Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 6, Shloka 9

रामाभिषेकपूर्वसज्जा

Preparations for Rama’s Coronation

कृतोपवासं तु तदा वैदेह्या सह राघवम्।अयोध्यानिलयश्श्रुत्वा सर्वः प्रमुदितो जनः।।2.6.9।।

kṛtopavāsaṃ tu tadā vaidehyā saha rāghavam |

ayodhyānilayaḥ śrutvā sarvaḥ pramudito janaḥ || 2.6.9 ||

ત્યારે વૈદેહી સાથે રાઘવે ઉપવાસ કર્યો છે—એ સમાચાર સાંભળીને અયોધ્યામાં વસતા સર્વ જન આનંદિત થયા.

kṛta-upavāsamwho had observed a fast
kṛta-upavāsam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृदन्त; √kṛ धातु) + upavāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय-समास (कृतः उपवासः यस्य/कृत-उपवासः = having performed a fast); ‘rāghavam’ इत्यस्य विशेषणम्
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध; particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेष (but/indeed)
tadāthen
tadā:
Adhikaraṇa (अधिकरण; काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक
vaidehyāwith Vaidehī (Sītā)
vaidehyā:
Sahakāraka (सहकारक/सहयोग)
TypeNoun
Rootvaidehī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
sahatogether with
saha:
Sahakāraka (सहकारक/सहयोग)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formअव्यय; सह-योगे तृतीया अपेक्षा
rāghavamRāghava (Rāma)
rāghavam:
Karma (कर्म; श्रुत्वा-क्रियायाः विषयः)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ayodhyā-nilayaḥthe resident(s) of Ayodhyā
ayodhyā-nilayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootayodhyā (प्रातिपदिक) + nilaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुषः: अयोध्यायाः निलयः = resident of Ayodhyā; collective sense)
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√śru (श्रु धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive); ‘having heard’
sarvaḥall
sarvaḥ:
Karta (कर्ता; विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘janaḥ’ इत्यस्य विशेषणम्
pramuditaḥdelighted, rejoiced
pramuditaḥ:
Karta (कर्ता; विशेषण)
TypeAdjective
Rootpra + √mud (मुद् धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘janaḥ’ इत्यस्य विशेषणम्
janaḥpeople
janaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (समूहवाचक)

Then (in the last watch of the night) hearing the pleasant words of bards and panegyrists he attended to early morning rites and intoned Gayatri with aconcentrated mind.

R
Rāma (Rāghava)
V
Vaidehī (Sītā)
A
Ayodhyā
U
upavāsa (fast)

FAQs

Dharma is self-restraint for a higher duty: fasting and purity practices strengthen moral authority and public confidence in leadership.

The citizens learn that Rāma and Sītā are observing a fast as part of coronation sanctity, and the city’s joy increases.

Austerity (tapas/niyama) joined to compassion—Rāma’s private discipline becomes a public source of hope.