Adhyaya 46

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे पञ्चचत्वारिंशो ऽध्यायः सूत उवाच हेमकूटगिरेः शृङ्गे महाकूटैः सुशोभनम् / स्फाटिकं देवदेवस्य विमानं परमेष्ठिनः

આ રીતે શ્રીકૂર્મપુરાણની ષટ્સાહસ્ત્રી સંહિતાના પૂર્વવિભાગમાં છિયાલીસમો અધ્યાય. સૂતે કહ્યું—હેમકૂટ પર્વતના શિખરે, મહાકૂટોથી સુશોભિત સ્થાને, દેવદેવ પરમેશ્વરનું સ્ફટિકમય વિમાન સ્થિત હતું।

Verse 2

अथ देवादिदेवस्य भूतेशस्य त्रिशूलिनः / देवाः सिद्धगणा यक्षाः पूजां नित्यं प्रकुर्वते

પછી દેવો, સિદ્ધગણો અને યક્ષો—દેવાદિદેવ ભૂતેશ, ત્રિશૂલધારી પ્રભુની નિત્ય પૂજા કરે છે।

Verse 3

स देवो गिरिशः सार्धं महादेव्या महेश्वरः / भूतैः परिवृतो नित्यं भाति तत्र पिनाकधृक्

ત્યાં પર્વતેશ્વર દેવ ગિરિશ, મહેશ્વર, મહાદેવી સાથે સદૈવ પ્રકાશિત છે; ભૂતગણોથી પરિભ્રમિત પિનાકધારી મહાદેવ વિરાજે છે।

Verse 4

विभक्तचारुशिखरः कैलासो यत्र पर्वतः / निवासः कोटियक्षाणां कुबेरस्य च धीमतः / तत्रापि देवदेवस्य भवस्यायतनं महत्

જ્યાં વિભક્ત અને મનોહર શિખરોવાળો કૈલાસ પર્વત સ્થિત છે—તે કરોડો યક્ષો અને ધીમાન કુબેરનું નિવાસસ્થાન છે. ત્યાં દેવોના દેવ ભવ (શિવ)નું વિશાળ ધામ પણ છે।

Verse 5

मन्दाकिनी तत्र दिव्या रम्या सुविमलोदका / नदी नानाविधैः पद्मैरनेकैः समलङ्कृता

ત્યાં દિવ્ય, રમ્ય અને અતિ નિર્મળ જળવાળી મંદાકિની વહે છે; તે નદી નાનાવિધ અનેક કમળોથી અલંકૃત છે।

Verse 6

देवदानवगन्धर्वयक्षराक्षसकिंनरैः / उपस्पृष्टजला नित्यं सुपुण्या सुमनोरमा

દેવો, દાનવો, ગંધર્વો, યક્ષો, રાક્ષસો અને કિન્નરો નિત્ય સ્પર્શ કરે તેથી તેનું જળ સદા પવિત્ર થાય છે; તેથી તે અતિ પુણ્યમય અને પરમ મનોહર છે।

Verse 7

अन्याश्च नद्यः शतशः स्वर्णपद्मैरलङ्कृताः / तासां कूलेषु देवस्य स्थानानि परमेष्ठिनः / देवर्षिगणजुष्टानि तथा नारायणस्य च

અને અન્ય સૈકડો નદીઓ સ્વર્ણ કમળોથી અલંકૃત છે. તેમની કાંઠે પરમેષ્ઠી પ્રભુના પવિત્ર સ્થાનો છે, જે દેવર્ષિગણોથી સેવિત છે; તેમજ નારાયણના ધામ પણ છે।

Verse 8

सितान्तशिखरे चापि पारिजातवनं शुभम् / तत्र शक्रस्य विपुलं भवनं रत्नमण्डितम् / स्फाटिकस्तम्भसंयुक्तं हेमगोपुरसंयुतम्

શ્વેત-શિખરના શિખરે શુભ પારિજાતવન શોભે છે. ત્યાં શક્રનું વિશાળ ભવન રત્નોથી મંડિત છે—સ્ફટિક સ્તંભોથી યુક્ત અને હેમ ગોપુરોથી સુશોભિત।

