HomeRamayanaBala KandaSarga 11Shloka 26
Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

ऋष्यशृङ्गानयनम् — Bringing Ṛśyaśṛṅga to Ayodhyā

Bālakāṇḍa, Sarga 11

ततस्स्वलङ्कृतं राजा नगरं प्रविवेश ह।शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषै: पुरस्कृत्य द्विजर्षभम्।।1.11.26।।

tatas svalaṅkṛtaṁ rājā nagaraṁ praviveśa ha |

śaṅkhadundubhinirghoṣaiḥ puraskṛtya dvijarṣabham ||1.11.26||

પછી રાજા શંખ અને દુન્દુભિના ગર્જનાભર્યા નાદ વચ્ચે, અગ્રસ્થાને દ્વિજશ્રેષ્ઠને રાખી, સુશોભિત નગરમાં પ્રવેશ્યા.

tataḥthen
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण/काल)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb
su-alaṅkṛtamwell-decorated
su-alaṅkṛtam:
Sambandha (सम्बन्ध/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/अव्यय) + alaṅkṛta (प्रातिपदिक; √kṛ)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन); qualifying nagaram
rājāthe king
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन)
nagaramthe city
nagaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnagara (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन)
praviveśaentered
praviveśa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√viś (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष) Singular (एकवचन), Parasmaipada
haindeed (narrative)
ha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootha (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), narrative particle (स्म/ह-निपात)
śaṅkha-dundubhi-nirghoṣaiḥwith conch-and-drum sounds
śaṅkha-dundubhi-nirghoṣaiḥ:
Karaṇa (करण/तृतीया)
TypeNoun
Rootśaṅkha (प्रातिपदिक) + dundubhi (प्रातिपदिक) + nirghoṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया) Plural (बहुवचन); compound: 'with the sound (nirghoṣa) of conches and drums' (itaretara within, overall tatpuruṣa)
puraskṛtyaplacing in front
puraskṛtya:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootpuras-√kṛ (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यबन्त), 'having placed in front/honoured'
dvija-ṛṣabhamthe foremost brahmin
dvija-ṛṣabham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + ṛṣabha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन); कर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुष sense: 'bull/foremost among twice-born (brahmins)'

Then the king entered that well-decorated city amidst blares of conches and the beating of drums, with the best of the brahmins (Rsyasringa) in the forefront.

D
Daśaratha
A
Ayodhyā (implied)
R
R̥śyaśṛṅga (as dvijarṣabha)
Ś
Śaṅkha (conch)
D
Dundubhi (drum)

FAQs

Honouring spiritual excellence: society and rulers uphold dharma by placing learned and virtuous brāhmaṇas in positions of respect.

Daśaratha ceremonially enters Ayodhyā with music and public celebration, leading with R̥śyaśṛṅga.

Daśaratha’s humility and devotion to dharma—he foregrounds the sage rather than royal display.