Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 38

धूम्राक्ष गच्छ ब्रूहि त्वमजापालं ममा ज्ञया । सेवां कर्त्तुं ममागच्छ करं वा यच्छ पार्थिव

dhūmrākṣa gaccha brūhi tvamajāpālaṃ mamā jñayā | sevāṃ karttuṃ mamāgaccha karaṃ vā yaccha pārthiva

«Dhūmrākṣa, va et dis à Ajāpāla, par mon ordre : “Viens me rendre service ; sinon, ô roi, verse le tribut.”»

धूम्राक्षO Dhūmrākṣa
धूम्राक्ष:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootधूम्राक्ष (प्रातिपदिक, नाम)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
गच्छgo
गच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative), एकवचन
अजापालम्the goat-herd
अजापालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअज + पाल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘अजानां पालः’), पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन
आज्ञयाby (my) command
आज्ञया:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
सेवाम्service
सेवाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कर्तुम्to do
कर्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कर्तुम् (तुमुन्, infinitive)
Formकृदन्त, तुमुनन्त (Infinitive), प्रयोजनार्थ
ममto me/my
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन
आगच्छcome
आगच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
करम्tribute/tax (lit. payment)
करम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
वाor
वा:
Vikalpa (Alternative/विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय, विकल्पार्थक (disjunctive particle)
यच्छgive
यच्छ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootयम्/दा (धातु; √यच्छ = यच्छति from यम् ‘to give/offer’)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पार्थिवO king
पार्थिव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Rāvaṇa (quoted command within narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Dhūmrākṣa delivers Rāvaṇa’s command to Ajāpāla: submit in service or pay tribute; the messenger’s posture is threatening, the king’s response poised and measured.

R
Rāvaṇa
D
Dhūmrākṣa
A
Ajāpāla

FAQs

Tyrannical power seeks submission, but dharmic authority ultimately rests on righteousness, not coercion.

Prabhāsa-kṣetra is the setting-context of the māhātmya, though this verse focuses on the plot.

None; the verse records a political demand (service/tribute).