Verse 9

तत्राथ देवदेवस्य विष्णोर्विश्वामरेशितुः / सुपुण्यं भवनं रम्यं सर्वरत्नोपशोभितम्

ત્યાં દેવોના દેવ, વિશ્વ અને અમરોના ઈશ્વર વિષ્ણુનું અતિપુણ્ય અને રમ્ય ભવન હતું, જે સર્વ પ્રકારના રત્નોથી ઝગમગતું હતું।

Verse 10

तत्र नारायणः श्रीमान् लक्ष्म्या सह जगत्पतिः / आस्ते सर्वामरश्रेष्ठः पूज्यमानः सनातनः

ત્યાં શ્રીમાન નારાયણ, જગત્પતિ, લક્ષ્મી સાથે વિરાજમાન છે. તે સનાતન, સર્વ દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, પૂજિત થઈ આસન પર બિરાજે છે।

Verse 11

तथा च वसुधारे तु वसूनां रत्नमण्डितम् / स्थानानामष्टकं पुण्यं दुराधर्षं सुरद्विषाम्

તેમજ વસુધારામાં વસુઓના રત્નમંડિત આઠ પુણ્ય સ્થાનો છે—શુભ તીર્થસમૂહ સમાન, જે દેવોના શત્રુઓ માટે પણ દુર્ધર્ષ છે।

Verse 12

रत्नधारे गिरिवरे सप्तर्षोणां महात्मनाम् / सप्ताश्रमाणि पुण्यानि सिद्धावासयुतानि तु

રત્નધારા નામના શ્રેષ્ઠ પર્વત પર મહાત્મા સપ્તર્ષિઓના સાત પુણ્ય આશ્રમો છે; તે સિદ્ધોના નિવાસોથી યુક્ત છે।

Verse 13

तत्र हैमं चतुर्द्वारं वज्रनीलादिमण्डितम् / सुपुण्यं सुमहत् स्थानं ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः

ત્યાં ચાર દ્વારવાળી સુવર્ણ નગરી છે, વજ્ર, નીલમણિ વગેરે રત્નોથી શોભિત. તે અવ્યક્ત-જન્મા બ્રહ્માનું અતિ પવિત્ર અને મહાવિશાળ ધામ છે.

Verse 14

तत्र देवर्षयो विप्राः सिद्धा ब्रह्मर्षयो ऽपरे / उपासते सदा देवं पितामहमजं परम्

ત્યાં દેવર્ષિ, વિપ્ર, સિદ્ધ તથા અન્ય બ્રહ્મર્ષિઓ સદા તે દેવની ઉપાસના કરે છે—જે પિતામહ, અજ (અજન્મા) અને પરમ છે.

Verse 15

स तैः संपूजितो नित्यं देव्या सह चतुर्मुखः / आस्ते हिताय लोकानां शान्तानां परमा गतिः

તેમના દ્વારા નિત્ય પૂજિત તે ચતુર્મુખ (બ્રહ્મા) દેવી સહિત લોકહિતાર્થે સ્થિત રહે છે; તે શાંત-સંયમીઓની પરમ ગતિ અને પરમ આશ્રય છે.

Verse 16

अथैकशृङ्गशिखरे महापद्मैरलङ्कृतम् / स्वच्छामृतजलं पुण्यं सुगन्धं सुमहत् सरः

પછી એકશૃંગ શિખર પર મહાપદ્મોથી અલંકૃત એક મહાવિશાળ પવિત્ર સરોવર હતું; તેનું જળ અમૃત સમું સ્વચ્છ, પુણ્ય અને સુગંધિત હતું.

