Rig Veda 10.167.3: Mandala 10, Sukta 167, Mantra 3

Sukta 10.167

Rishi: Not securely determinable from the supplied excerpt alone.

Devata: Complex: Soma/Varuṇa/Bṛhaspati invoked as supporting powers; Indra addressed as Maghavan; Dhātṛ-Vidhātṛ as cosmic formers.

Chandas: Likely Triṣṭubh (to be confirmed).

Samhita Patha (Devanagari)

सोमस्य राज्ञो वरुणस्य धर्मणि बृहस्पतेरनुमत्या उ शर्मणि । तवाहमद्य मघवन्नुपस्तुतौ धातर्विधातः कलशाँ अभक्षयम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.167.3

Transliteration

sómasya rā́jño váruṇasya dhármaṇi bृहáspáter ánumatyā u śármaṇi | tavā́ham adyá maghavan úpastutau dhā́tar vidhā́taḥ kalaśā́m̐ abhakṣayam ||

Translation

સોમરાજાના ધર્મમાં, વરુણના ઋત—વ્યવસ્થિત સત્ય—માં, અને બૃહસ્પતિની અનુમતિરૂપ શુભ સંમતિમાં, તે આશ્રયદાયક શર્મ (શાંતિ)માં—હે મઘવાન, આજે તારી ઉપસ્તુતિમાં, હે ધાતૃ, હે વિધાતૃ, મેં સોમના કલશોનો ભાગ લીધો છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सोमस्य: of Soma
• सोमस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• राज्ञः: of the king
• राज्ञः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• धर्मणि: in the ordinance/law
• धर्मणि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: धर्मन् (प्रातिपदिक)

• बृहस्पतेः: of Bṛhaspati
• बृहस्पतेः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• अनुमत्या: with the consent/permission
• अनुमत्या: करण (सह/द्वारा)
• Type: Noun
• Root: अनुमति (प्रातिपदिक)

• उ: and/indeed
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• शर्मणि: in protection/shelter
• शर्मणि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: शर्मन् (प्रातिपदिक)

• त्वा: you (as object)
• त्वा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अद्य: today/now
• अद्य: अधिकरण (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)

• मघवन्: O bountiful one (Maghavan)
• मघवन्: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative epithet)
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषण/सम्बोधन)

• उपस्तुतौ: in/at the praise (hymn of approach)
• उपस्तुतौ: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: उपस्तुति (प्रातिपदिक)

• धातः: O Creator/Establisher
• धातः: सम्बोधन
• Type: Noun (agent noun)
• Root: धातृ (प्रातिपदिक; √धा ‘स्थापने/धारणे’ से)

• विधातः: O Disposer/Ordainer
• विधातः: सम्बोधन
• Type: Noun (agent noun)
• Root: विधातृ (प्रातिपदिक; वि+√धा)

• कलशान्: jars/pitchers
• कलशान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: कलश (प्रातिपदिक)

• अभक्षयम्: I ate/consumed
• अभक्षयम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भक्ष् (भक्षणे) + अभि-