Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि दामोदरहरिं प्रति । इतिहासं पुराख्यातमृषिभिः कल्पवासिभिः

īśvara uvāca | śṛṇu devi pravakṣyāmi dāmodarahariṃ prati | itihāsaṃ purākhyātamṛṣibhiḥ kalpavāsibhiḥ

Īśvara dit : Écoute, ô Déesse ; je vais raconter, au sujet de Dāmodara-Hari, un récit ancien, proclamé jadis par des sages qui demeurèrent au fil des kalpas.

ईश्वरःĪśvara (the Lord)
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Imperative)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
प्रवक्ष्यामिI shall narrate
प्रवक्ष्यामि:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formलृट्-लकार (भविष्यत्), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दामोदरहरिम्Dāmodara-Hari (Kṛṣṇa)
दामोदरहरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदामोदर + हरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (दामोदरः एव हरिः)
प्रतिtowards; concerning
प्रति:
Prati-sambandha (Reference)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृश-निपात (towards/with regard to)
इतिहासम्legend; account
इतिहासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइतिहास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
पुराformerly
पुरा:
Kriya-visheshana (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (formerly)
आख्यातम्narrated
आख्यातम्:
Visheshana (Qualifier)
TypeVerb
Rootआ + ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; इतिहास-विशेषणम्—‘told/related’
ऋषिभिःby sages
ऋषिभिः:
Karana/Agent-instrument (by)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
कल्पवासिभिःby the kalpa-dwellers (those residing for a kalpa)
कल्पवासिभिः:
Karana/Agent-instrument (by)
TypeNoun
Rootकल्पवासी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समासः—सप्तमी-तत्पुरुषः (कल्पे वासी)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Dāmodara-Hari (within Vastrāpatha-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Īśvara turns to Devī with a teaching gesture, as if opening a scroll of ancient lore; behind them, sages in the background symbolize the kalpa-spanning transmission.

Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī (Pārvatī)
D
Dāmodara-Hari (Kṛṣṇa)
Ṛṣis

FAQs

Tīrtha-glories are preserved through a sacred lineage of seers; hearing (śravaṇa) such accounts is itself a devotional act.

Vastrāpatha-kṣetra (context), through an itihāsa centered on Dāmodara-Hari.

Implicitly, attentive listening to the māhātmya (śravaṇa) is encouraged; no explicit rite is stated.