Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 74

Devanagari script

मृन्मयं वर्तते लिगं रात्रौ चानेन पूजितः । रात्रौ जागरणं कर्त्तुं येन कार्येण चागतः

Transliteration

mṛnmayaṃ vartate ligaṃ rātrau cānena pūjitaḥ | rātrau jāgaraṇaṃ karttuṃ yena kāryeṇa cāgataḥ

Translation

Il y a un liṅga façonné d’argile, et il l’adora durant la nuit. Il était venu dans l’intention d’accomplir la veille nocturne jusqu’à l’aube.

Word by Word

• मृन्मयम्: made of clay
• मृन्मयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मृन्मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम्

• वर्तते: exists/stands/is present
• वर्तते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृत् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• रात्रौ: at night
• रात्रौ: Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अव्ययीभावे (locative of time)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• अनेन: by this (person/means)
• अनेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; सर्वनाम

• पूजितः: worshipped
• पूजितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि/भूतकर्मणि (past passive participle)

• रात्रौ: at night
• रात्रौ: Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; कालाधिकरणम्

• जागरणम्: wakefulness/night-vigil
• जागरणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जागरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• कर्तुम्: to do/perform
• कर्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + तुमुन् (प्रत्यय)
• Form: तुमुनन्त (infinitive); क्रियार्थक

• येन: by which/with which
• येन: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; सम्बन्ध/हेतु-प्रयोगे

• कार्येण: by a task/for a purpose
• कार्येण: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: कार्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)

• आगतः: has come/arrived
• आगतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ√गम् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; भूतकर्मणि (past participle, intransitive sense)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic speaker; likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Citragupta (implied)

Visual Art Cues

Scene: Under a starry night, a devotee-hunter kneels before a small clay liṅga, lamp flickering, offering water and bilva leaves, determined to stay awake in vigil.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga (clay)
• Lubdhaka (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sincere night worship and vigil (jāgaraṇa) sanctify the devotee and the place, even with simple offerings like a clay liṅga.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Vastrāpatha sacred setting where a clay liṅga is present and worshipped as part of the tīrtha’s māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Rātri-pūjā (night worship) and jāgaraṇa (keeping vigil through the night).