Adhyaya 19

Verse 1

सूत उवाच । सोमशर्मा महाप्राज्ञः सुमनया सह सत्तमः । कपिलासंगमे पुण्ये रेवातीरे सुपुण्यदे

સૂતજી બોલ્યા—મહાપ્રાજ્ઞ અને શ્રેષ્ઠ સોમશર્મા સુમનાસહ પવિત્ર કપિલા-સંગમમાં, પરમ પુણ્યદાયિ રેવા (નર્મદા)ના તટે ગયા।

Verse 2

स्नात्वा तत्र स मेधावी तर्पयित्वा सुरान्पितॄन् । तपस्तेपे सुशांतात्मा जपन्नारायणं शिवम्

ત્યાં સ્નાન કરીને તે મেধાવીએ દેવો અને પિતૃઓને તર્પણ કર્યું; પછી શાંતચિત્તે તપ કર્યું અને નારાયણ તથા શિવના પવિત્ર નામોનું જપ કરતો રહ્યો।

Verse 3

द्वादशाक्षरमंत्रेण ध्यानयुक्तो महामनाः । तस्यैव देवदेवस्य वासुदेवस्य सुव्रतः

દ્વાદશાક્ષરી મંત્રથી ધ્યાનયુક્ત થયેલો તે મહામના, સુવ્રતધારી, દેવોના દેવ વાસુદેવના ધ્યાનમાં જ લીન થયો।

Verse 4

आसने शयने याने स्वप्ने पश्यति केशवम् । सदैव निश्चलो भूत्वा कामक्रोधविवर्जितः

આસનમાં, શયનમાં, યાત્રામાં, સ્વપ્નમાં પણ તે કેશવનું દર્શન કરે છે; સદા અચળ રહી કામ-ક્રોધથી રહિત બને છે।

Verse 5

सा च साध्वी महाभागा पतिव्रतपरायणा । सुमना कांतमेवापि शुश्रूषति तपोन्वितम्

અને તે સાધ્વી મહાભાગા, પતિવ્રતપરાયણા સુમના પણ, તપસ્વી પોતાના પ્રિય પતિની શાંતિભાવે સેવા-શુશ્રૂષા કરતી રહી।

Verse 6

ध्यायमानस्य तस्यापि विघ्नैः संदर्शितं भयम् । सर्पा विषोल्बणाः कृष्णास्तत्र यांति महात्मनः

ધ્યાનમાં લીન થયેલા તેને પણ વિઘ્નોએ ભય દર્શાવ્યો; હે મહાત્મન, ત્યાં પ્રચંડ વિષવાળા કાળા સર્પો આવી પહોંચ્યા.

Verse 7

पार्श्वे ते तप्यमानस्य तस्य ते सोमशर्मणः । सिंहव्याघ्रगजा दृष्टा भयमेवं प्रचक्रिरे

તપમાં લીન સોમશર્માના પાર্শ્વે સિંહ, વ્યાઘ્ર અને ગજ દેખાયા; અને એમણે આ રીતે ભય જગાવ્યો.

Verse 8

वेताला राक्षसा भूताः कूष्मांडाः प्रेतभैरवाः । भयं विदर्शयंत्येते दारुणं प्राणनाशनम्

વેતાલ, રાક્ષસ, ભૂત, કૂષ્માંડ અને પ્રેતભૈરવ—આ બધા પ્રાણનાશક, અત્યંત દારુણ ભય પ્રગટ કરે છે.

Verse 9

नानाविधा महाभीमाः सिंहास्तत्र समागताः । दंष्ट्राकरालवक्त्राश्च जगर्जुश्चातिभैरवम्

ત્યાં અનેક પ્રકારના મહાભયંકર સિંહો એકત્ર થયા; દાંતોથી વિકરાળ મુખવાળા તેઓ અત્યંત ભયાનક ગર્જના કરવા લાગ્યા.

