Rig Veda 6.17.4: Mandala 6, Sukta 17, Mantra 4

Sukta 6.17

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional; needs confirmation)

Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (likely; requires verification)

Samhita Patha (Devanagari)

ते त्वा मदा बृहदिन्द्र स्वधाव इमे पीता उक्षयन्त द्युमन्तम् । महामनूनं तवसं विभूतिं मत्सरासो जर्हृषन्त प्रसाहम् ॥

Transliteration

té tvā madā́ bṛhádindra svadhāva imé pītā́ ukṣayanta dyu-mántam | mahā́m anū́naṃ tavásaṃ ví-bhūtiṃ matsarā́so jarhṛṣanta pra-sā́ham ||

Translation

હે ઇન્દ્ર, સ્વધાવ (સ્વશક્તિવાન), આ મહાન સોમ-મદો—આ પીતા (પાન કરેલા) પેય—તારી દ્યુમંત (દીપ્તિમય) શક્તિને વધારતા જાય છે. તારી મહા, અનૂન (અક્ષય) તવસ (બળ) અને વિભૂતિ (વિસ્તૃત અધિપત્ય)ને; અને મત્સરાસઃ (ઉલ્લાસભર્યા પાન) તારા અંદર પ્રસાહ (વિજયી) રૂપે હર્ષિત થાય છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ते: they (those)
• ते: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• त्वा: you
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मदाः: intoxicating draughts / exhilarations
• मदाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मद (प्रातिपदिक)

• बृहद्: great, lofty
• बृहद्: Karma
• Type: Adjective
• Root: बृहन्त् (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: (सम्बोधन)
• Type: Noun (proper)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• स्वधावः: O possessor of svadhā / of innate power
• स्वधावः: (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: स्वधा-वन् (प्रातिपदिक; स्वधा + वन्)

• इमे: these
• इमे: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पीताः: having been drunk
• पीताः: Kartā
• Type: Participle
• Root: पा (धातु) → पीत (कृदन्त, क्त)

• उक्षयन्त: they invigorate / they increase
• उक्षयन्त: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उक्ष् (धातु; ‘to sprinkle/strengthen, make grow’)

• द्यु॒मन्तम्: the radiant one
• द्यु॒मन्तम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: द्युमन्त् (प्रातिपदिक)

• महामनूनम्: of great spirit / great-minded
• महामनूनम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: महामनू (प्रातिपदिक; महा + मनू)

• तवसम्: the mighty one / strength-possessing
• तवसम्: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: तवस् (प्रातिपदिक)

• विभूतिम्: manifest power, might
• विभूतिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वि-भू (धातु) → विभूति (प्रातिपदिक)

• मत्सरासः: the exhilarating (soma) draughts
• मत्सरासः: Kartā
• Type: Noun
• Root: मत्सर (प्रातिपदिक)

• जर्हृषन्त: they exult, rejoice
• जर्हृषन्त: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हृष् (धातु) + जर् (उपसर्ग/वृद्धि-प्रयोग; वेदिक-आवृत्तिः) → जर्हृष्

• प्रसाहम्: the overpowering one / irresistible
• प्रसाहम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: प्र-सह् (धातु) → प्रसाह (प्रातिपदिक)