Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 69

Devanagari script

जनानां दुष्कृतं सर्वं क्षेत्रमध्ये व्यवस्थितः । भैरवं रूपमास्थाय नाशयामि सुरेश्वरि

Transliteration

janānāṃ duṣkṛtaṃ sarvaṃ kṣetramadhye vyavasthitaḥ | bhairavaṃ rūpamāsthāya nāśayāmi sureśvari

Translation

Établi au cœur même de ce kṣetra sacré, moi—revêtant la forme de Bhairava—j’anéantis toutes les mauvaises actions des hommes, ô Reine des dieux.

Word by Word

• जनानाम्: of people
• जनानाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), बहुवचनम्

• दुष्कृतम्: sin/evil deed
• दुष्कृतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दुष् + कृत (प्रातिपदिक; कृत from कृ धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifies दुष्कृतम्)

• क्षेत्रमध्ये: in the middle of the sacred field
• क्षेत्रमध्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र + मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्; 'क्षेत्रस्य मध्ये'

• व्यवस्थितः: being stationed
• व्यवस्थितः: Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + अव + स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तृ-विशेषणम्

• भैरवम्: Bhairava
• भैरवम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भैरव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifies रूपम्)

• रूपम्: form
• रूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• आस्थाय: having assumed
• आस्थाय: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + स्था (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having assumed)

• नाशयामि: I destroy
• नाशयामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नाशय् (णिजन्त; नश्/नाश् धातु)
• Form: लट्-लकारः, उत्तम-पुरुषः (1st), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• सुरेश्वरि: O queen/lady of the gods
• सुरेश्वरि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुर + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; 'सुराणाम् ईश्वरी'

Speaker

Śiva (speaking in first person as Bhairava at Prabhāsa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Bhairava-kṣetrapāla)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sureśvarī (Queen of the Gods)

Visual Art Cues

Scene: Bhairava stands at the heart of Prabhāsa, trident raised in a protective gesture; shadowy forms labeled ‘dushkṛta’ crumble into dust around pilgrims, while a goddess-like figure (Sureśvarī) listens to his vow.

Characters & Entities

• Bhairava
• Prabhāsa-kṣetra
• Sureśvarī (addressed goddess)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine protection within a holy kṣetra is active: Bhairava, as kṣetrapāla, removes devotees’ wrongdoing through sacred presence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, described as the ‘field’ whose center is guarded by Bhairava.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific ritual is named; the verse supports Bhairava-upāsanā and faith in the kṣetra’s purifying power.