Verse 10

विष्णोर्ध्यानात्स धर्मात्मा न चचाल महामतिः । महाविघ्नैः सुसंरूढैश्चालितो मुनिपुंगवः

વિષ્ણુના ધ્યાનમાં સ્થિત તે ધર્માત્મા મહામતિ કદી ડગ્યો નહિ; અત્યંત પ્રબળ બની ઊઠેલા મહાવિઘ્નો આવ્યા છતાં મునિશ્રેષ્ઠ અચલ રહ્યો.

Verse 11

एवं न चलते ध्यानात्सोमशर्मा द्विजोत्तमः । झंझावातैश्च शीतेन महावृष्ट्या सुपीडितः

આ રીતે ઝંઝાવાત, કડકડતી ઠંડી અને મહાવૃષ્ટિથી અત્યંત પીડિત થયો છતાં દ્વિજોત્તમ સોમશર્મા પોતાના ધ્યાનમાંથી રત્તી પણ ડગ્યો નહિ।

Verse 12

भंभारावमहाभीमः सिंहस्तत्र समागतः । तं दृष्ट्वा भयवित्रस्तः सस्मार नृहरिं द्विजः

ત્યારે ગર્જના કરીને મહાભયંકર સિંહ ત્યાં આવી પહોંચ્યો. તેને જોઈ ભયથી કંપતા તે બ્રાહ્મણે નૃહરિનું સ્મરણ કર્યું।

Verse 13

इंद्रनीलप्रतीकाशं पीतवस्त्रं महौजसम् । शंखचक्रधरं देवं गदापंकजधारिणम्

તેણે ઇન્દ્રનીલમણિ સમ તેજસ્વી, પીતાંબરધારી, મહાઉજસ્વી દેવને જોયા—શંખ-ચક્ર ધારણ કરનાર અને ગદા તથા પંકજ ધારકને।

Verse 14

महामौक्तिकहारेण इंदुवर्णानुकारिणा । कौस्तुभेनापि रत्नेन द्योतमानं जनार्दनम्

જનાર્દન ચંદ્રવર્ણ સમાન દીપ્ત મહામૌક્તિકહારથી તથા કૌસ્તુભ રત્નથી પણ અલંકૃત થઈ પ્રકાશમાન હતા।

Verse 15

श्रीवत्सांकेन दिव्येन हृदयं यस्य राजते । सर्वाभरणशोभांगं शतपत्रनिभेक्षणम्

જેનાં વક્ષસ્થળ પર દિવ્ય શ્રીવત્સચિહ્ન શોભે છે; જેમનું અંગ સર્વ આભૂષણોની શોભાથી ઝળહળે છે; જેમનાં નેત્ર શતપત્ર કમળ સમાન છે।

Verse 16

सुस्मितास्यं सुप्रसन्नं रत्नदामाभिशोभितम् । भ्राजमानं हृषीकेशं ध्यानं तेन कृतं ध्रुवम्

મંદ સ્મિતવાળું, અતિ પ્રસન્ન, રત્નમાળાથી શોભિત અને તેજસ્વી હૃષીકેશ પર તેણે ધ્યાન અચળ અને ધ્રુવરૂપે સ્થિર કર્યું.

Verse 17

त्वमेव शरणं कृष्ण शरणागतवत्सल । नमोस्तु देवदेवाय किं मे भयं करिष्यति

હે કૃષ્ણ! તું જ મારો એકમાત્ર શરણ, શરણાગત પર વત્સલ. દેવોના દેવને નમસ્કાર—મને ભય શું કરી શકશે?

Verse 18

यस्योदरे त्रयो लोकाः सप्त चान्ये महात्मनः । शरणं तस्य प्रविष्टोस्मि क्वास्ते भयं ममैव हि

હે મહાત્મન! જેના ઉદરમાં ત્રણે લોક અને અન્ય સાત લોક વસે છે, તેની શરણમાં હું પ્રવેશ્યો છું; તો પછી મને ભય ક્યાં?

