Rig Veda 3.30.8 — Mandala 3, Sukta 30, Mantra 8
Sukta 3.30
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
सहदानुं पुरुहूत क्षियन्तमहस्तमिन्द्र सं पिणक्कुणारुम् । अभि वृत्रं वर्धमानं पियारुमपादमिन्द्र तवसा जघन्थ ॥
Transliteration
sahádānuṃ puruhūta kṣiyántam ahástam indra sáṃ piṇak kúṇārum | abhí vṛtráṃ várdhamānaṃ piyā́rum apā́dam indra távasā jaghántha ||
Translation
હે પુરુહૂત ઇન્દ્ર! તું સહદાનુ—કૂણારુ, ક્ષય પામતો, હાથવિહોણો—ને એકસાથે ચકનાચૂર કર્યો. વધતો વૃત્ર—ફૂલેલો અંધકારમય પ્રતિરોધ—ને તું તારા તવસાથી પાડી દીધો; તે પગવિહોણો હતો, પ્રકાશમાં ગતિ ન કરી શકતો.
Word by Word
सहदानुम्(the one) slaying the Dānu / Dānava
सहदानुम्:
कर्म
TypeNoun (proper/epithet)
Rootसह-दानु (प्रातिपदिक; दानु- ‘दानव/दानु’)
पुरुहूतmuch-invoked (O Indra)
पुरुहूत:
सम्बोधन
TypeAdjective (epithet)
Rootपुरु-हूत (प्रातिपदिक; √ह्वा/हू ‘आह्वाने’ से ‘हूत’)
क्षियन्तमdwelling, abiding
क्षियन्तम:
कर्म
TypeParticiple (adjectival)
Root√क्षि (क्षये/निवासे) → क्षियन्त् (वर्तमान कृदन्त)
अहस्तम्handless
अहस्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअ-हस्त (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (deity)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम् (उपसर्ग)
पिणक्कुcrush! / smite!
पिणक्कु:
क्रिया
TypeVerb
Root√पिणक्/पिणच् (पिणक्क्; ‘to crush/strike’), लोट् मध्यम? / वैदिक रूप
कुणारुम्Kūṇāru (a foe/demon)
कुणारुम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootकुणारु (प्रातिपदिक; दैत्य/राक्षस-नाम)
अभिagainst, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
वृत्रम्Vṛtra
वृत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक; ‘आवरणकर्ता’)
वर्धमानम्growing, swelling
वर्धमानम्:
कर्म
TypeParticiple (adjectival)
Root√वृध् (वर्धने) → वर्धमान (वर्तमान कृदन्त)
पियारुम्Piyāru (a foe/demon)
पियारुम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootपियारु (प्रातिपदिक; दैत्य/शत्रु-नाम)
अपादम्footless
अपादम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअ-पाद (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (deity)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तवसाby (your) might
तवसा:
करण
TypeNoun
Rootतवस् (प्रातिपदिक; ‘बल’)
जघन्थyou have slain
जघन्थ:
क्रिया
TypeVerb
Root√हन् (हिंसागत्योः) → जघन्थ (परिपूर्ण/लिट्)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.