદોને જા—સ્વાહા! દ્યાવા-પૃથિવીને જા—સ્વાહા! યજ્ઞને જા—સ્વાહા! સોમને જા—સ્વાહા! દિવ્ય નભને જા—સ્વાહા! અગ્નિ વૈશ્વાનરને જા—સ્વાહા! મારું મન હૃદયમાં સ્થિર રાખ. તારો ધુમાડો સ્વર્ગને જાય; સ્વર્જ્યોતિઃ (સ્વર્ગીય પ્રકાશ) તરફ જાય. ભસ્મથી પૃથિવીને પરિપૂર્ણ કર—સ્વાહા!

Mantra 22

माऽपो मौ॑षधीर्हिᳪसी॒र्धाम्नो॑ धाम्नो राजँ॒स्ततो॑ वरुण नो मुञ्च । यदा॒हुर॒घ्न्या इति॒ वरु॒णेति॒ शपा॑महे॒ ततो॑ वरुण नो मुञ्च । सुमि॒त्रि॒या न॒ आप॒ ओष॑धयः सन्तु दुर्मित्रि॒यास्तस्मै॑ सन्तु॒ योस्मान्द्वेष्टि॒ यं च॑ व॒यं द्वि॒ष्मः

જળોને ઇજા ન કર; ઔષધિઓને ઇજા ન કર. હે રાજન્, દરેક ધામમાંથી—ત્યાંથી, હે વરુણ, અમને મુક્ત કર. જ્યારે લોકો ‘અઘ્ન્યા’ કહે છે અને અમે ‘વરુણ’ કહીને શાપ ઉચ્ચારીએ છીએ—તે પાપમાંથી, હે વરુણ, અમને મુક્ત કર. જળો અમારા પ્રત્યે સુમિત્ર (મૈત્રીપૂર્ણ) રહે; ઔષધિઓ પણ સુમિત્ર રહે; પરંતુ જે અમને દ્વેષ કરે છે અને જેને અમે દ્વેષ કરીએ છીએ—તેના પ્રત્યે તે દુર્મિત્ર (વિરોધી) રહે.

Mantra 23

ह॒विष्म॑तीरि॒मा आपो॑ ह॒विष्माँ॒२ आ वि॑वासति । ह॒विष्मा॑न् दे॒वो अ॑ध्व॒रो ह॒विष्माँ॑२ अस्तु॒ सूर्य॑ः ॥

આ જળો હવિષ્મતી (હવિષ ધારણ કરનારી) છે; હવિષ્માન (હવિષવાળો) સૂર્ય પ્રકાશિત થાય છે. દેવ અધ્વર (યજ્ઞ) હવિષ્માન રહે; સૂર્ય પણ હવિષ્માન રહે.

Mantra 24

अ॒ग्नेर्वोऽप॑न्नगृहस्य॒ सद॑सि सादयामीन्द्रा॒ग्न्योर्भा॑ग॒धेयी॑ स्थ मि॒त्रावरु॑णयोर्भाग॒धेयी॑ स्थ विश्वे॑षां दे॒वानां॑ भाग॒धेयी॑ स्थ । अ॒मूर्या उप॒ सूर्ये॒ याभि॑र्वा॒ सूर्य॑ः स॒ह । ता नो॑ हिन्वन्त्वध्व॒रम् ॥

અગ્નિના અપન્નગૃહના સદસમાં હું તમને બેસાડું છું; તમે ઇન્દ્ર–અગ્નિનો ભાગધેય છો; તમે મિત્ર–વરুণનો ભાગધેય છો; તમે સર્વ દેવોનો ભાગધેય છો. સૂર્ય સાથે રહેનારી, જેણે સૂર્યને સહચરતા આપે એવી અહિંસક શક્તિઓ—તે અમારી અધ્વર યજ્ઞક્રિયાને પ્રેરિત કરી ઝડપ આપે.

Mantra 25

हृ॒दे त्वा॒ मन॑से त्वा दि॒वे त्वा॒ सूर्या॑य त्वा । ऊ॒र्ध्वमि॒मम॑ध्व॒रं दि॒वि दे॒वेषु॒ होत्रा॑ यच्छ ॥

હૃદય માટે તને; મન માટે તને; દ્યૌ માટે તને; સૂર્ય માટે તને. હોત્રા (હોતૃ-શક્તિ) દ્વારા આ અધ્વર યજ્ઞને ઊર્ધ્વ દિશામાં—દિવ્ય લોકમાં દેવો સુધી—પહોંચાડ.

