Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

सावर्णिकेश्वरं नाम त्रेतायां तस्य संज्ञितम् । ततस्तु द्वापरे देवि गालवेन महात्मना । सम्यगाराधितस्तत्र लिंगरूपीवृषध्वजः

sāvarṇikeśvaraṃ nāma tretāyāṃ tasya saṃjñitam | tatastu dvāpare devi gālavena mahātmanā | samyagārādhitastatra liṃgarūpīvṛṣadhvajaḥ

Dans le Tretā Yuga, il fut connu sous le nom de Sāvarṇikeśvara. Puis, dans le Dvāpara Yuga, ô Déesse, le magnanime Gālava l’adora dûment en ce lieu, le Seigneur à l’étendard du Taureau (Vṛṣadhvaja), demeurant sous la forme du liṅga.

सावर्णिकेश्वरम्(the) Lord named Sāvarṇikeśvara
सावर्णिकेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसावर्णिक + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (सावर्णिकस्य ईश्वरः)
नामname / called
नाम:
Visheshana (Apposition/विशेषण-भाव)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; अव्ययवत् प्रयोगः (as ‘named’)
त्रेतायाम्in the Tretā (yuga)
त्रेतायाम्:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रेता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण (locative of time)
तस्यof it / of him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)
संज्ञितम्was designated / was named
संज्ञितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + ज्ञा (धातु) → संज्ञित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; कर्मणि प्रयोगः—‘was designated’
ततःthen / thereafter
ततः:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/अनन्तरार्थक (then/thereafter)
तुbut / indeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक निपात (but/indeed)
द्वापरेin the Dvāpara (yuga)
द्वापरे:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण (locative of time)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
गालवेनby Gālava
गालवेन:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootगालव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; करण/कर्तृ-हेतौ (agent/instrument)
महात्मनाby the great-souled (one)
महात्मना:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘Gālava’)
सम्यक्properly / duly
सम्यक्:
Kriya-visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
आराधितःwas worshipped
आराधितः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + राध् (धातु) → आराधित (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्मणि—‘was worshipped’
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (locative adverb)
लिङ्गरूपीhaving the form of a liṅga
लिङ्गरूपी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootलिङ्ग + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (लिङ्गरूपः/लिङ्गरूपी = having the form of a liṅga)
वृषध्वजःŚiva (whose banner is the bull)
वृषध्वजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृष + ध्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—बहुव्रीहिः (यस्य ध्वजः वृषः सः)

Śiva (to Devī/Umā, inferred)

Tirtha: Sāvarṇikeśvara / (contextually) the Prabhāsa liṅga later called Gālavēśvara

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Two linked vignettes: the liṅga at Prabhāsa honored as Sāvarṇikeśvara in Tretā; then Dvāpara scene where the sage Gālava performs worship to the Bull-bannered Lord abiding as a liṅga, with Nandī emblem and ritual offerings.

Ś
Śiva
D
Devī
S
Sāvarṇikeśvara
G
Gālava
D
Dvāpara Yuga
T
Tretā Yuga
L
Liṅga
V
Vṛṣadhvaja

FAQs

The same Lord is approached through changing yuga-contexts, yet devotion and proper worship remain the enduring path.

Prabhāsa-kṣetra, where Śiva is said to be present as a liṅga and worshipped by celebrated figures.

Sincere ārādhana (formal worship) of the liṅga, exemplified by Gālava.