Shloka 149
Varāha-uddhāraṇa and the Re-constitution of Bhū-maṇḍala
Earth after Pralaya
Devanagari script
वृक्षगुल्मलतावल्ल्यो वीरुधस्तृणजातयः / मूलैः फलैश्च रोहैश्चगृह्णन्पुष्टाश्च यत्फलम्
Transliteration
vṛkṣagulmalatāvallyo vīrudhastṛṇajātayaḥ / mūlaiḥ phalaiśca rohaiścagṛhṇanpuṣṭāśca yatphalam
Translation
વૃક્ષો, ઝાડીઓ, લતાઓ, વલ્લીઓ, વીરુધો અને તૃણજાતિઓ—એ બધાં મૂળ, ફળ અને અંકુર ગ્રહણ કરીને પુષ્ટ થાય છે અને તેમનું ફળ આપે છે.
Word by Word
वृक्ष-गुल्म-लता-वल्ल्यःtrees, shrubs, creepers and vines
वृक्ष-गुल्म-लता-वल्ल्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक) + गुल्म (प्रातिपदिक) + लता (प्रातिपदिक) + वल्ली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; समाहार-द्वन्द्वः (collective copulative)
वीरुधःclimbing plants
वीरुधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवीरुध् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
तृण-जातयःkinds of grasses
तृण-जातयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतृण (प्रातिपदिक) + जाति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (genitive determinative)
मूलैःby/with roots
मूलैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; instrument/means
फलैःby/with fruits
फलैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
रोहैःby/with shoots/sprouts
रोहैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरोह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
गृह्णन्taking/receiving
गृह्णन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), परस्मैपदी; प्रथमा, एकवचन (agreeing with implied singular collective)
पुष्टाःnourished
पुष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक; √पुष्)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), प्रथमा, बहुवचन; (gender per subject; here plural)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
यत्which/that
यत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-सूचक (relative)
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन