Sukta 52

Mantra 1

प्र श्यावाश्व धृष्णुयार्चा मरुद्भिॠक्वभिः । ये अद्रोघमनुष्वधं श्रवो मदन्ति यज्ञियाः ॥

હે શ્યાવાશ્વ, ધૃષ્ણુ બળથી મરુતો માટે ઋચા ગા—વાણીના ગાયકોએ સાથે. જે યજ્ઞિય છે, અદ્રોહી શ્રવમાં અને સ્વભાવસિદ્ધ મધુર શક્તિમાં આનંદ કરે છે.

Mantra 2

ते हि स्थिरस्य शवसः सखायः सन्ति धृष्णुया । ते यामन्ना धृषद्विनस्त्मना पान्ति शश्वतः ॥

કારણ કે તેઓ સ્થિર શક્તિના સખા છે, ધૃષ્ણુ બળના સહચર છે. યાત્રામાં તેઓ—અવેગી—પોતાના સ્વરૂપથી સદૈવ રક્ષા કરે છે.

Mantra 3

ते स्यन्द्रासो नोक्षणोऽति ष्कन्दन्ति शर्वरीः । मरुतामधा महो दिवि क्षमा च मन्महे ॥

તે જ ઇન્દ્રાસો—ઉત્સાહી, પ્રેરક—બળવાન વાછરડાં/વૃષભ સમા રાત્રિઓને વટાવી કૂદી જાય છે. ત્યારે અમે મરુતોની મહાન, વિશાળ મહિમાને મનમાં ધારીએ છીએ—ઉપરના દિવિમાં અને નીચેની ક્ષમામાં (પૃથ્વીમાં) પણ.

Mantra 4

मरुत्सु वो दधीमहि स्तोमं यज्ञं च धृष्णुया । विश्वे ये मानुषा युगा पान्ति मर्त्यं रिषः ॥

મરુત્સુમાં અમે તમારાં માટે સ્તોત્ર અને યજ્ઞને ધૃષ્ણુ બળથી સ્થાપિત કરીએ છીએ—તે સર્વે, જે માનુષ યુગો સર્વત્રમાં મર્ત્યને રિષ (હાનિ)થી રક્ષે છે.

Mantra 5

अर्हन्तो ये सुदानवो नरो असामिशवसः । प्र यज्ञं यज्ञियेभ्यो दिवो अर्चा मरुद्भ्यः ॥

યોગ્ય છે તે સુદાનવ, ઉદાર નર-વીરો—અસામિશ (અમિશ્ર) શવસવાળા. યજ્ઞિયોને માટે યજ્ઞને આગળ ધરો; દિવોના તેજસ્વી ઊંચાણથી મરુદ્ભ્યો માટે અર્ચા (સ્તુતિ) ગાવો.

Mantra 6

आ रुक्मैरा युधा नर ऋष्वा ऋष्टीरसृक्षत । अन्वेनाँ अह विद्युतो मरुतो जज्झतीरिव भानुरर्त त्मना दिवः ॥

સુવર્ણ-દીપ્ત તેજ સાથે, શસ્ત્રો સાથે, વીરોએ પોતાની ઊંચી ભાલાઓ છોડી દીધી; તેમના પાછળ ખરેખર વીજળીઓ અનુસરે છે—ચરચરતા જ્વાળાઓ જેવી—અને દ્યૌનું ભાનુ પોતાના જ બળે ગતિ કરે છે.

Mantra 7

ये वावृधन्त पार्थिवा य उरावन्तरिक्ष आ । वृजने वा नदीनां सधस्थे वा महो दिवः ॥

જે પૃથ્વી-લોકે બળવાન થયા છે, જે વિશાળ અંતરિક્ષમાં; નદીઓના સમૂહમાં હોય કે મહાન દ્યૌના સધસ્થાનમાં—ત્યાં તેઓ પોતાના પરાક્રમે સ્થિત છે.

Mantra 9

उत स्म ते परुष्ण्यामूर्णा वसत शुन्ध्यवः । उत पव्या रथानामद्रिं भिन्दन्त्योजसा ॥

અને ખરેખર, હે શુદ્ધજનોએ, તમે પરુષ્ણીમાં ઊન જેવી (વાદળસમાન) આવરણરૂપે વસો છો; અને તમારા રથોના પવ્યા (ચક્રની ફેલી) વડે તમે બળથી પથ્થરને ચીરી નાખો છો.