Verse 19

यस्माद्भयाः प्रवर्तंते कृत्यादिक महाबलाः । सर्वभयप्रहर्तारं तमस्मि शरणं गतः

જેનાથી કૃત્યા વગેરે મહાબળ ભયો પ્રવર્તે છે, અને જે સર્વ ભયનો નાશ કરે છે—તેના શરણમાં હું ગયો છું.

Verse 20

पातकानां तु सर्वेषां दानवानां महाभयम् । रक्षको विष्णुभक्तानां तमस्मि शरणं गतः

જે સર્વ પાપો અને દાનવો માટે મહાભય છે, અને વિષ્ણુભક્તોનો રક્ષક છે—તેના શરણમાં હું ગયો છું.

Verse 21

वृंदारकाणां सर्वेषां दानवानां महात्मनाम् । यो गतिः कृष्णभक्तानां तमस्मि शरणं गतः

સમસ્ત દેવો તથા મહાત્મા દાનવોની જે પરમ ગતિ છે, અને શ્રીકૃષ્ણભક્તોનો નિશ્ચિત આશ્રય તથા લક્ષ્ય છે—તેમાં હું શરણ ગયો છું.

Verse 22

अभयो भयनाशाय पापनाशाय ज्ञानवान् । एकश्चेंद्रस्वरूपेण तमस्मि शरणं गतः

જે નિર્ભય છે, ભયનો નાશ કરે છે, પાપનો વિનાશ કરે છે અને જ્ઞાનવાન છે; અને જે એક જ ઇન્દ્રસ્વરૂપે પ્રગટે છે—તેમાં હું શરણ ગયો છું.

Verse 23

व्याधीनां नाशकायैव य औषधस्वरूपवान् । निरामयो निरानंदस्तमस्मि शरणंगतः

જે ઔષધસ્વરૂપ બની વ્યાધિઓનો નાશ કરે છે, જે નિરામય છે અને સાંસારિક આનંદથી અસ್ಪર્શિત છે—તેમાં હું શરણ ગયો છું.

Verse 24

अचलश्चालयेल्लोकानपापो ज्ञानमेव च । तमस्मि शरणं प्राप्तो भयं किं मे करिष्यति

જો અચલ પણ લોકોને હલાવી દે, જો નિષ્પાપતા અને જ્ઞાન પણ ડગમગી જાય—તો પણ તેની શરણ પામ્યા પછી ભય મારું શું કરી શકશે?

Verse 25

साधूनां चापि सर्वेषां पालको यो ह्यनामयः । पाति विश्वं च विश्वात्मा तमस्मि शरणंगतः

જે અનામય રહી સર્વ સાધુઓનો પાલક છે, જે વિશ્વનું રક્ષણ કરે છે અને જે વિશ્વાત્મા છે—તેમાં હું શરણ ગયો છું.

Verse 26

यो मे मृगेंद्ररूपेण भयं दर्शयतेग्रतः । तमहं शरणं प्राप्तो नरसिंहं नमाम्यहम्

જે મૃગેન્દ્રરૂપે મારા સમક્ષ ભય દર્શાવે છે, તે નરસિંહને હું શરણ પામીને નમસ્કાર કરું છું।

Verse 27

मदमत्तो महाकायो वनहस्ती समागतः । गजलीलागतिं देवं शरणागतवत्सलम्

મદમત્ત, મહાકાય વનહાથી ધસી આવ્યો; છતાં ગજલીલા જેવી ગતિ ધરાવતા, શરણાગતવત્સલ તે દેવને હું શરણ સ્વીકારું છું।

Verse 28

गजास्यं ज्ञानसंपन्नं सपाशांकुशधारिणम् । कालास्यं गजतुंडं च शरणं सुगतोस्म्यहम्

ગજમુખ, જ્ઞાનસંપન્ન, પાશ અને અંકુશ ધારણ કરનાર, શ્યામવદન ગજતુંડવાળા તે સુગતિને હું શરણ સ્વીકારું છું।

