Shloka 78
ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्
Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna
Devanagari script
नष्टैरशीलैरुच्छिष्टैः कुलभ्रष्टैश्च निष्ठुरैः / दर्शनद्वेषिभिः पापशीलैराचारनिन्दकैः
Transliteration
naṣṭairaśīlairucchiṣṭaiḥ kulabhraṣṭaiśca niṣṭhuraiḥ / darśanadveṣibhiḥ pāpaśīlairācāranindakaiḥ
Translation
નષ્ટ, અશીલ, ઉચ્છિષ્ટભોજી, કુલભ્રષ્ટ અને નિષ્ઠુર; તેમજ દર્શનદ્વેષી, પાપશીલ અને આચારનિંદક—આવા લોકોથી તે પ્રાપ્ત થતી નથી.
Word by Word
नष्टैःby the ruined/degenerate
नष्टैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Root√नश् (धातु) + क्त → नष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त
अशीलैःby the immoral
अशीलैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootअ-शील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
उच्छिष्टैःby the impure/leftover-eaters
उच्छिष्टैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootउच्छिष्ट (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
कुलभ्रष्टैःby those fallen from their lineage
कुलभ्रष्टैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootकुल-भ्रष्ट (प्रातिपदिक; √भ्रंश् + क्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (कुलात् भ्रष्टाः); क्त-प्रत्ययान्त
चand
च:
सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
निष्ठुरैःby the cruel
निष्ठुरैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootनिष्ठुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
दर्शनद्वेषिभिःby those who hate (right) doctrine/vision
दर्शनद्वेषिभिः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootदर्शन-द्वेषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (दर्शनं द्वेष्टि इति)
पापशीलैःby those of sinful nature
पापशीलैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeAdjective
Rootपाप-शील (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—कर्मधारय (पापं शीलं येषाम्)
आचारनिन्दकैःby revilers of proper conduct
आचारनिन्दकैः:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootआचार-निन्दक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (आचारस्य निन्दकाः)