Sukta 53

Mantra 1

न्यू षु वाचं प्र महे भरामहे गिर इन्द्राय सदने विवस्वतः । नू चिद्धि रत्नं ससतामिवाविदन्न दुःष्टुतिर्द्रविणोदेषु शस्यते ॥

હવે તો અમે મહાન માટે નવી વાણી આગળ ધરીએ છીએ—વિવસ્વતના સદનમાં ઇન્દ્ર માટે ગીરો (સ્તુતિગીતો). કારણ કે આજેય રત્ન (ધન/કૃપા) પ્રયત્નશીલોએ જેમ શોધી કાઢે તેમ પ્રાપ્ત થાય છે; અને દ્રવિણોદ (સમૃદ્ધિ આપનાર)માં દુષ્ટુતિ—કુસ્તુતિ—કદી પ્રશંસાતી નથી.

Mantra 2

दुरो अश्वस्य दुर इन्द्र गोरसि दुरो यवस्य वसुन इनस्पतिः । शिक्षानरः प्रदिवो अकामकर्शनः सखा सखिभ्यस्तमिदं गृणीमसि ॥

હે ઇન્દ્ર, તું અશ્વનો દ્વાર અને માર્ગ છે; તું ગૌનો દ્વાર છે; તું યવનો પણ દ્વાર છે—હે વસુઓના પ્રેરક સ્વામી (ઇનસ્પતિ). મનુષ્યોને શિક્ષિત કરનાર, પરમ દ્યૌમાંથી વિસ્તરતો, ઇચ્છાવિહિન રીતે (અકામકર્ષણ) અમને ખેંચી લાવનાર—હે સખા, સખાઓ માટે અમે આ સ્તુતિ ગાઈએ છીએ.

Mantra 3

शचीव इन्द्र पुरुकृद्द्युमत्तम तवेदिदमभितश्चेकिते वसु । अतः संगृभ्याभिभूत आ भर मा त्वायतो जरितुः काममूनयीः ॥

હે શચીવ ઇન્દ્ર, બહુ કર્મ કરનાર, અતિ તેજસ્વી—આ વસુ (ધન/ખજાનો) સર્વત્ર તારો જ છે એમ સ્પષ્ટ દેખાય છે. તેથી, વિજયી બની તેને એકત્ર કરી અહીં લાવ; તારી તરફ ધાવતાં ગાયક (જરિતૃ)ની કામના તું ક્ષીણ ન કર—લાવીને તેને પૂર્ણ કર.

Mantra 4

एभिर्द्युभिः सुमना एभिरिन्दुभिर्निरुन्धानो अमतिं गोभिरश्विना । इन्द्रेण दस्युं दरयन्त इन्दुभिर्युतद्वेषसः समिषा रभेमहि ॥

આ તેજસ્વી દ્યુભિઃ (પ્રકાશમય દિવસો/શક્તિઓ) અને આ ઇન્દુભિઃ (સોમબિંદુઓ) વડે, વાંકડી અમતિ (કુટિલ બુદ્ધિ/ઇચ્છા)ને રોકતા, ગોભિઃ (ગાયો—કિરણો) અને અશ્વિના (અશ્વો—તેજસ્વી ગતિઓ) સાથે—ઇન્દ્રના બળથી—ઇન્દુભિઃ (સોમશક્તિઓ) વડે દસ્યુ (અવરોધક અંધકાર)ને ચીરીએ; દ્વેષથી યુક્ત શત્રુઓ સામે એકત્રિત રહી, સમિષા (ઇષા—પ્રેરણા/પોષણ)ને સાથે મેળવી લઈએ.

Mantra 5

समिन्द्र राया समिषा रभेमहि सं वाजेभिः पुरुश्चन्द्रैरभिद्युभिः । सं देव्या प्रमत्या वीरशुष्मया गोअग्रयाश्वावत्या रभेमहि ॥

હે ઇન્દ્ર, સમ્ ઇન્દ્ર રાયા—આધ્યાત્મિક ઋદ્ધિ (રાયા) સાથે, અને સમિષા (ઇષા—દિવ્ય પ્રેરણા/પોષણ) સાથે, અમે પકડી લઈએ; સમ્ વાજેભિઃ—બળની પૂર્ણતાઓ સાથે, પુરુશ્ચન્દ્રૈઃ અભિદ્યુભિઃ—અਨੇક તેજસ્વી પ્રકાશશક્તિઓ સાથે; સમ્ દેવ્યા પ્રમત્યા—દૈવી પ્રમતિ (સત્યબુદ્ધિ) અને વીરશુષ્મયા—વીર્યમય ઉત્સાહ સાથે; ગોઅગ્રયા અશ્વાવत्या—અગ્ર કિરણો (ગો) અને અશ્વવતી (તીવ્ર ગતિઓ) સાથે, અમે પ્રાપ્ત કરીએ.

