Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 7

Mantra-Māhātmya and Sādhana of Kārtavīryārjuna

Nyāsa, Yantra, Homa, and Dīpa-Vrata

Devanagari script

वह्नितारयुता रौद्री लक्ष्मीरग्नींदुशांतियुक् । वेधाधरेन्दुशांत्याढ्यो निद्रयाशाग्नि बिंदुयुक् ॥ ७ ॥

Transliteration

vahnitārayutā raudrī lakṣmīragnīṃduśāṃtiyuk | vedhādharenduśāṃtyāḍhyo nidrayāśāgni biṃduyuk || 7 ||

Translation

રૌદ્રી અગ્નિ અને તારા સાથે યુક્ત છે; લક્ષ્મી અગ્નિ તથા ચંદ્રની શાંતિ-શક્તિથી યુક્ત છે. વેધા ધારક ચંદ્રની શાંતિથી સમૃદ્ધ છે; અને નિદ્રા યાશા, અગ્નિ તથા બિંદુ સાથે યુક્ત છે।

Word by Word

• वह्नि-तारा-युता: joined with the fire and the star
• वह्नि-तारा-युता: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक) + तारा (प्रातिपदिक) + युत (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (वह्निना तारया च युता); विशेषण (रौद्री)

• रौद्री: Raudrī (name/form)
• रौद्री: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रौद्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; (मन्त्र/देवी-नाम)

• लक्ष्मीः: Lakṣmī
• लक्ष्मीः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• अग्नि-इन्दु-शान्ति-युक्: endowed with Agni, Moon, and Śānti
• अग्नि-इन्दु-शान्ति-युक्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक) + इन्दु (प्रातिपदिक) + शान्ति (प्रातिपदिक) + युज् (धातु; युक्-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (अग्नि-इन्दु-शान्त्या युक्ता); विशेषण (लक्ष्मीः)

• वेधा-धर-इन्दु-शान्ति-आढ्यः: rich in Vedhā, Dhara, Indu, and Śānti
• वेधा-धर-इन्दु-शान्ति-आढ्यः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेधा (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक) + इन्दु (प्रातिपदिक) + शान्ति (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (वेधा-धर-इन्दु-शान्त्या आढ्यः/समृद्धः)

• निद्रा-याशा-अग्नि: (the set of) Nidrā, (Y)āśā/Āśā, and Agni
• निद्रा-याशा-अग्नि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: निद्रा (प्रातिपदिक) + याशा/आशा (प्रातिपदिक; पाठभेद-संभाव्य) + अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: (समासपद; उत्तरपद-सम्बन्धेन) समाहार-द्वन्द्व/सूचीसमास-प्रायः; रूपं—प्रातिपदिक-निर्देश (अविभक्तिक)

• बिन्दु-युक्: joined with the bindu (dot/seed)
• बिन्दु-युक्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बिन्दु (प्रातिपदिक) + युज् (धातु; युक्-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (बिन्दुना युक्तः)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Raudri
• Laksmi
• Vedha
• Nidra
• Agni
• Indu (Chandra)
• Tara
• Asha
• Bindu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It encodes a technical mapping of mantra-elements and devatā-associations (Agni, Chandra/Indu, Tārā, Bindu) used to stabilize and ‘pacify’ (śānti) recitation—showing that correct phonetic/ritual arrangement is itself a form of dharmic order.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though primarily technical (Vedāṅga-oriented), it supports bhakti indirectly: disciplined mantra-usage and śānti-oriented recitation are presented as proper supports for worship, helping the devotee approach the deity with steadiness and purity.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Śikṣā/phonetics and mantra-structure: the verse references ‘bindu’ (anusvāra marker) and prescribes specific combinations with Agni/Indu for śānti—indicative of technical rules for correct chanting and ritual application.