Verse 29

हिरण्याक्षप्रहर्तारं वाराहं शरणंगतः । वामनं तं प्रपन्नोस्मि शरणागतवत्सलम्

હિરણ્યાક્ષપ્રહર્તા વરાહની શરણ લઈ, શરણાગતવત્સલ તે વામનને હું સંપૂર્ણ સમર્પિત થાઉં છું।

Verse 30

ह्रस्वास्तु वामनाः कुब्जाः प्रेताः कूष्मांडकादयः । मृत्युरूपधराः सर्वे दर्शयंति भयं मम

ઠીંગણા વામન, કુબ્જ, પ્રેત અને કૂષ્માંડ વગેરે—બધા મૃત્યુરૂપ ધારણ કરીને મારા સમક્ષ ભય દર્શાવે છે।

Verse 31

अमृतं तं प्रपन्नोस्मि किं भयं मे करिष्यति । ब्रह्मण्यो ब्रह्मदो ब्रह्मा ब्रह्मज्ञानमयो हरिः

હું તે અમૃતસ્વરૂપ પ્રભુની શરણમાં ગયો છું—ભય મારું શું કરી શકે? એ હરિ બ્રાહ્મણ્ય, બ્રહ્મદાતા, બ્રહ્મસ્વરૂપ અને બ્રહ્મજ્ઞાનમય છે।

Verse 32

शरणं तं प्रपन्नोस्मि भयं किं मे करिष्यति । अभयो यो हि जगतो भीतिघ्नो भीतिदायकः

હું તેની શરણમાં આવ્યો છું—ભય મારું શું કરી શકે? તે જગત માટે અભય, ભયનાશક અને દુષ્ટોને ભય આપનાર છે।

Verse 33

भयरूपं प्रपन्नोस्मि भयं किं मे करिष्यति । तारकः सर्वलोकानां नाशकः सर्वपापिनाम्

હું ભયસ્વરૂપ (ભયના અધિપતિ) પ્રભુની શરણમાં ગયો છું—હવે ભય મારું શું કરી શકે? તે સર્વ લોકનો તારક અને સર્વ પાપીઓના પાપનો નાશક છે।

Verse 34

तमहं शरणं प्राप्तो धर्मरूपं जनार्दनम् । सुरारणं यो हि रणे वपुर्द्धारयतेऽद्भुतम्

હું ધર્મસ્વરૂપ જનાર્દનની શરણમાં પહોંચ્યો છું—જે રણમાં દેવોના શત્રુઓનો શત્રુ બનવા અદ્ભુત દેહ ધારણ કરે છે।

Verse 35

शरणं तस्य गंतास्मि सदागतिरयं मम । झंझावातो महाचंडो वपुर्दूयति मे भृशम्

હું તેની શરણમાં જઈશ—એ જ સદા મારી સાચી ગતિ છે. મહાચંડ ઝંઝાવાત ફૂંકાઈ રહ્યો છે; મારું શરીર અત્યંત પીડાય છે।

Verse 36

शरणं तं प्रपन्नोस्मि सदागतिरयं मम । अतिशीतं चातिवर्षा आतपस्तापदायकः

હું તેની શરણમાં ગયો છું; એ જ મારી નિત્ય ગતિ છે. અતિશીત, અતિવૃષ્ટિ અને દાહક આતપ—આ બધાં દુઃખદાયક છે.

Verse 37

एषां रूपेण यो देवस्तस्याहं शरणं गतः । कालरूपा अमी प्राप्ता भयदा मम चालकाः

આ રૂપોમાં જે દેવ પ્રગટ થાય છે, હું તેની શરણમાં ગયો છું. આ બધાં કાળરૂપે આવી ભયદાયક છે અને મને આગળ ધકેલે છે.

Verse 38

एषां शरणं प्रपन्नोस्मि हरेः स्वरूपिणां सदा

હરિના સ્વરૂપ એવા તેમનાં જ હું સદા શરણ લઉં છું.