Verse 17

जैगीषव्याश्रमं तत्र योगीन्द्रैरुपशोभितम् / तत्रासौ भगवान् नित्यमास्ते शिष्यैः समावृतः / प्रशान्तदोषैरक्षुद्रैर्ब्रह्मविद्भिर्महात्मभिः

ત્યાં જૈગીષવ્યનો આશ્રમ હતો, યોગીન્દ્રોથી શોભિત. ત્યાં તે ભગવાન્ નિત્ય પોતાના શિષ્યોથી ઘેરાયેલો રહેતો—દોષ શાંત થયેલા, ક્ષુદ્રતા-રહિત, બ્રહ્મવિદ્ અને મહાત્મા।

Verse 18

शङ्खो मनोहरश्चैव कौशिकः कृष्ण एव च / सुमना वेदनादश्च शिष्यास्तस्य प्रधानतः

શંખ, મનોહર, કૌશિક અને કૃષ્ણ—તથા સુમના અને વેદનાદ—એ તેના મુખ્ય શિષ્યો હતા.

Verse 19

सर्वे योगरताः शान्ता भस्मोद्धूलितविग्रहाः / उपासते महावीर्या ब्रह्मविद्यापरायणाः

તેઓ બધા યોગમાં રત, શાંત, દેહ પર પવિત્ર ભસ્મધારી; મહાવીર્યવાન, બ્રહ્મવિદ્યામાં પરાયણ થઈ ઉપાસના કરતા હતા.

Verse 20

तेषामनुग्रिहार्थाय यतीनां शान्तचेतसाम् / सान्निध्यं कुरुते भूयो देव्या सह महेश्वरः

શાંતચિત્ત યતિઓ પર અનુગ્રહ કરવા મહેશ્વર દેવીએ સહીત ફરીથી પોતાનું સાન્નિધ્ય પ્રગટ કરે છે.

Verse 21

अन्यानिचाश्रमाणि स्युस्तस्मिन् गिरिवरोत्तमे / मुनीनां युक्तमनसां सरांसि सरितस्तथा

તે ઉત્તમ પર્વતમાં અન્ય પણ આશ્રમો છે—યોગથી સંયત મનવાળા મુનિઓના—અને ત્યાં સરોવરો તથા વહેતી નદીઓ પણ છે.

Verse 22

तेषु योगरता विप्रा जापकाः संयतेन्द्रियाः / ब्रह्मण्यासक्तमनसो रमन्ते ज्ञानतत्पराः

તેમામાં યોગમાં રત, જપમાં લીન, ઇન્દ્રિયસંયમી બ્રાહ્મણ ઋષિઓ—બ્રહ્મમાં આસક્ત મનવાળા—જ્ઞાનમાં તત્પર રહી આનંદિત રહે છે.

Verse 23

आत्मन्यात्मानमाधाय शिखान्तान्तरमास्थितम् / धायायन्ति देवमीशानं येन सर्वमिदं ततम्

તેઓ આત્માને આત્મામાં સ્થાપી, શિખા-સ્થાનના અંતરાકાશમાં સ્થિત સર્વવ્યાપી દેવ ઈશાનનું ધ્યાન કરે છે—જેનાથી આ સર્વ જગત વ્યાપ્ત છે।

Verse 24

सुमेघे वासवस्थानं सहस्त्रादित्यसंनिभम् / तत्रास्ते भगवानिन्द्रः शच्या सह सुरेश्वरः

ઉત્તમ મેઘ-પ્રદેશમાં વાસવ (ઇન્દ્ર)નું નિવાસસ્થાન સહસ્ર સૂર્ય સમાન તેજસ્વી છે. ત્યાં દેવોના સ્વામી ભગવાન ઇન્દ્ર શચી સાથે નિવાસ કરે છે।

Verse 25

गजशैले तु दुर्गाया भवनं मणितारणम् / आस्ते भगवती दुर्गा तत्र साक्षान्महेश्वरी

ગજશૈલ પર દુર્ગાનું મણિ-શોભિત ભવન છે. ત્યાં ભગવતી દુર્ગા સాక్షાત્ મહેશ્વરી સ્વરૂપે વિરાજે છે।

Verse 26

उपास्यमाना विविधैः शक्तिभेदैरितस्ततः / पीत्वा योगामृतं लब्ध्वा साक्षादानन्दमैश्वरम्

