Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

त्रेतायुगमुखे देवि पृथिव्या संप्रतिष्ठितम् । पूर्वमन्वंतरे चास्मिंल्लिङ्गं पृथ्वीश्वरं प्रिये

tretāyugamukhe devi pṛthivyā saṃpratiṣṭhitam | pūrvamanvaṃtare cāsmiṃlliṅgaṃ pṛthvīśvaraṃ priye

À l’aurore du Tretā-yuga, ô Déesse, la Terre l’établit. Et dans ce Manvantara antérieur, bien-aimée, le liṅga fut connu sous le nom de Pṛthvīśvara.

त्रेता-युग-मुखेat the beginning of the Tretā-yuga
त्रेता-युग-मुखे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रेता + युग + मुख (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
पृथिव्याby the Earth (goddess)
पृथिव्या:
Karana (Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular)
संप्रतिष्ठितम्was established
संप्रतिष्ठितम्:
Kriya (Predicative/विधेय)
TypeAdjective
Rootसम् + प्र + स्था (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
पूर्वेin the former
पूर्वे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
मन्वन्तरेin the manvantara
मन्वन्तरे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—समुच्चय (conjunction)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Context/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन (Singular)
लिङ्गम्the liṅga
लिङ्गम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
पृथ्वीश्वरम्Pṛthvīśvara (Lord of Earth; name)
पृथ्वीश्वरम्:
Samanaadhikarana (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथ्वी + ईश्वर (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
प्रियेO beloved
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Pṛthvīśvara-liṅga (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: At the dawn of Tretā-yuga, the Earth-goddess (Pṛthivī) establishes a radiant Śiva-liṅga in Prabhāsa; cosmic time is suggested by a rising sun and subtle yuga-symbols.

D
Devī
P
Pṛthivī (Earth)
T
Tretā-yuga
P
Pṛthvīśvara

FAQs

The Earth itself participates in dharma by consecrating Śiva—linking sacred place, cosmic time, and divine presence.

Pṛthvīśvara liṅga within Prabhāsakṣetra (as named in the verse).

The act referenced is pratiṣṭhā (installation/consecration) of the liṅga, though no procedural details are given.