Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

Devanagari script

जन्मभूमिषु ते रक्ता जन्यंते जंतवः पुनः । मुक्तिमार्गात्पुनर्भ्रष्टा जायंते पशुयोनिषु

Transliteration

janmabhūmiṣu te raktā janyaṃte jaṃtavaḥ punaḥ | muktimārgātpunarbhraṣṭā jāyaṃte paśuyoniṣu

Translation

Attachés à leur terre de naissance, ces êtres renaissent encore et encore ; retombant une fois de plus hors du chemin de la délivrance, ils renaissent dans des matrices animales.

Word by Word

• जन्मभूमिषु: in birth-places
• जन्मभूमिषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जन्मभूमि (प्रातिपदिक) = जन्म + भूमि
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (जन्मस्य भूमिः)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; सर्वनाम

• रक्ताः: attached, enamored
• रक्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक; √रञ्ज्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) विशेषण

• जन्यन्ते: are born
• जन्यन्ते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जन् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• जन्तवः: creatures, beings
• जन्तवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन्तु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• मुक्तिमार्गात्: from the path of liberation
• मुक्तिमार्गात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: मुक्तिमार्ग (प्रातिपदिक) = मुक्ति + मार्ग
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मुक्तेः मार्गः)

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

• भ्रष्टाः: fallen away
• भ्रष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भ्रष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक; √भ्रंश्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) विशेषण

• जायन्ते: are born
• जायन्ते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जन् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• पशुयोनिषु: in animal wombs/species
• पशुयोनिषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पशुयोनि (प्रातिपदिक) = पशु + योनि
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (पशूनां योनिः/पशु-योनि)

Speaker

Sūta (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vastrāpatha-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A wheel of rebirth: figures repeatedly returning to the same village/home (birthplace attachment), then descending into animal forms; a luminous path labeled mokṣa-mārga rises toward a sacred kṣetra shrine.

Characters & Entities

• Mukti-mārga
• Saṃsāra
• Paśu-yoni

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Clinging and worldly fixation obstruct liberation; sustained detachment is required to remain on the mokṣa-mārga.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Within Vastrāpatha-kṣetra māhātmya, the tīrtha is implied as an aid to liberation that counters attachment and downfall.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; the prescription is steadfast commitment to the path of liberation and renunciation of binding attachments.