વિવિધ શક્તિભેદોથી અનેક રીતે સર્વત્ર ઉપાસિત થઈ, (સાધક) યોગામૃત પીને ઈશ્વરના ઐશ્વર્યમય આનંદને સాక్షાત્ પ્રાપ્ત કરે છે।

Verse 27

सुनीलस्य गिरेः शृङ्गे नानाधातुसमुज्ज्वले / राक्षसानां पुराणि स्युः सरांसि शतशो द्विजाः

નાનાધાતુઓથી ઝગમગતા સુનીલ પર્વતના શિખર પર રાક્ષસોના પ્રાચીન કિલ્લાઓ છે; અને ત્યાં સૈંકડો સરોવરો પણ છે, હે દ્વિજોઃ

Verse 28

तथा पुरशतं विप्राः शतशृङ्गे महाचले / स्फाटिकस्तम्भसंयुक्तं यक्षाणाममितौजसाम्

તથા, હે વિપ્રો, મહાચલ શતશૃંગ પર અમિત તેજવાળા યક્ષોના સ્ફટિકસ્તંભોથી સુશોભિત સો નગરો છે।

Verse 29

श्वेतोदरगिरेः शृङ्गे सुपर्णस्य महात्मनः / प्राकारगोपुरोपेतं मणितोरणमण्डितम्

શ્વેતોદર ગિરિના શિખરે મહાત્મા સુપર્ણ (ગરુડ)નું નિવાસસ્થાન હતું; તે પ્રાકાર-ગોપુરોથી યુક્ત અને મણિમય તોરણોથી મંડિત હતું।

Verse 30

स तत्र गरुडः श्रीमान् साक्षाद् विष्णुरिवापरः / ध्यात्वास्ते तत् परं ज्योतिरात्मानं विष्णुमव्ययम्

ત્યાં શ્રીમાન ગરુડ, જાણે સాక్షાત્ વિષ્ણુનો જ બીજો સ્વરૂપ હોય તેમ, પરમ જ્યોતિ—અવ્યય વિષ્ણુ, આત્મસ્વરૂપ—નું ધ્યાન કરીને સ્થિત રહ્યો।

Verse 31

अन्यच्च भवनं पुण्यं श्रीशृङ्गे मुनिपुङ्गवाः / श्रीदेव्याः सर्वरत्नाढ्यं हैमं सुमणितोरणम्

અને હે મુનિશ્રેષ્ઠો, શ્રીશૃંગ પર શ્રીદેવીનું એક અન્ય પવિત્ર ભવન છે; તે સર્વ રત્નોથી સમૃદ્ધ, હેમમય અને સુમણિ તોરણથી મંડિત છે।

Verse 32

तत्र सा परमा शक्तिर्विष्णोरतिमनोरमा / अनन्तविभवा लक्ष्मीर्जगत्संमोहनोत्सुका

ત્યાં વિષ્ણુની પરમ મનોહર શક્તિ—અનંત વૈભવવાળી લક્ષ્મી—જગતોને મોહિત કરવા ઉત્સુક બનીને સ્થિત છે।

Verse 33

अध्यास्ते देवगन्धर्वसिद्धचारणवन्दिता / विचिन्त्य जगतोयोनिं स्वशक्तिकिरणोज्ज्वला

તે દેવી દેવો, ગંધર્વો, સિદ્ધો અને ચારણોથી વંદિત થઈ ત્યાં અધિષ્ઠિત છે; જગતની યોનિરૂપ મૂળકારણનું ચિંતન કરતી, પોતાની સ્વશક્તિના કિરણોથી સ્વયં તેજોમય છે।

Verse 34

तत्रैव देवदेवस्य विष्णोरायतनं महत् / सरांसि तत्र चत्वारि विचित्रकमलाश्रया

ત્યાં જ દેવદેવ વિષ્ણુનું મહાન આયતન (મંદિર) સ્થિત છે; અને ત્યાં ચાર સરોવરો છે, જે વિચિત્ર કમળોથી શોભિત છે।