Mantra 6

ते त्वा मदा अमदन्तानि वृष्ण्या ते सोमासो वृत्रहत्येषु सत्पते । यत्कारवे दश वृत्राण्यप्रति बर्हिष्मते नि सहस्राणि बर्हयः ॥

હે સત્પતિ (સત્યના સ્વામી) ઇન્દ્ર! તે ઉલ્લાસો—તે વૃષણ્ય (વૃષભસમાન પરાક્રમ)—તને મત્ત કરે છે; તે સોમરસના પાન/પીડનો વૃત્રહત્યાના યુદ્ધોમાં તને ઉન્મત્ત કરે છે. જ્યારે બર્હિસ (પવિત્ર આસન) પાથરનાર ગાયક માટે તું હજાર અવરોધોને ઢાળી દે છે અને દસ અપ્રતિ (અપરાજેય) વૃત્ર-બંધનોને પણ ચકનાચૂર કરે છે.

Mantra 7

युधा युधमुप घेदेषि धृष्णुया पुरा पुरं समिदं हंस्योजसा । नम्या यदिन्द्र सख्या परावति निबर्हयो नमुचिं नाम मायिनम् ॥

તું યુદ્ધથી યુદ્ધ તરફ ધૃષ્ણુ (નિર્ભય) બળ સાથે ખરેખર આગળ વધે છે; પુરા પછી પુરા તું પોતાના ઓજસાથી ચકનાચૂર કરે છે. જ્યારે, હે ઇન્દ્ર, પરાવત (દૂર પ્રદેશ) માં સખ્ય (મૈત્રી) ની નમ્ય (વશીભૂત કરનાર) શક્તિથી તું માયાવી નામુચિને ઢાળી દીધો—ત્યારે તું વાંકાપણાને પણ પડી જવા દે છે.

Mantra 8

त्वं करञ्जमुत पर्णयं वधीस्तेजिष्ठयातिथिग्वस्य वर्तनी । त्वं शता वङ्गृदस्याभिनत्पुरोऽनानुदः परिषूता ऋजिश्वना ॥

તું કરઞ્જને તથા પર્ણયને પણ પોતાના તેજિષ્ઠ (અતિ તીક્ષ્ણ) બળથી વધ્યો; અતિથિગ્વ માટે માર્ગ ખોલ્યો. ઋજિશ્વન દ્વારા ચારે તરફથી ઘેરાયેલા અને હંકાળાયેલા વઙ્ગૃદના સો પુરોને તું ભાંગી નાંખ્યા—એથી પ્રતિરોધક શક્તિઓ પ્રકાશની આગેકૂચને પાછી ઠેલવી શકી નહિ.

Mantra 9

त्वमेताञ्जनराज्ञो द्विर्दशाबन्धुना सुश्रवसोपजग्मुषः । षष्टिं सहस्रा नवतिं नव श्रुतो नि चक्रेण रथ्या दुष्पदावृणक् ॥

હે ઇન્દ્ર, તું સુશ્રવસ પર આધાર ન હોય તેમ જણાતાં છતાં તેની સામે ચઢી આવેલા આ જન-રાજાઓ—બે વાર દસ—ને દુષ્પદ સ્થિતિમાં મૂકી દીધા. અને રથના ચક્ર વડે તું પ્રસિદ્ધ સૈન્યને—સાઠ હજાર, નેવું અને નવ—ઉથલાવી નાખ્યું; આમ તું અજ્ઞાનની ગોઠવાયેલી શક્તિઓને ગૂંચવી દે છે.

Mantra 10

त्वमाविथ सुश्रवसं तवोतिभिस्तव त्रामभिरिन्द्र तूर्वयाणम् । त्वमस्मै कुत्समतिथिग्वमायुं महे राज्ञे यूने अरन्धनायः ॥

હે ઇન્દ્ર, તું તારી સહાયોથી સુશ્રવસને રક્ષ્યો, અને તારા તારક બળોથી તૂર્વયાણને બચાવ્યો. મહાન રાજા, યુવાન એવા તેને માટે તું કુત્સ, અતિથિગ્વ અને આયુને સાથી અને સાધનરૂપે આપ્યા—જેથી આંતરિક યાત્રામાં તે અજેય બને.

Mantra 11

य उदृचीन्द्र देवगोपाः सखायस्ते शिवतमा असाम । त्वां स्तोषाम त्वया सुवीरा द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः ॥

હે ઇન્દ્ર, અમે જે ઉપર ઉઠીએ છીએ—દેવો દ્વારા રક્ષિત—તારા સર્વથી કલ્યાણકારી સખા બનીએ. અમે તારી સ્તુતિ કરીશું; તારી સાથે અમે સુવીર બનીએ, દીર્ઘ આયુષ્ય અને વધુ વિજયી અગ્રગતિ ધારણ કરતાં.