Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 106

Devanagari script

ये दक्षिणा मूर्त्तिमुपाश्रिताः स्युर्जपंति नित्यं शतरुद्रियं द्विजाः । तेऽस्मिन्भवे नैव पुनर्भवंति संसारपारं परमं गता वै

Transliteration

ye dakṣiṇā mūrttimupāśritāḥ syurjapaṃti nityaṃ śatarudriyaṃ dvijāḥ | te'sminbhave naiva punarbhavaṃti saṃsārapāraṃ paramaṃ gatā vai

Translation

Les deux-fois-nés (dvija) qui prennent refuge dans la Forme du Sud et récitent chaque jour le Śatarudrīya ne renaissent plus en cette condition; en vérité, ils atteignent la rive suprême au-delà du saṃsāra.

Word by Word

• ये: those who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• दक्षिणाम्: southern/right (form)
• दक्षिणाम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: दक्षिणा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (मूर्तिम् इत्यस्य विशेषणरूपेण)

• मूर्तिम्: form/image
• मूर्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मूर्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• उपाश्रिताः: having resorted to
• उपाश्रिताः: Karta (Predicate participle/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: उप + आ + श्रि (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (Past Active Participle in sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘having taken refuge in/approached’

• स्युः: may be/are (would be)
• स्युः: Kriya (Auxiliary/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• जपन्ति: recite/mutter
• जपन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• नित्यम्: daily/always
• नित्यम्: Sambandha (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative)

• शतरुद्रियम्: the Śatarudriya (hymn)
• शतरुद्रियम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शतरुद्रिय (प्रातिपदिक; शत + रुद्रिय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (जपन्ति इत्यस्य कर्म)

• द्विजाः: twice-born (Brahmins)
• द्विजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• भवे: in (this) existence
• भवे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• एव: indeed/at all
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (restrictive particle)

• पुनः: again
• पुनः: Sambandha (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: पुनरावृत्ति-वाचक-अव्यय

• भवन्ति: are reborn/become
• भवन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; ‘become/are born’

• संसारपारम्: the far shore of saṃsāra
• संसारपारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संसारपार (प्रातिपदिक; संसार + पार)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• परमम्: supreme
• परमम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (of ‘संसारपारम्’)

• गताः: having gone/attained
• गताः: Karta (Predicate participle/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (Past Active Participle in sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphasis)

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Someśvara/Somnātha at Prabhāsa

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A serene Dakṣiṇāmūrti beneath a banyan, facing south, with dvija-sages seated in rows chanting Śatarudrīya; in the distance the Somnātha liṅga and the sea-breeze of Prabhāsa, suggesting the ‘far shore’ beyond saṃsāra.

Characters & Entities

• Dakṣiṇāmūrti
• Śatarudrīya
• Dvi-ja
• Saṃsāra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Daily Vedic japa performed with refuge in Dakṣiṇāmūrti is praised as leading beyond rebirth to the supreme state.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra’s Śaiva setting, in the orbit of Someśvara/Somnātha, where such worship is extolled.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nitya-japa (daily chanting) of the Śatarudrīya by dvijas, with devotion to Dakṣiṇāmūrti.