Verse 35

तथा सहस्त्रशिखरे विद्याधरपुराष्टकम् / रत्नसोपानसंयुक्तं सरोभिश्चोपशोभितम्

તેમજ સહસ્રશિખર પર્વત પર વિદ્યાધરોનું અષ્ટક-પુર (આઠ ભાગનું નગર) સ્થિત છે; તે રત્નમય સોપાનો સાથે યુક્ત અને સરોવરો દ્વારા વધુ શોભિત છે।

Verse 36

नद्यो विमलपानीयाश्चित्रनीलोत्पलाकराः / कर्णिकारवनं द्विव्यं तत्रास्ते शङ्करोमया

ત્યાં નિર્મળ જળવાળી નદીઓ છે, વિચિત્ર નીલોત્પલના સમૂહોથી શોભિત; ત્યાં દિવ્ય કર્ણિકાર વન પણ છે—અને ત્યાં જ હું શંકર, મારી સ્વશક્તિથી, નિવાસ કરું છું।

Verse 37

पारियात्रे महाशैले महालक्ष्म्याः पुरं शुभम् / रम्यप्रासादसंयुक्तं घण्टाचामरभूषितम्

પારિયાત્ર મહાશૈલ પર મહાલક્ષ્મીનું શુભ નગર છે; તે રમ્ય પ્રાસાદોથી યુક્ત અને ઘંટા તથા ચામરોથી ભૂષિત છે।

Verse 38

नृत्यद्भिरप्सरः सङ्घैरितश्चेतश्च शोभितम् / मृदङ्गमुरजोद्घुष्टं वीणावेणुनिनादितम्

નૃત્ય કરતી અપ્સરાઓના સમૂહોથી તે ધામ ચારે તરફ શોભિત હતું। મૃદંગ અને મુરજના ઘોષથી તે ગુંજતું હતું અને વીણા તથા વેણુના મધુર નાદથી પરિપૂર્ણ હતું।

Verse 39

गन्धर्वकिंनराकीर्णं संवृतं सिद्धपुङ्गवैः / भास्वद्भित्तिसमाकीर्णं महाप्रासादसंकुलम्

તે ગંધર્વો અને કિન્નરોથી ભરપૂર હતું અને સિદ્ધોમાં શ્રેષ્ઠજનોથી ઘેરાયેલું હતું। તેજસ્વી પ્રાચીરોની ભીડથી તે છલકાતું અને ઊંચા મહાપ્રાસાદોથી ગીચ હતું।

Verse 40

गणेश्वराङ्गनाजुष्टं धार्मिकाणां सुदर्शनम् / तत्र सा वसते देवी नित्यं योगपरायणा

તે ગણેશ્વરના સતી-સ્ત્રીઓથી શોભિત હતું અને ધાર્મિકોને દર્શન માટે અતિ સુંદર હતું। ત્યાં જ તે દેવી નિત્ય વસે છે—યોગમાં સદા પરાયણા।

Verse 41

महालक्ष्मीर्महादेवी त्रिशूलवरधारिणी / त्रिनेत्रा सर्वशसक्तीभिः संवृता सदसन्मया / पश्यन्ति तत्र मुनयः सिद्धा ये ब्रह्मवादिनः

ત્યાં બ્રહ્મવાદી સિદ્ધ મુનિઓ મહાલક્ષ્મી મહાદેવીનું દર્શન કરે છે—શ્રેષ્ઠ ત્રિશૂલ ધારણ કરનારી, ત્રિનેત્રી, સર્વ શક્તિઓથી પરિભ્રમિત, અને સત્-અસત્ (પ્રકટ-અપ્રકટ) સ્વરૂપિણી।

Verse 42

सुपार्श्वस्योत्तरे भागे सरस्वत्याः पुरोत्तमम् / सरांसि सिद्धजुष्टानि देवभोग्यानि सत्तमाः

સુપાર્શ્વ પર્વતના ઉત્તર ભાગે સરસ્વતીનું પરમ ઉત્તમ તીર્થ છે। ત્યાં સિદ્ધો દ્વારા સેવિત સરોવરો છે, જે દેવતાઓના ભોગ માટે યોગ્ય છે, હે સત્તમ।

