Valmiki Ramayana 5.64.8 — Sundara Kanda, Sarga 64, Shloka 8

अङ्गद

प्रत्यागमनम् — Angada’s Return and the Confirmation of Sītā’s Discovery

Devanagari script

आख्यातं हि मया गत्वा पितृव्यस्य तवानघ।इहोपयातं सर्वेषामेतेषां वनचारिणाम्।।।।

Transliteration

ākhyātaṃ hi mayā gatvā pitṛvyasya tavānagha |

ihopayātaṃ sarveṣām eteṣāṃ vanacāriṇām ||

Translation

હે અનઘ રાજકુમાર, હું જઈને તમારા પિતૃવ્યને તથા આ સર્વ વનચારીઓને પણ નિશ્ચયે જાણ કરી છે કે તમે અહીં આવ્યા છો.

Word by Word

• आख्यातम्: was reported/told
• आख्यातम्: क्रिया-भाव (विधेय)
• Type: Adjective
• Root: आ + ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate (it was told)

• हि: indeed
• हि: सम्बन्ध (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थक निपात (particle)

• मया: by me
• मया: कर्ता (कर्तृकारक)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया, एकवचन; instrumental singular

• गत्वा: having gone
• गत्वा: पूर्वकाल (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: गम् (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया; having gone

• पितृव्यस्य: of (your) paternal uncle
• पितृव्यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पितृव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; genitive singular

• तव: your
• तव: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी, एकवचन; genitive singular

• अनघ: O blameless one
• अनघ: सम्बोधन (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: अनघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; vocative

• इह: here
• इह: देशाधिकरण (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• उपयातम्: arrival/coming
• उपयातम्: विधेय (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: उप + या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate (arrival)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; genitive plural

• एतेषाम्: of these
• एतेषाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; genitive plural

• वनचारिणाम्: of the forest-dwellers
• वनचारिणाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: वन + चारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वने चरन्ति ये)

Context

"O blameless prince! I have already told your father's elder brother and all the forest-dwellers about your arrival here.

Characters & Entities

• Aṅgada
• Sugrīva (implied as the paternal uncle)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Responsible reporting and truthful communication: informing the rightful leader and community about important developments.

What is the narrative situation?

A Vānara elder tells Aṅgada that Sugrīva and the assembled Vānaras have already been informed of Aṅgada’s arrival.

Which character virtue is emphasized?

Reliability—acting promptly to convey information to authorities and the group.