Mantra 26

सोम॑ राज॒न् विश्वा॒स्त्वं प्र॒जा उ॒पाव॑रोह विश्वा॒स्त्वां प्र॒जा उ॒पाव॑रोहन्तु । शृ॒णोत्व॒ग्निः स॒मिधा॑ ह॒वं मे॑ शृण्व॒न्त्वापो॑ धि॒षणा॑श्च दे॒वीः । श्रोता॑ ग्रावाणो वि॒दुषो॒ न य॒ज्ञᳪ शृ॒णोतु॑ दे॒वः स॑वि॒ता हवं॑ मे॒ स्वाहा॑ ॥

હે સોમ રાજન્, તું અહીં ઉતર; સર્વ પ્રજાઓ, સોમ પાસે અહીં ઉતરો. સમિધા દ્વારા અગ્નિ મારો હવન સાંભળે; આપઃ અને દેવીઓ ધિષણાઓ પણ સાંભળે. યજ્ઞને જાણનાર સમાન ગ્રાવાણો સાંભળે; દેવ સવિતા મારો હવન સાંભળે—સ્વાહા!

Mantra 27

देवी॑रापो अपां नपा॒द्यो व॑ ऊ॒र्मिर्ह॑वि॒ष्य॒ इन्द्रि॒यावा॑न् म॒दिन्त॑मः । तं दे॒वेभ्यो॑ देव॒त्रा द॑त्त शुक्र॒पेभ्यो॒ येषां॑ भा॒ग स्थ॒ स्वाहा॑ ॥

હે દિવ્ય આપઃ (જળદેવીઓ) અને અપાં નપાત્—તમારો જે ઊર્મિ (તરંગ) છે, હવિષ્ય, ઇન્દ્રિયવાન્, અતિમદિન્તમઃ (અતિ આનંદદાયક)—તેને દેવત્રા, દેવો માટે, અર્પણ કરો; તે શુક્પેભ્યઃ (પ્રકાશમાન પાન કરનાર દેવો) માટે, જેમનો ભાગ તમે છો—સ્વાહા!

Mantra 28

कार्षि॑रसि स॑मु॒द्रस्य॒ त्वा क्षि॑त्या॒ उन्न॑यामि । समापो॑ अ॒द्भिर॑ग्मत॒ समोष॑धीभि॒रोष॑धीः

તું સમુદ્રનો કાર્ષિર (હળનો ફાળ) છે; પૃથ્વી દ્વારા હું તને ઊંચે ઉઠાવું છું. જળો જળો સાથે એકત્ર થાય; ઔષધિઓ ઔષધિઓ સાથે એકત્ર થાય.

Mantra 29

यम॑ग्ने पृ॒त्सु मर्त्य॒मवा॒ वाजे॑षु॒ यं जु॒नाः । स यन्ता॒ शश्व॑ती॒रिष॒: स्वाहा॑

હે અગ્નિ! મનુષ્યોના સંઘર્ષોમાં જેને તું સહાય કરે છે, બળ પ્રાપ્ત કરવામાં જેને તું પ્રેરિત કરે છે—તે અવિરત પોષણનો વ્યવસ્થાપક બને. સ્વાહા!

Mantra 30

दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् । आ द॑दे॒ रावा॑सि गभी॒रमि॒मम॑ध्व॒रं कृ॒धीन्द्रा॑य सु॒षूत॑मम् । उ॒त्त॒मेन॑ प॒विनोर्ज॑स्वन्तं॒ मधु॑मन्तं॒ पय॑स्वन्तं निग्रा॒भ्या॒ स्थ देव॒श्रुत॑स्त॒र्पय॑त मा

દેવ સવિતૃના પ્રેરણાથી, અશ્વિનોના બાહુઓથી અને પૂષણના હસ્તોથી હું તને ગ્રહણ કરું છું. તું ‘રાવા’ છે; આ અધ્વર યજ્ઞને ગહન અને સુસ્થિર કર; ઇન્દ્ર માટે અતિ ઉત્તમ રીતે પીડિત (સુપ્રસૂત) કર. સર્વોત્તમ પવિત્ર (છાણણી) વડે તેને રસવંત, મધુરતાવંત અને દૂધવંત કર. દેવશ્રુત, દૃઢ ઊભો રહ; મને તૃપ્ત કર.

Mantra 31

मनो॑ मे तर्पयत॒ वाचं॑ मे तर्पयत प्रा॒णं मे॑ तर्पयत॒ चक्षु॑र्मे तर्पयत॒ श्रोत्रं॑ मे तर्पयता॒त्मानं॑ मे तर्पयत प्र॒जां मे॑ तर्पयत प॒शून्मे॑ तर्पयत ग॒णान्मे॑ तर्पयत ग॒णा मे॒ मा वि तृ॑षन्

મારા મનને તૃપ્ત કરો; મારી વાણીને તૃપ્ત કરો; મારા પ્રાણને તૃપ્ત કરો; મારા ચક્ષુને તૃપ્ત કરો; મારા શ્રોત્રને તૃપ્ત કરો; મારા આત્માને તૃપ્ત કરો; મારી પ્રજાને તૃપ્ત કરો; મારા પશુઓને તૃપ્ત કરો; મારા ગણોને તૃપ્ત કરો; મારા ગણો તરસથી વિખેરાઈ ન જાય.