Verse 43

पाण्डुरस्य गिरेः शृङ्गे विचित्रद्रुमसंकुले / सन्धर्वाणां पुरशतं दिव्यस्त्रीभिः समावृतम्

પાંડુર પર્વતના શિખરે, અનેક વિચિત્ર વૃક્ષોથી ભરપૂર સ્થાને, ગંધર્વોના સો નગરો દિવ્ય સ્ત્રીઓથી સર્વત્ર આવૃત થઈ શોભે છે।

Verse 44

तेषु नित्यं मदोत्सिक्ता वरनार्यस्तथैव च / क्रीडन्ति मुदिता नित्यं विलासैर्भोगतत्पराः

ત્યાં ઉત્તમ સ્ત્રીઓ સદા આનંદના મદથી ઉત્સુક રહે છે; તેઓ નિત્ય હર્ષથી ક્રીડા કરે છે અને વિલાસ-ભોગમાં લીન રહે છે।

Verse 45

अञ्जनस्य गिरेः शृङ्गे नारीणां पुरमुत्तमम् / वसन्ति तत्राप्सरसो रम्भाद्या रतिलालसाः

અંજન પર્વતના શિખરે સ્ત્રીઓનું સર્વોત્તમ નગર સ્થિત છે; ત્યાં રંભા આદિ અપ્સરાઓ રતિ-ક્રીડામાં સદા લાલસિત રહી વસે છે।

Verse 46

चित्रसेनादयो यत्र समायान्त्यर्थिनः सदा / सा पुरी सर्वरत्नाढ्या नैकप्रस्त्रवणैर्युता

જ્યાં ચિત્રસેન આદિ સદા અરજદારરૂપે આવે છે; તે પુરી સર્વ પ્રકારના રત્નોથી સમૃદ્ધ છે અને અનેક ઝરણાં-પ્રવાહોથી યુક્ત છે।

Verse 47

अनेकानि पुराणि स्युः कौमुदे चापि सुव्रताः / रुद्राणां शान्तरजसामीश्वरार्पितचेतसाम्

હે સુવ્રતા, અનેક પુરાણો છે; કૌમુદી પરંપરામાં પણ (એવા ગ્રંથો) છે—રુદ્રો માટે, જેમનો રજોગુણ શાંત થયો છે અને જેમનું ચિત્ત ઈશ્વરને અર્પિત છે।

Verse 48

तेषु रुद्रा महायोगा महेशान्तरचारिणः / समासते परं ज्योतिरारूढाः स्थानमुत्तमम्

તેમામાં રુદ્રો—મહાયોગી, જે મહાદેવના અંતરમાં વિચરે છે—પરમ જ્યોતિ પર આરુઢ થઈ ઉત્તમ પદમાં નિવાસ કરે છે।

Verse 49

पिञ्जरस्य गिरेः शृङ्गे गणेशानां पुरत्रयम् / नन्दीश्वरस्य कपिले तत्रास्ते सुयशा यतिः

પિઞ્જર પર્વતના શિખરે ગણેશોનું ત્રિપુર સ્થિત છે; અને નંદીશ્વરના કપિલસ્થાને ત્યાં સુયશા નામના સુપ્રસિદ્ધ યતિ નિવાસ કરે છે।

Verse 50

तथा च जारुधैः शृङ्गे देवदेवस्य धीमतः / दीप्तमायतनं पुण्यं भास्करस्यामितौजसः

તેમજ જારુધ શિખર પર દેવદેવ, ધીમાન ભાસ્કર—અમિત તેજવાળા—નું દીપ્ત અને પુણ્ય આયતન સ્થિત છે।

Verse 51

तस्यैवोत्तरदिग्भागे चन्द्रस्थानमनुत्तमम् / रमते तत्र रम्यो ऽसौ भगवान् शीतदीधितिः

એ જ પ્રદેશના ઉત્તર દિશાભાગમાં ચંદ્રનું અનુત્તમ સ્થાન છે; ત્યાં શીત કિરણવાળા રમ્ય ભગવાન્ આનંદથી રમે છે અને વિરાજે છે।

