Adhyaya 26

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे पञ्चविंशो ऽध्यायः सूत उवाच ततो लब्धवरः कृष्णो जाम्बवत्यां महेश्वरात् / अजीजनन्महात्मानं साम्बमात्मजमुत्तमम्

આ રીતે શ્રીકૂર્મપુરાણની ષટ્સાહસ્ત્રી સંહિતાના પૂર્વવિભાગમાં પચ્ચીસમો અધ્યાય. સૂત બોલ્યા—પછી મહેશ્વર પાસેથી વર મેળવી કૃષ્ણે જાંબવતીમાં મહાત્મા, ઉત્તમ પુત્ર સામ્બને જન્મ આપ્યો।

Verse 2

प्रद्युम्नस्याप्यभूत् पुत्रो ह्यनिरुद्धो महाबलः / तावुभौ गुणसंपन्नौ कृष्णस्यैवापरे तनू

પ્રદ્યુમ્નને પણ એક પુત્ર થયો—મહાબલી અનિરુદ્ધ. તે બંને ગુણસંપન્ન હતા અને જાણે કૃષ્ણના જ બીજા દેહ હોય તેમ હતા।

Verse 3

हत्वा च कंसं नरकमन्यांश्च शतशो ऽसुरान् / विजित्य लीलया शक्रं जित्वा बाणं महासुरम्

કંસ અને નરક તથા અન્ય સૈકડો અસુરોને સંહાર કરીને, લીલામાત્રે શક્ર (ઇન્દ્ર)ને વશ કરી, તેમણે મહાસુર બાણને પણ જીત્યો।

Verse 4

स्थापयित्वा जगत् कृत्स्नं लोके धर्मांश्च शाश्वतान् / चक्रे नारायणो गन्तुं स्वस्थानं बुद्धिमुत्तमाम्

સમગ્ર જગતને સુવ્યવસ્થિત કરીને અને લોકમાં ધર્મના શાશ્વત સિદ્ધાંતો સ્થાપીને, નારાયણે પરમ બુદ્ધિથી પોતાના સ્વધામે જવાનો નિશ્ચય કર્યો।

Verse 5

एतस्मिन्नन्तरे विप्रा भृग्वाद्याः कृष्णमीश्वरम् / आजग्मुर्द्वारकां द्रष्टुं कृतकार्यं सनातनम्

આ દરમિયાન ભૃગુ આદિ બ્રાહ્મણ ઋષિઓ, કૃતકાર્ય સનાતન ઈશ્વર શ્રીકૃષ્ણના દર્શન કરવા દ્વારકામાં આવ્યા।

Verse 6

स तानुवाच विश्वात्मा प्रणिपत्याभिपूज्य च / आसनेषूपविष्टान् वै सह रामेण धीमता

ત્યારે વિશ્વાત્માએ તેમને પ્રણામ કરીને અને વિધિપૂર્વક પૂજા કરીને, તેઓ બુદ્ધિમાન રામ સાથે આસનો પર બેઠા હતા ત્યારે તેમને સંબોધ્યા।

Verse 7

गमिष्ये तत् परं स्थानं स्वकीयं विष्णुसंज्ञितम् / कृतानि सर्वकार्याणि प्रसीदध्वं मुनीश्वराः

“હું મારા પરમ સ્થાન—વિષ્ણુ-સંજ્ઞિત સ્વધામ—માં પ્રસ્થાન કરીશ. કરવાપાત્ર સર્વ કાર્ય પૂર્ણ થયા છે; હે મુનીશ્વરો, પ્રસન્ન અને શાંત રહો.”

Verse 8

इदं कलियुगं घोरं संप्राप्तमधुनाशुभम् / भविष्यन्ति जनाः सर्वे ह्यस्मिन् पापानुवर्तिनः

આ ઘોર, અશુભ કલિયુગ હવે આવી પહોંચ્યો છે; તેમાં સર્વ લોકો નિશ્ચયે પાપના અનુયાયી બની અધર્મને જ માર્ગ બનાવશે।

Verse 9

प्रवर्तयध्वं मज्ज्ञानं ब्राह्मणानां हितावहम् / येनेमे कलिजैः पापैर्मुच्यन्ते हि द्विजोत्तमाः

મારું જ્ઞાન પ્રવર્તાવો અને પ્રચાર કરો, જે બ્રાહ્મણોના હિત માટે છે; તેના દ્વારા આ ઉત્તમ દ્વિજ કલિયુગજન્ય પાપોથી મુક્ત થાય છે।

Verse 10

ये मां जनाः संस्मरन्ति कलौ सकृदपि प्रभुम् / तेषां नश्यतु तत् पापं भक्तानां पुरुषोत्तमे

કલિયુગમાં જે લોકો પ્રભુ એવા મને એક વાર પણ સ્મરે છે, તે ભક્તોનું તે પાપ નાશ પામે—કારણ કે હું પુરુષોત્તમ છું।

Verse 11

येर्ऽचयिष्यन्तिमां भक्त्या नित्यं कलियुगे द्विजाः / विधाना वेददृष्टेन ते गमिष्यन्ति तत् पदम्