Verse 39

यं सर्वदेवं परमेश्वरं हि निष्केवलं ज्ञानमयं प्रदीपम् । वदंति नारायणमादिसिद्धं सिद्धेश्वरं तं शरणं प्रपद्ये

જેનાને સર્વ દેવોના પરમેશ્વર, નિષ્કલ-નિર્મળ, જ્ઞાનમય દીપક કહે છે; જેને આદિસિદ્ધ, સિદ્ધેશ્વર નારાયણ કહે છે—તે નારાયણને હું શરણ સ્વીકારું છું.

Verse 40

इति ध्यायन्स्तुवन्नित्यं केशवं क्लेशनाशनम् । भक्त्या तेन समानीतस्तदात्महृदये हरिः

આ રીતે ક્લેશનાશક કેશવનું નિત્ય ધ્યાન અને સ્તુતિ કરતાં, પોતાની ભક્તિથી તેણે હરિને પોતાના આત્મહૃદયમાં જ આણી લીધો.

Verse 41

उद्यमं विक्रमं तस्य स दृष्ट्वा सोमशर्मणः । आविर्भूय हृषीकेशस्तमुवाच प्रहृष्टवान्

સોમશર્મણના પ્રયત્ન અને પરાક્રમને જોઈ હૃષીકેશ (વિષ્ણુ) સ્વયં પ્રગટ થયા અને પ્રસન્ન થઈ તેને બોલ્યા।

Verse 42

सोमशर्मन्महाप्राज्ञ श्रूयतां भार्यया सह । वासुदेवोस्मि विप्रेंद्र वरं याचय सुव्रत

હે મહાપ્રાજ્ઞ સોમશર્મણ, પત્ની સાથે સાંભળો. હે બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠ, હું વાસુદેવ છું; હે સુવ્રત, વર માગો।

Verse 43

तेनोक्तो हि स विप्रेन्द्र उन्मील्य नयनद्वयम् । दृष्ट्वा विश्वेश्वरं देवं घनश्यामं महोदयम्

આ રીતે કહ્યા પછી, હે બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠ, તેણે બંને આંખો ઉઘાડી વિશ્વેશ્વર દેવને જોયા—ઘનશ્યામ અને મહિમામય તેજસ્વી।

Verse 44

सर्वाभरणशोभांगं सर्वायुधसमन्वितम् । दिव्यलक्षणसंपन्नं पुंडरीकनिभेक्षणम्

તેમનું અંગ સર્વ આભૂષણોથી શોભિત હતું, તેઓ સર્વ આયુધોથી સજ્જ હતા; દિવ્ય શુભલક્ષણોથી સંપન્ન અને કમળસમાન નેત્રવાળા હતા।

Verse 45

पीतेन वाससा युक्तं राजमानं सुरेश्वरम् । वैनतेयसमारूढं शंखचक्रगदाधरम्

પીતાંબર ધારણ કરી તેજસ્વી સૂરેશ્વર, વૈનતેય (ગરુડ) પર આરુઢ, શંખ-ચક્ર-ગદા ધારણ કરનાર હતા।

Verse 46

ब्रह्मादीनां सुधातारं जगतोस्य महायशाः । विश्वस्यास्य सदातीतं रूपातीतं जगद्गुरुम्

તે બ્રહ્મા આદિ દેવોના ઉત્તમ ધારક છે, આ જગતનો મહાયશસ્વી આધાર છે। તે સદા કાલાતીત, રૂપાતીત અને સમગ્ર વિશ્વનો જગદ્ગુરુ છે।

Verse 47

हर्षेण महताविष्टो दंडवत्प्रणिपत्य तम् । श्रियायुक्तं भासमानं सूर्यकोटिसमप्रभम्

મહાન હર્ષથી વ્યાપ્ત થઈ તેણે તેમને દંડવત્ પ્રણામ કર્યો—શ્રીયુક્ત, તેજસ્વી, કરોડો સૂર્ય સમાન પ્રભા ધરાવનારને।

Verse 48

बद्धांजलिपुटोभूत्वा तया सुमनया सह । जयजयेत्युवाचैनं जयमाधवमानद

હાથ જોડીને અંજલિ બાંધી, તે સુમના નામની સતી સાથે તેણે કહ્યું—“જય જય! હે માધવ, માન આપનાર, તમારો જય હો!”