Mantra 10

आपथयो विपथयोऽन्तस्पथा अनुपथाः । एतेभिर्मह्यं नामभिर्यज्ञं विष्टार ओहते ॥

આપથયઃ, વિપથયઃ, અંતઃપથાઃ અને અનુપથાઃ—આ નામોથી ‘વિષ્ટાર’ (વિસ્તારક) મારા માટે યજ્ઞને વિસ્તારે છે.

Mantra 11

अधा नरो न्योहतेऽधा नियुत ओहते । अधा पारावता इति चित्रा रूपाणि दर्श्या ॥

પછી નરો (વીરો) નજીક ખેંચાય છે; પછી નિયુત (યુક્ત શક્તિઓ) સાથે નજીક ખેંચાય છે; પછી ‘પારાવત’—જાણે દૂરથી—એ રીતે, તેમના ચિત્ર (વિવિધ) રૂપો દર્શનીય બને છે.

Mantra 13

य ऋष्वा ऋष्टिविद्युतः कवयः सन्ति वेधसः । तमृषे मारुतं गणं नमस्या रमया गिरा ॥

જે ઊંચા છે, ઋષ્ટિ-વિદ્યૂત (ભાલા સમા ઝળહળતા), કવિ (દ્રષ્ટા) અને વેધસ (વિદ્વાન વ્યવસ્થાપક) છે—હે ઋષે, તે મારુત ગણને નમસ્કાર કર; અને આનંદભરી ગિરા (વાણી)થી તેમને રીઝવ.

Mantra 14

अच्छ ऋषे मारुतं गणं दाना मित्रं न योषणा । दिवो वा धृष्णव ओजसा स्तुता धीभिरिषण्यत ॥

હે ઋષિ, મરુત-ગણ પાસે આવો—દાન આપનારા, મિત્ર સમા સહાયક, પ્રિયતમ સમા મનોહર. તેઓ સ્વર્ગમાંથી હોય કે પોતાના બળથી ધૃષ્ટ હોય; પ્રેરિત ધીઓથી સ્તુતિ પામે ત્યારે અમને આગળ ધપાવે છે.

Mantra 15

नू मन्वान एषां देवाँ अच्छा न वक्षणा । दाना सचेत सूरिभिर्यामश्रुतेभिरञ्जिभिः ॥

હવે, જાગૃત મનનથી, આ દેવતાઓ પાસે નજીક જાઓ; અટકશો નહિ. સૂરીઓ સાથે—યાત્રાના સાચા આહ્વાનને સાંભળતી ઝડપી શક્તિઓ (અઞ્જિ) દ્વારા—દાનની ચેતના પ્રાપ્ત કરો.

Mantra 16

प्र ये मे बन्ध्वेषे गां वोचन्त सूरयः पृश्निं वोचन्त मातरम् । अधा पितरमिष्मिणं रुद्रं वोचन्त शिक्वसः ॥

સત્યમાં બંધુત્વ શોધનારા સૂરીઓ મને આગળ કહી ઊઠે છે: ‘ગાય’—એમ તેઓ ઘોષે છે; પૃશ્નિને માતા તરીકે ઘોષે છે. ત્યારબાદ તેઓ પિતાને—પ્રેરક રુદ્રને—ઘોષે છે, પ્રેરિત વાણીના બળવાન શિક્વાસો.

Mantra 17

सप्त मे सप्त शाकिन एकमेका शता ददुः । यमुनायामधि श्रुतमुद्राधो गव्यं मृजे नि राधो अश्व्यं मृजे ॥

સાત અને સાત શક્તિશાળી દેવોએ મને આપ્યું—એકેકે સો ગણું. યમુના પર, જે શ્રુતિરૂપે સત્ય રીતે સાંભળાયેલું છે, ત્યાં હું તેજસ્વી ગવ્યો (ગાયો/ધેનુઓ)નું વરદાન ઊંચે ઉઠાવું છું; અને અશ્વીય બળનું વરદાન હું અંતરમાં સ્થિર કરું છું.