Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

वृषभस्तत्र दातव्यः संपूर्णफलहेतवे । एवमेकादश प्रोक्ता रुद्राः प्राभासमाश्रिताः । नित्यं पूज्याश्च वंद्याश्च क्षेत्रस्य फलमीप्सुभिः

vṛṣabhastatra dātavyaḥ saṃpūrṇaphalahetave | evamekādaśa proktā rudrāḥ prābhāsamāśritāḥ | nityaṃ pūjyāśca vaṃdyāśca kṣetrasya phalamīpsubhiḥ

Là, l’on doit donner en aumône un taureau, moyen d’obtenir un mérite parfait. Ainsi les onze Rudra sont déclarés demeurer à Prabhāsa ; ceux qui désirent le fruit de ce saint lieu doivent toujours les adorer et les révérer.

वृषभःa bull
वृषभः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adverbial (Location)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
दातव्यःshould be given
दातव्यः:
Kriya (Obligation predicate)
TypeAdjective
Rootदा (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive) ‘to be given’
संपूर्णफलहेतवेfor the cause of complete fruit (full merit)
संपूर्णफलहेतवे:
Sampradana (Purpose/recipient)
TypeNoun
Rootसंपूर्ण-फल-हेतु (प्रातिपदिक; संपूर्ण + फल + हेतु)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थ (for the sake of)
एवम्thus
एवम्:
Adverbial (Manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
एकादशeleven
एकादश:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootएकादश (संख्याप्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (संख्याशब्दः; ‘रुद्राः’ विशेषण)
प्रोक्ताःare declared
प्रोक्ताः:
Kriya (Predicative)
TypeAdjective
Rootप्र-वच् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त
रुद्राःRudras
रुद्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
प्राभासम्Prabhāsa (region)
प्राभासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राभास (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; गन्तव्यदेश (object with ‘आश्रिताः’)
आश्रिताःhaving resorted to
आश्रिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ-श्रि (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त
नित्यम्always
नित्यम्:
Adverbial (Time)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (अव्ययभावे)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
पूज्याःto be worshipped
पूज्याः:
Kriya (Predicative)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; यत्-प्रत्ययान्त (gerundive) ‘to be worshipped’
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
वन्द्याःto be revered
वन्द्याः:
Kriya (Predicative)
TypeAdjective
Rootवन्द् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; यत्-प्रत्ययान्त (gerundive) ‘to be saluted’
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
क्षेत्रस्यof the sacred place
क्षेत्रस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
फलम्fruit, result
फलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
ईप्सुभिःby those desiring
ईप्सुभिः:
Karana/Agent (by those who desire)
TypeAdjective
Rootईप्सु (प्रातिपदिक; आप्-धातोः इच्छार्थे ‘ईप्सु’ = desiring)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘जनैः’ इति अध्याहार्य; कर्तृवाचक-विशेषण

Śiva (addressing Devī/Pārvatī, inferred)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A sacred Prabhāsa landscape with eleven Rudra presences indicated as luminous forms around a central shrine; a donor offers a decorated bull to a worthy recipient; pilgrims bow and perform daily worship.

E
Eleven Rudras
P
Prabhāsa
V
Vṛṣabha-dāna
K
Kṣetra-phala

FAQs

To fully receive a kṣetra’s blessings, one should combine reverence for its presiding divinities with dhārmic giving.

Prabhāsa-kṣetra, described as the abode of the eleven Rudras.

Vṛṣabha-dāna (gift of a bull) is prescribed; additionally, the eleven Rudras are to be worshipped and saluted regularly.