Verse 49

जय योगीश योगीन्द्र जय नागांगशायन । यज्ञांग जय यज्ञेश जय शाश्वतसर्वग

જય હો, હે યોગીઓના ઈશ્વર, યોગીન્દ્ર! જય હો, હે નાગશય્યાશાયી! જય હો, જેમના અંગો જ યજ્ઞ છે; હે યજ્ઞેશ! જય હો, હે શાશ્વત સર્વવ્યાપી!

Verse 50

जय सर्वेश्वरानंत यज्ञरूप नमोऽस्तु ते । जय ज्ञानवतां श्रेष्ठ जय त्वं ज्ञाननायक

જય હો, હે સર્વેશ્વર અનંત, યજ્ઞસ્વરૂપ; તમને નમસ્કાર. જય હો, હે જ્ઞાનવંતોમાં શ્રેષ્ઠ; જય હો, હે જ્ઞાનનાયક!

Verse 51

जय सर्वदसर्वज्ञ जय त्वं सर्वभावन । जय जीवस्वरूपेश महाजीव नमोस्तुते

જય હો, હે સર્વદ સર્વજ્ઞ! જય હો, હે સર્વભાવન! જય હો, હે જીવસ્વરૂપેશ! હે મહાજીવ, તમને નમસ્કાર।

Verse 52

जय प्रज्ञादप्रज्ञांग जय प्राणप्रदायक । जय पापघ्न पुण्येश जय पुण्यपते हरे

જય હો, હે પ્રજ્ઞાસ્વરૂપ, પ્રજ્ઞાનો મૂળ! જય હો, હે પ્રાણપ્રદાયક! જય હો, હે પાપઘ્ન પુણ્યેશ! જય હો, હે હરિ, પુણ્યપતિ!

Verse 53

जय ज्ञानस्वरूपेश ज्ञानगम्याय ते नमः । जय पद्मपलाशाक्ष पद्मनाभाय ते नमः

જય હો, હે જ્ઞાનસ્વરૂપેશ! જ્ઞાનથી ગમ્ય એવા તમને નમઃ। જય હો, હે પદ્મપલાશાક્ષ! હે પદ્મનાભ, તમને નમઃ।

Verse 54

जय गोविंदगोपाल जय शंखधरामल । जय चक्रधराव्यक्त व्यक्तरूपाय ते नमः

જય હો ગોવિંદ ગોપાલ! જય હો, હે નિર્મળ શંખધર! જય હો, હે ચક્રધર અવ્યક્ત! વ્યક્તરૂપ ધારણ કરનાર, તમને નમસ્કાર।

Verse 55

जय विक्रमशोभांग जय विक्रमनायक । जय लक्ष्मीविलासांग नमो वेदमयाय ते

જય હો, હે વિક્રમશોભિત અંગવાળા! જય હો, હે વિક્રમનાયક! જય હો, હે લક્ષ્મીવિલાસમય સ્વરૂપ! વેદમય પ્રભુ, તમને નમસ્કાર।

Verse 56

जय विक्रमशोभांग जय उद्यमदायक । जय उद्यमकालाय उद्यमाय नमोनमः

જય હો, જેમની વિક્રમ-શોભા તેજસ્વી છે; જય હો, જે ઉદ્યમના દાતા છે. ઉદ્યમના કાળને જય, અને સ્વયં ઉદ્યમને વારંવાર નમસ્કાર.

Verse 57

जय उद्यमशक्ताय उद्यमत्रयधारक । युद्धोद्यमप्रवृत्ताय तस्मै धर्माय ते नमः

જય હો તે ધર્મને, જે સદ્પ્રયત્નની શક્તિ છે, જે ત્રિવિધ ઉદ્યમને ધારણ કરે છે, અને યુદ્ધ-ઉદ્યમમાં પ્રવૃત્ત છે—તે ધર્મને હું નમન કરું છું.