કલિયુગમાં જે દ્વિજ નિત્ય ભક્તિથી મારી પૂજા કરશે અને વેદદૃષ્ટ વિધાન મુજબ આચરણ કરશે, તે તે પરમ પદને પ્રાપ્ત કરશે।

Verse 12

ये ब्राह्मणा वंशजाता युष्माकं वै सहस्त्रशः / तेषां नारायणे भक्तिर्भविष्यति कलौ युगे

તમારા વંશમાં જન્મેલા બ્રાહ્મણો—હજારોની સંખ્યામાં—તેમામાં કલિયુગમાં નારાયણ પ્રત્યે ભક્તિ ઉદ્ભવશે।

Verse 13

परात् परतरं यान्ति नारायणपरायणाः / न ते तत्र गमिष्यन्ति ये द्विषन्ति महेश्वरम्

જે નારાયણને જ પરમ આશ્રય માને છે તે પરાત્પર પરમ પદને પામે છે; પરંતુ જે મહેશ્વર (શિવ)નો દ્વેષ કરે છે તે ત્યાં નથી જતા.

Verse 14

ध्यानं होमं तपस्तप्तं ज्ञानं यज्ञादिको विधिः / तेषां विनश्यति क्षिप्रं ये निन्दन्ति पिनाकिनम्

ધ્યાન, હોમ, સુતપ, જ્ઞાન અને યજ્ઞાદિ વિધિઓ—પિનાકી (શિવ)ની નિંદા કરનાર માટે આ બધું જ ઝડપથી નાશ પામે છે.

Verse 15

यो मां समाश्रयेन्नित्यमेकान्तं भावमाश्रितः / विनिन्द्य देवमीशानं स याति नरकायुतम्

કોઈ નિત્ય એકાંતભાવે મારો આશ્રય લે તોય, જો તે ઈશાન દેવ (શિવ)ની નિંદા કરે, તો તે અસંખ્ય નરકોમાં જાય છે.

Verse 16

तस्मात् सा परिहर्तव्या निन्दा पशुपतौ द्विजाः / कर्मणा मनसा वाचा तद्भक्तेष्वपि यत्नतः

અતએવ, હે દ્વિજોઃ, પશુપતિ (શિવ)ની નિંદા સર્વથા ત્યાજ્ય છે; કર્મથી, મનથી, વાણીથી, અને તેમના ભક્તો વિષયે પણ પ્રયત્નપૂર્વક નિંદા ટાળો.

Verse 17

ये तु दक्षाध्वरे शप्ता दधीयेन द्विजोत्तमाः / भविष्यन्ति कलौ भक्तैः परिहार्याः प्रयत्नतः

દક્ષના યજ્ઞમાં દધીચિએ શાપ આપેલા તે દ્વિજોત્તમો કલિયુગમાં થશે; ભક્તોએ તેમને પ્રયત્નપૂર્વક પરિહાર કરવા જોઈએ.

Verse 18

द्विषन्तो देवमीशानं युष्माकं वंशसंभवाः / शप्ताश्च गौतमेनोर्व्यां न संभाष्या द्विजोत्तमैः

તમારા વંશમાં જન્મેલા જે દેવેશ ઈશાન પ્રત્યે દ્વેષ ધરાવતા હતા, તેઓ ગૌતમ મુનિ દ્વારા પૃથ્વી પર શપ્ત થયા; તેથી શ્રેષ્ઠ દ્વિજોએ તેમની સાથે સંભાષણ ન કરવું।

Verse 19

इत्येवमुक्ताः कृष्णेन सर्व एव महर्षयः / ओमित्युक्त्वा ययुस्तूर्णंस्वानि स्थानानि सत्तमाः

કૃષ્ણે આમ કહ્યે ત્યારે બધા મહર્ષિઓ—સત્પુરુષોમાં શ્રેષ્ઠ—‘ઓમ્’ કહી તત્કાળ પોતાના પોતાના ધામે ગયા।

Verse 20

ततो नारायणः कृष्णो लीलयैव जगन्मयः / संहृत्य स्वकुलं सर्वं ययौ तत् परमं पदम्

ત્યારબાદ જગન્મય નારાયણ—કૃષ્ણ—એ માત્ર લીલાથી પોતાના સમગ્ર કુલને સંહૃત કરીને તે પરમ પદે પ્રસ્થાન કર્યું।

Verse 21

इत्येष वः समासेन राज्ञां वंशो ऽनुकीर्तितः / न शक्यो विस्तराद् वक्तुं किं भूयः श्रोतुमिच्छथ

આ રીતે સંક્ષેપમાં રાજાઓનો વંશ તમને વર્ણવ્યો. તેને વિસ્તારે કહેવું શક્ય નથી—હવે વધુ શું સાંભળવા ઇચ્છો છો?

Verse 22

यः पठेच्छृणुयाद् वापि वंशानां कथनं शुभम् / सर्वपापविनिर्मुक्तः स्वर्गलोके महीयते

જે આ વંશોનું શુભ કથન વાંચે છે અથવા સાંભળે છે, તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ સ્વર્ગલોકમાં માન પામે છે।