HomeRamayanaBala KandaSarga 11Shloka 21
Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

ऋष्यशृङ्गानयनम् — Bringing Ṛśyaśṛṅga to Ayodhyā

Bālakāṇḍa, Sarga 11

ऋषिपुत्र: प्रतिश्रुत्य तथेत्याह नृपं तदा।स नृपेणाभ्यनुज्ञात: प्रययौ सह भार्यया।।1.11.21।।

ṛṣiputraḥ pratiśrutya tathety āha nṛpaṃ tadā | sa nṛpeṇābhyanujñātaḥ prayayau saha bhāryayā ||1.11.21||

ઋષિપુત્રે તે સાંભળી “તથાસ્તુ” કહી ત્યારે નૃપને ઉત્તર આપ્યો; રાજાની અનુજ્ઞા પામી, તે પત્ની સહિત પ્રસ્થાન કર્યો।

ṛṣi-putraḥthe sage's son
ṛṣi-putraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक) + putra (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुष: 'son of a sage'
pratiśrutyahaving assented
pratiśrutya:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootprati-√śru (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त/ल्यबन्त), 'having promised/assented'; upasarga: prati- (प्रति)
tathāthus
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb/particle
iti(saying) 'so'
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), quotative particle
āhasaid
āha:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ah (धातु)
FormPerfect (लिट्) / narrative past usage, 3rd person (प्रथमपुरुष) Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
nṛpamthe king
nṛpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया) Singular (एकवचन)
tadāthen
tadā:
Adhikaraṇa (अधिकरण/काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb of time (कालवाचक)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन)
nṛpeṇaby the king
nṛpeṇa:
Karta (कर्ता) in passive / Agent (कर्तृ)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया) Singular (एकवचन)
abhyanujñātaḥpermitted
abhyanujñātaḥ:
Karta (कर्ता) of main verb (he) with passive sense in participle
TypeVerb
Rootabhi-anu-√jñā (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा) Singular (एकवचन); 'having been permitted'
prayayaudeparted
prayayau:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√yā (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष) Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
sahawith
saha:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), governs Instrumental (तृतीया)
bhāryayā(his) wife
bhāryayā:
Sahakāraka (सहकारक/तृतीया)
TypeNoun
Rootbhāryā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Instrumental (तृतीया) Singular (एकवचन)

The son of the sage assented to the king's command saying 'So be it'. And permitted by him, departed along with wife (for Ayodhya).

R
R̥śyaśr̥ṅga
R
Romapāda
Ś
Śāntā

FAQs

Dharma as disciplined assent and truthful follow-through: agreement (“tathā”) is matched by action—he departs as permitted.

R̥śyaśr̥ṅga accepts Romapāda’s instruction/permission and leaves with Śāntā toward Daśaratha’s city.

R̥śyaśr̥ṅga’s reliability and obedience within proper authority structures.