Verse 58

नमो हिरण्यरेताय तस्मै ते जायते नमः । अतितेजःस्वरूपाय सर्वतेजोमयाय च

હિરણ્યરેતા (સુવર્ણબીજ)ને નમસ્કાર; અને જેમાથી તારો જન્મ થાય છે તે પરમને પણ નમસ્કાર. અતિ તેજસ્વી સ્વરૂપ, સર્વ તેજોમય પ્રભુને પ્રણામ.

Verse 59

दैत्यतेजोविनाशाय पापतेजोहराय च । गोब्राह्मणहितार्थाय नमोस्तु परमात्मने

દૈત્યતેજનો વિનાશ કરનાર, પાપતેજને હરનાર, અને ગો તથા બ્રાહ્મણોના હિતાર્થે પ્રવૃત્ત પરમાત્માને નમસ્કાર હો.

Verse 60

नमोस्तु हुतभोक्त्रे च नमो हव्यवहाय ते । नमः कव्यवहायैव स्वधारूपाय ते नमः

હુતભોક્તા (આહુતિભોજી)ને નમસ્કાર; હવ્યવાહ (હવિષ્યવાહક)ને નમસ્કાર. કવ્યવાહ (પિતૃઆહુતિ-વાહક)ને પણ નમસ્કાર; સ્વધારૂપ તમને નમસ્કાર.

Verse 61

स्वाहारूपाय यज्ञाय पावनाय नमोनमः । नमस्ते शार्ङ्गहस्ताय हरये पापहारिणे

સ્વાહા-સ્વરૂપ, યજ્ઞ-સ્વરૂપ, પાવન પ્રભુને વારંવાર નમસ્કાર. શારઙ્ગ ધનુષ ધારણ કરનાર હરિ, પાપહારી, તમને પ્રણામ.

Verse 62

सदसच्चोदनायैव नमो विज्ञानशालिने । नमो वेदस्वरूपाय पावनाय नमोनमः

સત્ તરફ પ્રેરણા આપનાર અને અસત્ થી રોકનાર, જ્ઞાન-નિધાનને નમસ્કાર. વેદ-સ્વરૂપ પાવન પ્રભુને વારંવાર નમસ્કાર.

Verse 63

नमोस्तु हरिकेशाय सर्वक्लेशहराय ते । केशवाय परायैव नमस्ते विश्वधारिणे

હરિકેશ, સર્વ ક્લેશ હરણ કરનાર, તમને નમસ્કાર. કેશવ, પરમ પ્રભુ, વિશ્વધારક, તમને પ્રણામ.

Verse 64

नमः कृपाकरायैव नमो हर्षमयाय ते । अनंताय नमो नित्यं शुद्धाय क्लेशनाशिने

કૃપાકર પ્રભુ, તમને નમસ્કાર; હર્ષમય પ્રભુ, તમને નમસ્કાર. અનંત, નિત્ય, શુદ્ધ, ક્લેશનાશક, તમને સદા પ્રણામ.

Verse 65

आनंदाय नमो नित्यं शुद्धाय केवलाय ते । रुद्रैर्नमितपादाय विरंचिनमिताय ते

આનંદ-સ્વરૂપ, શુદ્ધ અને કેવળ પ્રભુને નિત્ય નમસ્કાર. જેમના ચરણ રુદ્રો વંદે છે અને વિરંચિ (બ્રહ્મા) નમે છે, તેમને પ્રણામ.