Mantra 32

इन्द्रा॑य त्वा॒ वसु॑मते रु॒द्रव॑त॒ इन्द्रा॑य त्वा ऽऽदि॒त्यव॑त॒ इन्द्रा॑य त्वा ऽभिमाति॒घ्ने । श्ये॒नाय॑ त्वा सोम॒भृते॒ ऽग्नये॑ त्वा रायस्पोष॒दे

ઇન્દ્ર માટે હું તને ગ્રહણ કરું છું—વસુમંત, રુદ્રવંત. ઇન્દ્ર માટે હું તને ગ્રહણ કરું છું—આદિત્યવંત. ઇન્દ્ર માટે હું તને ગ્રહણ કરું છું—અભિમાતિઘ્ન (શત્રુબળનો સંહારક). શ્યેન માટે હું તને ગ્રહણ કરું છું—સોમભૃત (સોમ વહન કરનાર). અગ્નિ માટે હું તને ગ્રહણ કરું છું—રાયસ્પોષદ (ધનવૃદ્ધિ આપનાર).

Mantra 33

यत्ते॑ सोम दि॒वि ज्योति॒र्यत्पृ॑थि॒व्यां यदु॒राव॒न्तरि॑क्षे । तेनास्मै॒ यज॑मानायो॒रु रा॒ये कृ॒ध्यधि॑ दा॒त्रे वो॑चः

હે સોમ! તારો જે પ્રકાશ દિવિમાં છે, જે પૃથ્વીમાં છે, અને જે વિશાળ અંતરિક્ષમાં છે—તે જ પ્રકાશથી આ યજમાન માટે વિશાળ ધન-સમૃદ્ધિ સ્થાપિત કર; અને તેને દાત્ર (દાન) રૂપે અર્પિત થયેલું વચન ઉચ્ચાર.

Mantra 34

श्वा॒त्रा स्थ॑ वृत्र॒तुरो॒ राधो॑गूर्ता अ॒मृत॑स्य॒ पत्नी॑: । ता दे॑वीर्देव॒त्रेमं य॒ज्ञं न॑य॒तोप॑हूता॒: सोम॑स्य पिबत

તમે બળવાન છો, વૃત્ર-હનન કરનાર છો, દાન-સમૃદ્ધિમાં સ્થિર છો, અમૃતની પત્નીઓ (સહચારિણીઓ) છો. હે દેવીઓ! આ યજ્ઞને દેવત્રે—દેવ તરફ—નયન કરો; યોગ્ય રીતે આમંત્રિત થયેલી તમે સોમનું પાન કરો.

Mantra 35

मा भे॒र्मा सं वि॑क्था॒ ऊर्जं॑ धत्स्व॒ धिष॑णे वी॒ड्वी स॒ती वी॑डयेथा॒मूर्जं॑ दधाथाम् । पा॒प्मा ह॒तो न सोम॑:

ભય ન કર; વ્યાકુળ ન થા; તું ઊર્જા ધારણ કર. હે બે ધિષણા! સ્થિર અને બળવાન બની, તમે બળ પામો; તમે ઊર્જા અર્પો. સોમથી પાપ્મા હણાયો છે.

Mantra 36

प्रागपा॒गुद॑गध॒राक्स॒र्वत॑स्त्वा॒ दिश॒ आ धा॑वन्तु । अम्ब॒ निष्प॑र॒ सम॒रीर्वि॑दाम्

પૂર્વ, પશ્ચિમ, ઉત્તર, દક્ષિણ—ચારે દિશાઓ સર્વ તરફથી તારી તરફ દોડી આવે. હે માતા, શત્રુઓને બહાર હાંકી દે, જેથી અમે (અમારું લક્ષ્ય) પ્રાપ્ત કરીએ.

Mantra 37

त्वम॒ङ्ग प्रश॑ᳪसिषो दे॒वः श॑विष्ठ॒ मर्त्य॑म् । न त्वद॒न्यो म॑घवन्नस्ति मर्डि॒तेन्द्र॒ ब्रवी॑मि ते॒ वच॑:

હે શક્તિશાળી દેવ, તું નિશ્ચયે મર્ત્યને અનુગ્રહ કરે છે. હે દાનવીર ઇન્દ્ર, તારા સિવાય બીજો કોઈ સહાયક નથી; તને હું આ વચન કહું છું.

Frequently Asked Questions

It is the Madhyandina-savana (midday Soma pressing) phase, strengthening the rite through Soma’s descent, Indra’s empowerment, and ordered participation of divine groups.

They are declared “havis-bearing,” meaning they can carry and perfect the oblation; Āpaḥ with Apām Napāt represent both purification and the radiant potency that conveys offering-power to the gods.

It yokes the external act of offering to the sacrificer’s inner faculties (hṛd and manas) and then to the cosmic axis, ensuring the sacrifice is both correctly performed and inwardly integrated.