Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

देव्युवाच । कस्मिन्स्थाने स्थिता देव दूत्यस्ताः क्षेत्ररक्षिकाः । कस्य ताः कथमाराध्याः कथं पूज्या जगत्पते

devyuvāca | kasminsthāne sthitā deva dūtyastāḥ kṣetrarakṣikāḥ | kasya tāḥ kathamārādhyāḥ kathaṃ pūjyā jagatpate

La Déesse dit : «Ô Seigneur, en quel lieu demeurent ces dūtī, gardiennes du domaine sacré ? De qui sont-elles les suivantes ? Comment les apaiser et comment les adorer, ô Maître du monde ?»

devīthe देवी (goddess)
devī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
uvācasaid/spoke
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्, धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
kasminin which
kasmin:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; सर्वनाम
sthāneplace
sthāne:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootsthāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
sthitāḥare situated/standing
sthitāḥ:
Predicate adjective (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Root√sthā (स्था, धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, Past Active/Passive Participle in usage); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
devaO god
deva:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
dūtyaḥmessenger-maidens/attendants
dūtyaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdūtya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
tāḥthose
tāḥ:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
kṣetrarakṣikāḥguardians of the sacred field
kṣetrarakṣikāḥ:
Apposition (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक) + rakṣikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (kṣetrasya rakṣikāḥ)
kasyaof whom/whose
kasya:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
tāḥthose (ones)
tāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
kathamhow
katham:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक (interrogative adverb)
ārādhyāḥto be propitiated/worshipped
ārādhyāḥ:
Predicate adjective (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootā + √radh (राध्, धातु)
Formकृदन्त (यत्/णीयत्-प्रत्यय, gerundive); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
kathamhow
katham:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक
pūjyāḥto be worshipped
pūjyāḥ:
Predicate adjective (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Root√pūj (पूज्, धातु)
Formकृदन्त (यत्/णीयत्-प्रत्यय, gerundive); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
jagatpateO lord of the world
jagatpate:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (jagataḥ patiḥ)

Devī (Pārvatī/Śakti)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Īśvara (Śiva)

Scene: Umā (Devī) respectfully questions Īśvara about the dūtīs who guard Prabhāsa-kṣetra—where they stand, whose attendants they are, and the correct mode of worship.

D
Devī
Ī
Īśvara (Śiva)
D
Dūtīs
K
Kṣetra-rakṣikāḥ
P
Prabhāsa-kṣetra (context)

FAQs

Proper pilgrimage includes inquiry into place-based divinities—where they reside, whom they serve, and the correct mode of worship.

Prabhāsa-kṣetra, described as protected by kṣetra-rakṣikā dūtīs.

A request for instructions on ārādhana and pūjā of the kṣetra-guardians (details expected in following verses).