Verse 66

सुरासुरेंद्रनमित पादपद्माय ते नमः । नमोनमः परेशाय अजितायामृतात्मने

દેવોના ઇન્દ્ર અને અસુરોના અધિપતિઓ જેમના કમળચરણોને નમી વંદન કરે છે, એવા આપને નમસ્કાર. પરમેશ્વર, અજિત, અમૃતસ્વરૂપ આપને વારંવાર નમો નમઃ।

Verse 67

क्षीरसागरवासाय नमः पद्माप्रियाय ते । ओंकाराय च शुद्धाय अचलाय नमोनमः

ક્ષીરસાગરમાં નિવાસ કરનાર, પદ્મા (લક્ષ્મી)ના પ્રિય, આપને નમસ્કાર. ઓંકારસ્વરૂપ, શુદ્ધ, અચલ પ્રભુને વારંવાર નમો નમઃ।

Verse 68

व्यापिने व्यापकायैव सर्वव्यसनहारिणे । नमोनमो वराहाय महाकूर्माय ते नमः

સર્વત્ર વ્યાપક, સર્વવ્યાપી, સર્વ આપત્તિઓ હરણ કરનાર આપને વારંવાર નમો નમઃ। વરાહ અને મહાકૂર્મ સ્વરૂપ પ્રભુ, આપને નમસ્કાર।

Verse 69

नमो वामनरूपाय नृसिंहाय महात्मने । नमो रामाय दिव्याय सर्वक्षत्रवधाय च

વામનરૂપ પ્રભુને નમસ્કાર, મહાત્મા નૃસિંહને નમસ્કાર. દિવ્ય રામને પણ નમસ્કાર—જે સર્વ ક્ષત્રિયોના સંહારક છે।

Verse 70

सर्वज्ञानाय मत्स्याय नमो रामाय ते नमः । नमः कृष्णाय बुद्धाय नमो म्लेच्छप्रणाशिने

સર્વજ્ઞ મત્સ્યાવતારને નમસ્કાર; હે રામ, આપને નમસ્કાર. કૃષ્ણને નમઃ, બુદ્ધને નમઃ, અને મ્લેચ્છપ્રણાશક પ્રભુને નમસ્કાર।

Verse 71

नमः कपिलविप्राय हयग्रीवाय ते नमः । नमो व्यासस्वरूपाय नमः सर्वमयाय ते

કપિલ બ્રાહ્મણરૂપે તમને નમસ્કાર; હયગ્રીવરૂપે પણ તમને નમસ્કાર. વ્યાસસ્વરૂપને નમસ્કાર; હે સર્વમય, સર્વવ્યાપી, તમને નમસ્કાર.

Verse 72

एवं स्तुत्वा हृषीकेशं तमुवाच जनार्दनम् । गुणानां तु परं पारं ब्रह्मा वेत्ति न पावन

આ રીતે હૃષીકેશની સ્તુતિ કરીને તેણે જનાર્દનને કહ્યું—હે પાવન! ગુણોથી પરે જે પરમ પાર છે, તેને બ્રહ્મા પણ જાણતો નથી.

Verse 73

न चैव स्तोतुं सर्वज्ञस्तथा रुद्र सःहस्रदृक् । वक्तुं को हि समर्थस्तु कीदृशी मे मतिर्विभो

સર્વજ્ઞ સહસ્રનેત્રધારી રુદ્ર પણ (તમારી) પૂર્ણ સ્તુતિ કરી શકતો નથી. તો પછી (તમારી મહિમા) કહેવા કોણ સમર્થ? હે વિભો, મારી બુદ્ધિ તો કેટલી?

Verse 74

निर्गुणं सगुणं स्तोत्रं मयैव तव केशव । क्षमशब्दापशब्दं मे तव दासोस्मि सुव्रत

હે કેશવ! નિર્ગુણ અને સગુણ—બન્ને રૂપે આ સ્તોત્ર મેં જ તમને અર્પ્યું છે. મારા શબ્દોમાં દોષ કે અપશબ્દ હોય તો ક્ષમા કરશો; હે સુવ્રત, હું તમારો દાસ છું.

Verse 75

जन्मजन्मनि लोकेश दयां मे कुरु पावन

હે લોકેશ, હે પાવન! જન્મે જન્મે મારા પર દયા કરો.