Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

चत्वरेषु च सर्वेषु क्षेत्र मध्यस्थिता सती । रात्रौ पर्यटते देवी भूतानां कोटिभिर्वृता

catvareṣu ca sarveṣu kṣetra madhyasthitā satī | rātrau paryaṭate devī bhūtānāṃ koṭibhirvṛtā

Établie au centre du kṣetra sacré et présente à tous les carrefours, la Déesse parcourt la nuit, entourée de crores d’esprits.

चत्वरेषुin the squares/crossroads
चत्वरेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचत্বর (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
क्षेत्रfield/sacred precinct
क्षेत्र:
Sambandha (Genitival relation in compound/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासपूर्वपद-रूपेण (in compound)
मध्यस्थिताstanding in the middle
मध्यस्थिता:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमध्य + स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक; स्था-धातु → स्थित, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; तत्पुरुषः (मध्येषु स्थिता)
सतीthe virtuous one
सती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; गुणवाचक-नाम (virtuous woman/being)
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (काल-अधिकरण), एकवचन
पर्यटतेwanders about
पर्यटते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + अट् (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भूतानाम्of beings/spirits
भूतानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
कोटिभिःby crores
कोटिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
वृताsurrounded
वृता:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवृ (धातु) → वृत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (surrounded)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Catvarā-devī (Kṣetra-dūtī) at Prabhāsa-kṣetra

Type: ghat

Scene: At the heart of Prabhāsa-kṣetra, the Devī stands as the central presence yet appears at every crossroads; by night she moves through the lanes, encircled by innumerable bhūtas—some fearsome, some protective—holding lamps, tridents, drums, and banners, while the sacred field glows with an unseen boundary-light.

C
Catvara (crossroads)
D
Devī (Kṣetra-dūtī/Catvarā-devī context)
B
Bhūtas
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

The kṣetra is safeguarded continuously; devotees should cultivate respect, restraint, and purity within holy boundaries.

Prabhāsa-kṣetra’s crossroads (catvaras) and its central guardian goddess.

No direct ritual; it describes the protective activity of the Devī.