Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

ब्रह्मणस्त्वीशभावेन गतस्तुष्टिं यतो हरः । तेन ब्रह्मेश्वरं नाम तस्मिंल्लिंगे पुराऽभवत्

brahmaṇastvīśabhāvena gatastuṣṭiṃ yato haraḥ | tena brahmeśvaraṃ nāma tasmiṃlliṃge purā'bhavat

Parce que Hara (Śiva) fut satisfait par la dévotion souveraine de Brahmā, ce liṅga porta dès l’antiquité le nom de «Brahmeśvara».

brahmaṇaḥof Brahmā
brahmaṇaḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
tuindeed/but
tu:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधसूचक (but/indeed)
īśabhāvenaby (his) lordly state
īśabhāvena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootīśa + bhāva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; समासः—ईशस्य भावः (lordly nature/state)
gataḥattained/went
gataḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (धातु) + ta (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त, क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि—‘गतः’ = went/attained
tuṣṭimsatisfaction/pleasure
tuṣṭim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottuṣṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
yataḥbecause/wherefrom
yataḥ:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootyatas (अव्यय)
Formअव्यय; हेतुवाचक (because/whence)
haraḥHara (Śiva)
haraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tenatherefore/by that
tena:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्वनाम
brahmeśvaram(the name) Brahmeśvara
brahmeśvaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbrahma + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—ब्रह्मणः ईश्वरः
nāmaname
nāma:
Visheshana (Apposition)
TypeNoun
Rootnāman (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नाम-शब्दः (as ‘name’)
tasminin that
tasmin:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम
liṅgeliṅga (emblem)
liṅge:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootliṅga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
purāformerly
purā:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootpurā (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (formerly/once)
abhavatcame to be/was
abhavat:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Śiva (deduced)

Tirtha: Brahmeśvara (liṅga) in Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: A ‘varavarṇinī/bhāminī’ (fair-complexioned lady; often Pārvatī)

Scene: Brahmā stands in reverence before a radiant Śiva-liṅga in Prabhāsa; Hara’s pleased presence is suggested by a gentle aura, with attendants and tīrtha landscape motifs.

H
Hara (Śiva)
B
Brahmā
B
Brahmeśvara (Liṅga-name)
L
Liṅga

FAQs

Names of sacred icons memorialize devotion; the devotee’s bhāva becomes a lasting mark upon the tīrtha.

Prabhāsakṣetra, via the liṅga named Brahmeśvara.

No specific procedure is listed; the verse emphasizes that sincere worship brings divine pleasure (tuṣṭi).