Sukta 124

Mantra 1

इमं नो अग्न उप यज्ञमेहि पञ्चयामं त्रिवृतं सप्ततन्तुम् । असो हव्यवाळुत नः पुरोगा ज्योगेव दीर्घं तम आशयिष्ठाः ॥

હે અગ્નિ, આ અમારા યજ્ઞ પાસે આવો—પાંચ ગતિઓવાળો, ત્રિવૃત્ (ત્રિગુણ વિસ્તૃત), સાત તંતુઓથી વણાયેલો. હે હવ્યવાહ, અમારા હવિષ્યનો વાહક બનો; અમારા પુરોગામી થાઓ; અને દીર્ઘ પ્રકાશની જેમ, લાંબો ખેંચાયેલો તમસ (અંધકાર) શમાવી દો.

Mantra 2

अदेवाद्देवः प्रचता गुहा यन्प्रपश्यमानो अमृतत्वमेमि । शिवं यत्सन्तमशिवो जहामि स्वात्सख्यादरणीं नाभिमेमि ॥

અદેવથી દેવ તરફ હું જાઉં છું—પ્રચેતન બળથી પ્રેરિત, ગુહા (ગુપ્ત ગુફા)માં ગમન કરતો; આગળ જોઈને હું અમૃતત્વને પામું છું. જે શિવ (મંગલ) જણાતું હતું તે અશિવને હું ત્યજી દઉં છું; જૂના સખ્યથી હું પાર જઈશ; હું અરણિ તરફ, નાભિ તરફ જાઉં છું—જ્યાંથી અગ્નિ જન્મે છે તે મૂળ સ્ત્રોતે.

Mantra 3

पश्यन्नन्यस्या अतिथिं वयाया ऋतस्य धाम वि मिमे पुरूणि । शंसामि पित्रे असुराय शेवमयज्ञियाद्यज्ञियं भागमेमि ॥

અન્ય (શક્તિ)ના અતિથિને અને વિશાળ-પાંખવાળી ગતિને જોઈને, હું ઋતના ધામો—ઘણા સ્થિર નિવાસસ્થાનો—માપી ગોઠવું છું. પિતા, અસુર (પ્રભુશક્તિ) માટે હું કલ્યાણમય શુભનું સ્તવન કરું છું; અયજ્ઞિયમાંથી યજ્ઞિય ભાગ તરફ હું ગમન કરું છું.

Mantra 4

बह्वीः समा अकरमन्तरस्मिन्निन्द्रं वृणानः पितरं जहामि । अग्निः सोमो वरुणस्ते च्यवन्ते पर्यावर्द्राष्ट्रं तदवाम्यायन् ॥

ઘણા વર્ષો સુધી હું આ (જૂના વ્યવસ્થાના) અંતરમાં નિવાસ કરતો રહ્યો; હવે ઇન્દ્રને પસંદ કરીને હું પિતાને ત્યજી દઉં છું. અગ્નિ, સોમ અને વરુણ તારા પાસેથી દૂર ખસી જાય છે; રાજ્યચક્ર વળી જાય છે—તે (નવા) ક્ષેત્રને દાવો કરીને રક્ષવા હું આવી પહોંચ્યો છું.

Mantra 5

निर्माया उ त्ये असुरा अभूवन्त्वं च मा वरुण कामयासे । ऋतेन राजन्ननृतं विविञ्चन्मम राष्ट्रस्याधिपत्यमेहि ॥

તે અસુરો સાચી શક્તિથી રહિત બની ગયા; અને તું પણ, હે વરુણ, મને ઇચ્છે છે. હે રાજન, ઋત દ્વારા અનૃતને છાણી કાઢતાં, મારા આંતરિક રાજ્યના અધિપત્ય તરફ આવ.

Mantra 6

इदं स्वरिदमिदास वाममयं प्रकाश उर्वन्तरिक्षम् । हनाव वृत्रं निरेहि सोम हविष्ट्वा सन्तं हविषा यजाम ॥

આ જ સ્વર (પ્રકાશ) છે; આ જ વાંછનીય કલ્યાણ છે; આ જ વિશાળ અંતરિક્ષ—સ્પષ્ટ તેજથી ઝળહળતું. અમે વૃત્રને સંહારશું—બહાર નીકળ, હે સોમ; તું જે હવિરૂપે હાજર છે, તને હવિથી જ અમે યજ્ઞ કરીએ છીએ.

Mantra 7

कविः कवित्वा दिवि रूपमासजदप्रभूती वरुणो निरपः सृजत् । क्षेमं कृण्वाना जनयो न सिन्धवस्ता अस्य वर्णं शुचयो भरिभ्रति ॥

કવિ, કવિત્વથી, દ્યૌમાં પોતાનું રૂપ સ્થાપે છે; અપ્રતિહત પ્રભુત્વવાળા વરુણએ જળોને મુક્ત કર્યા. ક્ષેમ અને નિર્ભય વિસ્તૃતિ રચતા—માતાઓ સમા, નદીઓ સમા—તે શુચિ (પવિત્ર) તત્ત્વો તેની તેજસ્વી વર્ણછટાને ધારણ કરી વહન કરે છે.

Mantra 8

ता अस्य ज्येष्ठमिन्द्रियं सचन्ते ता ईमा क्षेति स्वधया मदन्तीः । ता ईं विशो न राजानं वृणाना बीभत्सुवो अप वृत्रादतिष्ठन् ॥

તે તેની જ્યેષ્ઠ ઇન્દ્રિય-શક્તિ (ઇન્દ્રત્વ)ને ચોંટે છે; તે અહીં સ્વધા દ્વારા આનંદિત થઈ વસે છે. પ્રજાઓ રાજાને પસંદ કરે તેમ, તે તેને વરે છે; વૃત્રના આવરણથી વિમુખ થઈ, તે તેનાથી અલગ ઊભી રહી.

Mantra 9

बीभत्सूनां सयुजं हंसमाहुरपां दिव्यानां सख्ये चरन्तम् । अनुष्टुभमनु चर्चूर्यमाणमिन्द्रं नि चिक्युः कवयो मनीषा ॥

બીભત્સુ (વિમુખ કરનાર) શક્તિઓ સાથે સંયુત તેને ‘હંસ’ કહે છે—દિવ્ય જળો સાથે સખ્યમાં વિહરતો. અનુષ્ટુભને અનુસરી, ગતિમાં મૂકાતી છંદ-લયને અનુસરી, મનીષા (પ્રેરિત બુદ્ધિ)થી કવિઓએ ઇન્દ્રને ઓળખ્યો.