Shloka 2
Adhyaya 41 — Yogic Conduct and the Discipline Leading to Siddhi
दत्तात्रेय उवाच— मानापमानौ यावेतौ प्रत्युद्वेगकरौ नृणाम् । तावेव विपरीतार्थौ योगिनः सिद्धिकारकौ ॥
dattātreya uvāca— mānāpamānau yāvetau pratyudvegakarau nṛṇām | tāveva viparītārthau yoginaḥ siddhikārakau ||
દત્તાત્રેયે કહ્યું— માન અને અપમાન—આ બે મનુષ્યોમાં ઉથલપાથલ કરાવે છે; એ જ બે યોગી માટે વિપરીત અર્થમાં સિદ્ધિના કારણ બને છે.
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "niti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Worldly triggers (praise/blame) that destabilize ordinary people are repurposed by the yogin into training for steadiness and detachment, thereby aiding progress.
Didactic dharma/yoga teaching; not a pañcalakṣaṇa unit. It supports Purāṇic ethical instruction (ācāra) within a dialogue frame.
The “reversal” (viparīta) indicates alchemy of consciousness: reactive emotion is transmuted into vairāgya and samatā, strengthening meditative absorption.