Rig Veda 1.35.4: Mandala 1, Sukta 35, Mantra 4
Sukta 1.35
Rishi: Hiraṇyastūpa Āṅgirasa
Devata: Savitṛ
Chandas: Jagatī
Samhita Patha (Devanagari)
अभीवृतं कृशनैर्विश्वरूपं हिरण्यशम्यं यजतो बृहन्तम् । आस्थाद्रथं सविता चित्रभानुः कृष्णा रजांसि तविषीं दधानः ॥
Transliteration
abhī́vṛtaṁ kṛ́śanair viśvarū́paṁ híraṇyaśamyaṁ yajató bṛhántam | āsthā́d ráthaṁ savitā́ citrabhā́nūḥ kṛṣṇā́ rájāṁsi táviṣīṁ dádhānaḥ ||
Translation
સર્વ તરફથી આવૃત, વિશ્વરૂપ, મહાન અને યજ્ઞયોગ્ય—હિરણ્ય શમ્ય (સુવર્ણ લગામ/યોક)વાળો—સવિતા ચિત્રભાનુ રથ પર આરોહણ કરે છે; કૃષ્ણ રજાંસિ (અંધકારમય અવકાશો)માં તવીષી (બળ) ધારણ કરતો.
Word by Word
अभीवृतम्covered over, enclosed
अभीवृतम्:
कर्म (विशेष्य-विशेषणभावे रथम् इत्यस्य)
TypeAdjective (past passive participle)
Rootअभि-√वृ (वृञ् वरणे) / वृत्त (PPP)
कृशनैःwith the rays (or cords)
कृशनैः:
करण
TypeNoun
Rootकृशन (प्रातिपदिक; ‘कृश’/‘कृशान’ इत्यादि-सम्बद्धः; here: rays/cords as instruments)
विश्व-रूपम्of all forms, multiform
विश्व-रूपम्:
कर्म (रथम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व + रूप (प्रातिपदिक)
हिरण्य-शम्यम्having golden yoke-poles/shafts
हिरण्य-शम्यम्:
कर्म (रथम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootहिरण्य + शम्य (प्रातिपदिक; शम्य ‘रथस्य शम्या/युग-भागः’)
यजतःadorable, worthy of worship
यजतः:
कर्म (सवितारम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootयजत (प्रातिपदिक; √यज् ‘पूजायाम्’ से ‘पूज्य/यजनीय’)
बृहन्तम्great, lofty
बृहन्तम्:
कर्म (सवितारम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक; √बृह् ‘वर्धने’)
आस्थात्mounted, stood upon
आस्थात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootआ-√स्था (तिष्ठति) / आस्थात् (injunctive/aorist form)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
सविताSavitṛ (the Impeller, Sun-god)
सविता:
कर्ता
TypeNoun (proper/deity)
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
चित्र-भानुःbright-flamed, of wondrous light
चित्र-भानुः:
कर्ता (सविता इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootचित्र + भानु (प्रातिपदिक)
कृष्णाdark
कृष्णा:
कर्म
TypeAdjective
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
रजांसिspaces/regions (realms), atmospheres
रजांसि:
कर्म
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
तविषीम्strength, might
तविषीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतविषी (प्रातिपदिक)
दधानःbearing, holding
दधानः:
कर्ता (कर्तृविशेषणम्)
TypeParticiple (present active)
Root√धा (धारणे) → दधान (वर्तमान कृदन्त, शतृ)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.