Valmiki Ramayana 2.118.12 — Ayodhya Kanda, Sarga 118, Shloka 12

अनसूयोपदेशः तथा सीताया स्वयंवरकथा

Anasuya’s Counsel and Sita’s Swayamvara Narrative

Devanagari script

एवंविधाश्च प्रवराः स्त्रियो भर्तृदृढव्रताः।देवलोके महीयन्ते पुण्येन स्वेन कर्मणा।।2.118.12।।

Transliteration

evaṃvidhāś ca pravarāḥ striyo bhartṛdṛḍhavratāḥ | devaloke mahīyante puṇyena svena karmaṇā ||

Translation

આવી પ્રકારની ઉત્તમ સ્ત્રીઓ, જે પતિ પ્રત્યે દૃઢ વ્રતવાળી છે, પોતાના પુણ્યકર્મના ફળે દેવલોકમાં સન્માન પામે છે.

Word by Word

• एवं-विधाः: such (of this kind)
• एवं-विधाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एवं-विध (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; अव्ययीभाव-समासः (एवं इति अव्ययपूर्वकः)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• प्रवराः: excellent
• प्रवराः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रवर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘स्त्रियः’ इत्यस्य विशेषणम्

• स्त्रियः: women
• स्त्रियः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• भर्तृ-दृढ-व्रताः: firm in vows to their husbands
• भर्तृ-दृढ-व्रताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भर्तृ-दृढ-व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहि-समासः (यासां भर्तरि दृढं व्रतम् अस्ति)

• देव-लोके: in the world of the gods
• देव-लोके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देव-लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां लोकः)

• महीयन्ते: are honored
• महीयन्ते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मह् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• पुण्येन: by merit
• पुण्येन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• स्वेन: by their own
• स्वेन: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘कर्मणा’ इत्यस्य विशेषणम्

• कर्मणा: by (their) deeds
• कर्मणा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

Context

Execellent women such as these, firm in their vows to their husband are highly revered in the world of gods through their own meritorious deeds.

Characters & Entities

• Devaloka (world of the gods)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Accountability of one’s own karma: honour arises from one’s meritorious actions and steadfast adherence to vowed duty.

What is the narrative situation?

Anasūyā concludes a teaching segment by stating the spiritual esteem gained through firm, righteous conduct.

Which character virtue is emphasized?

Steadfastness (dṛḍha-vrata) and integrity in action (karma aligned with dharma).