Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 26

पशु-पाश-पतिविचारः / Inquiry into Paśu, Pāśa, and Pati

Devanagari script

वेदाहमेनमजरं पुराणं सर्वगं विभुम् । निरोधं जन्मनो यस्य वदंति ब्रह्मवादिनः

Transliteration

vedāhamenamajaraṃ purāṇaṃ sarvagaṃ vibhum | nirodhaṃ janmano yasya vadaṃti brahmavādinaḥ

Translation

હું તેમને જાણું છું—અજર, પુરાતન, સર્વવ્યાપી અને વિભુને; બ્રહ્મવાદીઓ કહે છે કે તેમના માટે જન્મનો નિરોધ છે, કારણ કે તેઓ દેહ-ભવના બંધનથી પરે છે।

Word by Word

• वेद: I know
• वेद: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √विद् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; ‘I know’

• अहम्: I
• अहम्: कर्ता (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन

• एनम्: him
• एनम्: कर्म (Object)
• Type: Noun
• Root: एतद्/एनद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम

• अजरम्: unaging
• अजरम्: कर्म (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अ + जर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नकारार्थ (a-/negation)

• पुराणम्: ancient
• पुराणम्: कर्म (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सर्वगम्: all-pervading
• सर्वगम्: कर्म (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (सर्वत्र गच्छति/व्याप्नोति)

• विभुम्: mighty, omnipotent
• विभुम्: कर्म (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• निरोधम्: the restraint/cessation
• निरोधम्: कर्म (Object-complement)
• Type: Noun
• Root: निरोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (apposition/object complement)

• जन्मनः: of birth
• जन्मनः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; ‘of birth’

• यस्य: whose
• यस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्धे (relative pronoun)

• वदन्ति: say
• वदन्ति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √वद् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, तृतीयपुरुष (3rd), बहुवचन

• ब्रह्मवादिनः: the Brahman-expounders
• ब्रह्मवादिनः: कर्ता (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म + वादिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुष (ब्रह्मणि वादिनः = expounders of Brahman)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It presents Shiva as the unborn, undecaying, all-pervading Lord (Pati) whose realization ends the cycle of birth; liberation is described as the ‘nirodha’ of samsaric becoming.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Linga-worship is a Saguna support for meditation, guiding the devotee to recognize the same Shiva as the formless, all-pervading reality who is beyond birth and decay.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Meditate on Shiva as sarvagata (all-pervading) and repeat the Panchakshara mantra ‘Om Namaḥ Śivāya’ with yogic restraint (nirodha) to loosen bondage (pāśa) and orient the mind toward moksha.