Rig Veda 2.28.3: Mandala 2, Sukta 28, Mantra 3

Sukta 2.28

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)

Devata: Varuṇa and the Ādityas (sons of Aditi)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

तव स्याम पुरुवीरस्य शर्मन्नुरुशंसस्य वरुण प्रणेतः । यूयं नः पुत्रा अदितेरदब्धा अभि क्षमध्वं युज्याय देवाः ॥

Transliteration

táva syāma puru-vī́rasya śármann uru-śáṃsasya varuṇa praṇétaḥ | yūyáṃ naḥ putrā́ aditer adabdhā́ abhí kṣamadhvaṃ yújyāya devā́ḥ ||

Translation

હે વરુણ, પુરુવીર—અਨੇક વીરોના—અને ઉરુશંસ—વિસ્તૃત સ્તુતિ પામેલા—પ્રણેતા, તારા શર્મન્ (આશ્રય)માં અમે રહીએ. હે દેવો, અદિતિના અદબ્ધ પુત્રો, અમારા પર ક્ષમા/કૃપા કરો; યોગ્ય યોગ (યુજ્યા) માટે અમને ધારણ કરો, જેથી સત્ય કર્મમાં શક્તિઓ જોડાય.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तव: of you / your
• तव: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्याम: may we be
• स्याम: कर्तृ (we as subject)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• पुरुवीरस्य: of the many-heroed (one)
• पुरुवीरस्य: सम्बन्ध (qualifying the following noun)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पुरुवीर (प्रातिपदिक; पुरु- + वीर)

• शर्मन्: in the shelter/protection
• शर्मन्: अधिकरण (locus/state: ‘in/under’)
• Type: Noun
• Root: शर्मन् (प्रातिपदिक)

• उरुशंसस्य: of the far-famed / widely-praised
• उरुशंसस्य: सम्बन्ध
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: उरुशंस (प्रातिपदिक; उरु- + शंस)

• वरुण: O Varuṇa
• वरुण: सम्बोधन
• Type: Noun (proper)
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• प्रणेतः: O leader/guide
• प्रणेतः: सम्बोधन
• Type: Noun (agent)
• Root: प्र-नी (धातु) → प्रणेतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• यूयम्: you (pl.)
• यूयम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / of us
• नः: सम्प्रदान (for us) / सम्बन्ध (of us) بحسب प्रयोग
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पुत्राः: sons
• पुत्राः: कर्तृ (in apposition to ‘you’)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• अदितेः: of Aditi
• अदितेः: सम्बन्ध
• Type: Noun (proper)
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• अदब्धाः: unharmed / unassailable
• अदब्धाः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अदब्ध (प्रातिपदिक; a- + dabdha)

• अभि: towards / upon
• अभि: उपसर्ग (direction/intensity)
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (उपसर्ग/अव्यय)

• क्षमध्वम्: be patient / be gracious
• क्षमध्वम्: क्रिया (addressed to the gods)
• Type: Verb
• Root: क्षम् (धातु; ‘to be patient/forbear’)

• युज्याय: for yoking / for union / for fitting (aid)
• युज्याय: सम्प्रदान (purpose: ‘for …’)
• Type: Adjective (gerundive used as noun/qualifier)
• Root: युज्य (प्रातिपदिक; gerundive from युज् ‘to yoke/join’)

• देवाः: O gods
• देवाः: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)