Verse 52

अन्यच्च भवनं दिव्यं हंसशैले महर्षयः / सहस्त्रयोजनायामं सुवर्णमणितोरणम्

વધુમાં, હે મહર્ષિઓ, હંસશૈલ પર એક બીજું દિવ્ય ભવન છે—સહસ્ર યોજન વિસ્તૃત—જેના તોરણો સુવર્ણ અને મણિઓથી શોભિત છે।

Verse 53

तत्रास्ते भगवान् ब्रह्मा सिद्धसङ्घैरभिष्टुतः / सावित्र्या सह विश्वात्मा वासुदेवादिभिर्युतः

ત્યાં ભગવાન બ્રહ્મા સિદ્ધસંઘો દ્વારા સ્તુત થઈ, સાવિત્રી સાથે, વિશ્વાત્મા રૂપે, વાસુદેવ આદિ દેવોથી પરિવૃત થઈ નિવાસ કરે છે।

Verse 54

तस्य दक्षिणदिग्भागे सिद्धानां पुरमुत्तमम् / सनन्दनादयो यत्र वसन्ति मुनिपुङ्गवाः

તેના દક્ષિણ દિશાભાગે સિદ્ધોનું ઉત્તમ નગર આવેલું છે, જ્યાં સનન્દન આદિ મુનિશ્રેષ્ઠો વસે છે।

Verse 55

पञ्चशैलस्य शिखरे दानवानां पुरत्रयम् / नातिदूरेण तस्याथ दैत्यचार्यस्य धीमतः

પંચશૈલના શિખરે દાનવોનું ત્રિપુર સ્થિત હતું; અને તેનાથી બહુ દૂર નહીં, ત્યારે ધીમાન દૈત્યાચાર્યનું નિવાસસ્થાન પણ હતું।

Verse 56

सुगन्धशैलशिखरे सरिद्भिरुपशोभितम् / कर्दमस्याश्रमं पुण्यं तत्रास्ते भगवानृषिः

સુગંધશૈલના શિખરે, નદીઓથી શોભિત, કર્દમનો પવિત્ર આશ્રમ છે; ત્યાં ભગવાન ઋષિ કર્દમ નિવાસ કરે છે।

Verse 57

तस्यैव पूर्वदिग्भागे किञ्चिद् वै दक्षिणाश्रिते / सनत्कुमारो भगवांस्तत्रास्ते ब्रह्मवित्तमः

એ જ પ્રદેશના પૂર્વ દિશાભાગે, થોડું દક્ષિણ તરફ ઝુકેલા સ્થાને, બ્રહ્મવિદ્યા ના પરમ જાણકાર ભગવાન સનત્કુમાર નિવાસ કરે છે।

Verse 58

सर्वेष्वेतेषु शैलेषु ततान्येषु मुनीश्वराः / सरांसि विमला नद्यो देवानामालयानि च

હે મુનીશ્વરો, આ સર્વ પર્વતો પર તથા અન્ય અનેક પર્વતો પર નિર્મળ સરોવરો, કલંકરહિત નદીઓ અને દેવતાઓના પવિત્ર આલયો પણ વિદ્યમાન છે।

Verse 59

सिद्धलिङ्गानि पुण्यानि मुनिभिः स्थापितानि तु / वन्यान्याश्रमवर्याणि संख्यातुं नैव शक्नुयाम्

મુનિઓએ સ્થાપિત કરેલા પવિત્ર સિદ્ધલિંગો અને વનમાં આવેલા શ્રેષ્ઠ આશ્રમો એટલા અસંખ્ય છે કે હું તેમની ગણતરી પણ કરી શકતો નથી।

Verse 60

एष संक्षेपतः प्रोक्तो जम्बूद्वीपस्य विस्तरः / न शक्यं विस्तराद् वक्तुं मया वर्षशतैरपि

આ રીતે સંક્ષેપમાં જંબૂદ્વીપનો વિસ્તાર કહ્યો; પરંતુ તેનું સંપૂર્ણ વર્ણન હું સૈકડો વર્ષોમાં પણ કહી શકતો નથી।